

D3874

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོ་དྷི་སཏྭ་ཙཨཱརྱ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་སང་ཀཱ་ར། བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་གི་མངའ་བདག་འཇམ་དཔལ་ གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་པའི། །རྒྱ་མཚོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །བདག་འདྲའི་སྤྱོད་པའི་ཡན་ལག་ལ། །འཇུག་ཕྱིར་ལེགས་སྦྱར་བཤད་ཙམ་བྱ། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐོག་མ་དང་ བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས།བདེ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་དང་པོར་དགེ་བའོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ནི་བར་དུ་དགེ་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་པས་ཐ་མར་དགེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ལྷག་མ་མི་མངའ་བས་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་ པའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངའ་བ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་དེ་དང་བཅས་པའོ། །སྲས་བཅས་ནི་ཉིད་ལས་འཁྲུངས་པའི་སྲས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བཅས་པའོ། ། ལ་ལ་ལས་ནི་བདེ་གཤེགས་དམ་པའི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་བཅས་ཞེས་ཟེར་རོ། །བཙུན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་མ་ལུས་པ་ཀུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་སོ་སོར་སྨོས་པ ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་པས་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡོན་ཏན་དམ་པའི་བསྟོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མཆོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ དགའ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཆོད་པ་དང་བཅས་པས་ལུས་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱིས་བཏུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།དེ་ལྟར་ཕྱག་བཙལ་ནས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། བདེ་གཤེགས་སྲས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ས་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས ལ།དེར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་འཇུག་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལུང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུང་གི་དོན་དང་མི་འགལ་བར་རོ། །ལུང་ལས་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ་ཞེ་ན།མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། ཅི་འདིར་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་སྨས་སམ། ལུང་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡེབ་སྦྱོར་མཁས་པས་སྔོན་ མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།སྡེབ་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་མཁས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བདག་གིས་འདི་གཞུང་དུ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མ་བྱས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡིད་ལ་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་ལས་ཚིག་གི་དོན་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེ་ལས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་རང་གི་ཡིད་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གིས འདི་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དགེ་བ་བསྒོམ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡིད་ལ་དགེ་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་དད་པའི་ཤུགས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱས་པའོ། །རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་ ལྟོས་པ་སྟེ།འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

梵文：Bodhisattva-caryāvatāra-saṃkāra
藏文：བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ།
汉译：入菩萨行论善说
顶礼具有语自在的文殊师利童子世尊。
顶礼本性即是觉悟的大海，为了趣入如我这般的行为支分，当略作善说。
由于诸圣者应当在初中后三时增长善业，故说'善逝'等词。此中顶礼是初善，说法是中善，回向善根是增长善根故为后善。
其中，善逝是因为已完全通达而无余所证，故称善逝。
具法身是指具有教证二者本性的正法集即法身，具有彼者。具子是指从自身所生之子，即具有诸菩萨。
有些论中说'善逝、正法及僧伽具'。尊者是指八大声闻等，向彼等一切无余顶礼。
因三宝为主故分别宣说，彼等亦是应当礼敬者，故说'恭敬顶礼'。此中从殊胜功德广大赞颂及殊胜供养所缘作意而生起的胜解意乐，以及广大欢喜供养，以一切刹土微尘数身躯顶礼。
如是顶礼已，将作何事？说'善逝子'等。善逝本体即法身，从彼所生者是获得大地及住于因位者。彼等之律仪即断恶、行善及利益有情。
世尊亦说彼极为甚深广大，以彼发菩提心功德等十种义趣，当说入善逝子律仪。
又说'如教'者，即不违教义。若问教中世尊广说，则说'摄略'。
若尔，此中是否说了某些前所未有之事？教义如何？故说'前所'等。
若问是否前有善巧诗律者？故说'诗律'等。由于此处无善巧诗律，故我未为他人造论，如是意趣。
如是，若非为他人所作，为何而作？为此说'为自'等。心中即菩提心，为修习故即为学习故。
世尊教中广说文义，从彼摄略而为自心修习故我造此论。
又问如何？说'为修善'等。为修习心善即为自己信心极其清净增长故作。'暂且'之词亦顾及他利，此亦将成他利，将成就极其清净心者的殊胜串习。

།དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་ཞིང་ རིགས་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་པས་དེའི་དོན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་བརྩམས་པ་འདི་ནི་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྡེབ་སྦྱོར་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཁོ་བོ་མི་འདྲིའི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདྲི་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ འཇུག་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། གཞུང་རྩོམ་པ་ལ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཏམ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཏམ་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཏམ་གྱི་ དགོས་པ་ཡིན་ལ།དེ་གཉིས་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལ་ཚིག་འདི་མེད་དེ། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ། །འཇུག་པ་རྣམ་པར་བསམས པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་།བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཉན་པ་པོའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་སྨྲས་པར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་འདིར་རིགས་ལ། སངས་རྒྱས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་དེར་སྨོས་པའི་རིགས་སོ། །ཅི་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་དགེ་བ་ལ་འབད་པར་ཅི་ལྟར་ནུས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དལ་འབྱོར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཁོམ་པ་ལས་ལོག་པ་སྟེ། འདིར་ནི་སྡོམ་པ འཆགས་པ་ལ་དལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་འབྱོར་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་དྲོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ ནོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ཤིང་སྐལ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་འདིར་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་མ་བསམས་ནའོ། ། ཕྱིས་འདི་ཡང་དག་འབྱོར་པར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡིག་པ་བཤགས་པར་གཏོགས་པ་བདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར བླང་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བ་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་སྤྲིན་སྟུག་པོ་མང་པོས་ཁེབས་པས་མུན་པ་ཤིན་ཏུ་གནག་པ་ན་སྤྲིན་དང་མུན་ནག་གི་ཐིབས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེར་གློག་འགྱུ་སྐད་ཅིག་སྟེ། དུས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་ཐུང་བས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ སྟོན་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བའི་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་མུན་རུམ་དུ་སྡིག་པའི་སྟོབས་ཅན་གྱི་སྤྲིན་མང་པོས་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མུན་གནག་འབའ་ཞིག་ཡོད་པའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་གློག་ལྟ་བུའི་དབང་ གིས་བསོད་ནམས་ལ་བློ་གྲོས་ཏེ།བློའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྣང་བ་ཐང་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ན་ལན་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

因此也会为他人之利益而转变，所以说'我与'等等。由于还有其他与我同等福分、种姓相同的人，为了他们的利益也会转变，见此而开始趣入善逝子之律仪，此事是有意义的。
我不问诗歌创作的目的，而是问所诠说的内容，所诠说的内容是为了趣入之义。如果这样说的话，
这虽然是真实的，但对于造论来说，具有思维的人们依止于所诠说的言论，因此言论也是趣入善逝子之律仪，如此则是为了自他言论的必要，这二者以方便与从方便所生的方式而生起，这就是关联。
因此将显示善逝子之律仪的趣入是所诠说的内容。某些经典中没有这些文字，虽然是学处总集，但在那里是不合理的，因为是学处总集的缘故不是善逝子律仪的趣入，而在这里说'我思维菩提之行为趣入'的缘故，以及作者是同一人的缘故是合理的。
否则将成为没有说听者趣入支分的关联等，所以这在这里是合理的，而'诸佛与菩萨'等偈颂在那里说是合理的。
如果问在此生中如何能够精进于善？为此说'此闲暇圆满'等。闲暇是远离无暇，这里指能获得律仪的闲暇。其圆满是指具足，这是极难获得的。
这也是世尊在胜者暖相处解脱等中所说的，这是我们将要获得的。
成办士夫义利是指能够且有缘分做众生利益，这是将要获得的。如果在此闲暇圆满之时不思维利益，即长久利益自他安乐，
后来哪里能获得这样的圆满？这是说极难获得的意思。
其利益也是发菩提心的功德，如是属于忏悔罪业的七支，正受菩提心，于菩提心不放逸，守护正知等，忍辱，精进，禅定，智慧，回向，即对菩提心十种而言。
其中依菩提功德而说'如于夜晚'等。如同夜晚被众多浓密云层遮蔽而极其黑暗时，在那云与黑暗稠密处闪电刹那即极短暂时间显现光明，如是在极其长久的轮回牢狱黑暗中，由众多具力罪业之云而成黑暗的世间唯有痛苦黑暗。
所谓'以佛力'，是说依如闪电般的佛陀之力，对福德的智慧即智慧差别的光明偶尔会生起，这是极难获得的，所以说'偶尔'。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་དེས་ལྟས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དགེ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་ འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱི་དགེ་བའི་ས་བོན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ལ་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པ་ཉིད་དུ་རྒྱུན་གྱིས་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པའི་ས་བོན་ནི་སྟོབས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་གྲོགས་དང་བཅས་པར་ཆེ་བ་ ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་པར་མི་བཟད་པ་སྟེ།འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟོབས་སམ་སྡིག་པ་དེ་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་ན། གལ་ཏེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དད་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ གཉིས་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་སེམས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན་པ་དགེ་བ་གཞན་གང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་རྒྱལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ།སེམས་དེ་ཉིད་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ བར་བྱེད་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་འདི་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལེའུ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདི་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པ་དུ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་དགོངས་ཤིང་དཔྱད་པར་མཛད་པས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཕན་པ་ཡིན་པར་གཟིགས་སོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་དང་ སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བ་རབ་ཏུ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་བདེ་བླག་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ་ཚད་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པ་འདས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཏེ།སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པ་དག་བརྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟེ། གཞོམ་པར་འདོད་ཅིང་སེལ་བར་འདོད་པས་སོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས། སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་ལས་སྒྲོལ འདོད།།ཅེས་ཟེར་ཏེ། དེར་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་མི་བདེ་བསལ་བར་འདོད་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པར་འདོད་པས་སོ། །བདེ་མང་བརྒྱ་ཕྲག་ནི་བདེ་བ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་ པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་སོ།།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཞན་དག་སྤྱོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །དེས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་རྟག་ཏུ་གཏང་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དོར་བར་མི་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་འདི་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཚེ་འདིའི་ ཕན་ཡོན་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ནི་སྲེད་པས་བཅིངས་པའི་ཁྱིམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བསྡམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པའོ། །ཉམ་ཐག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་བྱ་བར་ འོས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་། ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་གང་གིས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེས་གྱུར་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

由于如此，所以说'由此缘故'等。此处善是以因果关系命名的善种子及其俱有因缘之友。
这本身就是微弱而力量薄弱的持续状态。罪业种子则具有巨大力量，因为与俱有因缘之友相伴而强大，故说'极为'，即格外难以忍受、令人恐惧。
'彼'即若欲战胜此力量或罪业，若为证得圆满菩提心，以信心示现的智慧与悲心二者相应，超越有无的心即是圆满菩提心，非圆满菩提心的其他善业如何能够胜过并战胜它，因为此心本身就是遣除一切过失的基础。
这也在此经及《般若波罗蜜多品》、《八千颂般若波罗蜜多》等中宣说。
关于'经多劫'等，能仁王佛世尊们于三无数劫中深入思维观察，亦见此圆满菩提心确实有益。
又因为能成为自他安乐之因，以身心满足的安乐而使安乐增长广大，易于获得，或度脱无量无数过去的众生群从出离轮回大海。
为使安住菩提心者得以依止，故说'轮回'等。欲摧毁消除自身百种轮回苦故。
某些经典中说：'欲度百种轮回苦'，其义亦同。
又'欲除众生不乐'，即欲摧毁他人贫困之苦。'百种安乐'即极乐世界之乐等。'欲行'即欲受用。'亦'字表示也欲令他人受用。
因此，'终不应舍弃菩提心'，即不应抛弃。此等利益是彼时他人的利益。
今生之利益即'若生菩提心'等所说。轮回牢狱即贪爱所系之处，为贪欲等所束缚，即被束缚于轮回牢狱。'苦恼者'即应悲悯的烦恼。
'彼刹那'即刹那间即可称为善逝子，堪受天人世间顶礼。何时刹那？说'生起菩提心已'，即由生起、产生菩提心本身而成就。
这也如世尊在《圣宝积经》等中所说。

།དྲིས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་ དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཡིན་པས་འཕགས་པ་ལ་ནི་ཉམ་ཐག་རྣམས་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་པས་ཡང་ དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ཅན་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བར་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་བློ་གྲོས་ལ་སས་བར་མཐོངས་ཕྱེ་ནས་དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ ཆེན་པོར་ལྷུང་སྟེ།དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་དད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་རྟག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་འཛིན་མི་ཀློག་པར་ཉན་ ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འདི་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སར་བགྲོད་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ ཀྱང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཞིང་སྐྱོ་བར་བྱས། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དང་པོའོ།།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པའོ། །སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་དང་། སྐྱབས་མེད་པ་དང་། དཔུང་གཉེན་ མེད་པ་རྣམས་མཐོང་ནས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐོང་ནས་དགའ་བ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་བཞི་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་ནི་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པས་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་ བར་འོས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་ལྷག་པར་མོས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །གསེར་འགྱུར་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ། གསེར་འགྱུར་རྩི་ནི་རྩིའི་ཁྱད་པར་རོ། །མཆོག་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་དུ་བྱེད ནུས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་བསྒྱུར་ནུས་པའོ། །མི་གཙང་ལུས་འདི་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་ལུས་འདི་གཟུང་ནས་སོ། །རྒྱལ་བའི་སྐུ། རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པར་བསྒྱུར་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་ དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྒྱུར་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་མིང་བཏགས་པའི་གསེར་འགྱུར་གྱི་རྩི་དེ་རབ་ཏུ་བརྟན་ཅིང་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་ཞིང་བླང་བར་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་གསེར་འགྱུར་རྩི་དང་འདྲ་བར་བཤད་ནས། རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར།འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཁྲིད་པར་མཛད་པས་སོ།

问：在菩萨初地欢喜地中，首先生起菩提心，这是圣者所具有的，因此圣者不应称为'困苦者'。
答：虽然如此，但那是缘于法的，这里是针对约定俗成的表述而说的，从经典中可知，约定俗成的表述在非圣者中也会生起。
如《诸法无生经》中说：'菩萨胜慧见到天空出现裂缝，他命终后堕入大地狱，这是因为他不信空性且对说空性者生起嗔恨。'
又如《决定不决定印经》中说：'某些人虽发菩提心，却不常持诵大乘，不读诵大乘，而依止声闻乘者'乃至'此是如牛车般行进的菩萨，即乘声闻乘的牛车前往佛地。'
又如《十法经》中说：'住于菩萨种性者若未发菩提心，如来的声闻会劝导令其厌离，使其正确受持，令发无上正等正觉心，这是对菩提心生信的第一因。听闻正等正觉或菩提心的功德后，发起无上正等正觉心，这是第二因。见到无怙、无依、无援众生后，生起悲心，发起无上正等正觉心，这是第三因。见到如来一切相圆满后生起欢喜，发起无上正等正觉心，这是第四因。'
《华严经》中说菩提心成为天人世间的塔庙，因此应受天人世间礼敬。就善逝而言，对于以增上信解获得佛法为本性的菩提心种子，在其生起的刹那，即可称为善逝之子，因此应受天人世间礼敬，这就是对质疑的回答。
关于'金刚丹'等偈颂：金刚丹是殊胜的丹药，'如最胜'是指能使成为珍宝，即能如此转化。'取此不净身'是指执持现在的身体。'转为佛身无价宝'是说能转化为如同如意宝珠般具大意义的佛陀世尊身，应当坚固执持不失这样名为菩提心的金刚丹。
如是先说似金刚丹，为说似珍宝故，而说'众生导师'等。'唯一众生导师'是指随众生根机引导一切世间趣向涅槃城。

།ཚད་མེད་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྲ་ཞིང་ཚད་མེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་གིས་གཞལ་བར་མི་ནུས་པས་ཚད་མེད་པའི་བློ་གང་ལ་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པའི་བློ་མངའ་ཞིང་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་བརྙེས་པ་དེས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ།རིན་པོ་ཆེ་ རྟོག་པ་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའམ།གཞན་སླུ་བ་དག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། སངས་རྒྱས་ལ་གཉིས་པོ་འདི་དག་མི་མངའ་བས་དེས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རིན་ཆེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟར་ དཔལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ན།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེས་ན་འགྲོ་བའི་གནས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཏེ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་རྒྱུ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ དེ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་ཟུང་ཤིག་པའོ།།ཡང་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞི་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲ་བར་འཛད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་ནི་རྟག་པར་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འོག་ནས། དེང་ནས་བརྩམས་ཏེ་གཉིད་ལོག་གམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞི་དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་འཇུག་པ་བཤད་པས་ལེགས་པར་གཟེངས་བསྟོད་ནས། མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་དཔའ་ བོ་དང་འདྲ་བར་བཤད་པ་ནི།སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་མི་བཟད་པ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་བྱས་ཀྱང་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་འདྲ་བར་གང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ བཅས་ན།ཡུད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སྒྲོལ་ཞིང་སྐྱོབ་པར་ནུས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལ་སེམས་ཅན་བག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་དེ། ཤིན་ཏུ་ཡང་རྟེན་བཅའ་བའི་རིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་རྣམས་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རྟེན་གྱི་སྟོབས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བའོ་ཞེས་ཆོས་བཞི་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་ འཇུག་པ་དང་།མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་གདམས་ནས། མེའི་ཁྱད་པར་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཅིང་། ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ནི་དུས་མཐའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་དུས་ཀྱི་མེའི་ཕུང་པོ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་དུས་མཐའི་མེ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ། ལྷག་པར་ མོས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་ན།ངེས་པར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དག་མགོན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བློ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་རབ་ཆེ་བས་ ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཕོ་ནོར་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་ཅིང་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

所谓'无量智'，是指由于境界微细无量，他人无法测度，具有无量智慧的佛世尊获得了无量智慧和圆满自利，他善加思维。
如果在思维珍宝时，对其性质迷惑或欺骗他人产生邪见，佛陀不具有这两种过失，所以他善加思维。如何思维呢？因为珍贵，如同如意宝珠一般，即使圆满的财富也难以获得，更何况说这菩提心珍宝呢？
因此，那些想要脱离恶趣的人们，也就是那些有堕入地狱等恶趣之虞的众生，应当善加坚固地持守菩提心。
为了进一步赞叹，说到'其他一切善业'等。除菩提心之外的一切善业，如同水中之木，无有寂静果报而会耗尽，而菩提心之树则永远结出果实，因为每一刹那都会产生等流果。
如下文所说：'从今以后，或睡或醒'等。即使在每一世中都产生殊胜的异熟果报，只要众生存在，等流果报就会相续不断而永不穷尽。
如此，从具足圆满自利中也必定生起圆满他利，因为由此基础也能在其他众生中生起菩提心之树。
如此解说趣入善法并加以赞叹后，为了说明远离不善的因，将其比喻为勇士说：'极重罪业'等。即使造作了极重罪业，如损害三宝等令人极为恐惧之事，如同依靠勇士一般，若依止并安住于菩提心，'迅速'即不久便能解脱救护。具有智慧的众生为何不依止呢？实在应当依止。
世尊也说过：所造作积累的罪业可以通过依止力来降伏。其中依止力即是皈依三宝和不舍菩提心，这是《四法经》中所说的。
如此开示了菩提心是趣入善法和远离不善的殊胜基础后，为了说明其如同火的特性并赞叹其无量功德，说到'彼如劫末'等。
此菩提心如同世界毁坏时的火聚，故称为'劫末火'。如同彼火一样，以一刹那，即以大胜解忍的一刹那所摄持的无所缘，必定能焚烧无间等重大罪业。
关于此菩提心无量难思的功德数目，具有智慧的怙主弥勒曾对名为'商主子善财'解说宣说。

།རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོན་ ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཙམ་གྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ད་འདི་མན་ཆད་ཀྱིས་ གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མོས་པའི་སེམས་ནི་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་དད་པས་ཉེ་བར་ བསྟན་པར་བྱ་བའི་བློ་དང་།བྱ་བ་དག་གིས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། ། དེ་ཡང་བློ་དང་ལྡན་པས་ནོར་བཟངས་ལ་རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་ཆེས་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་མང་དུ་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་བཤད་ལ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་དུ་ཟིན ཀྱང་ཕན་ཡོན་གྱི་སྐབས་སུ་མདོར་བསྡུ་ན།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་། འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཉིས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སྤྱོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ན་འདི་གཉིས་ལ་དབྱེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་འདོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་བར་འདོད་པ་ནི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ནི་དེར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།སྨོན་པའི་སེམས་ནི་འགྲོ་བར་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཁས་པས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ནས། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ ཐབས་ཤེས་ནས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟུང་བའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བས་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ།དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་དེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྨོན་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ལ། འཇུག་པ་ནི་ཡང་ དག་པར་བླངས་པ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ།འདིར་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་འམ། འདིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པས་ན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་པ་ལྟར་སྨོན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་ཚེ་ འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འཇུག་པ་ལས་སྨོན་པ་དང་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་ནི་འཁོར་བ་བདག་དང་གཞན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་འབྱུང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་ འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས།འདིར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ།

善男子，菩提心犹如一切佛法之种子。如经中所说，能增长一切众生之白法，犹如田地等，以及具足其他功德差别，《圣华严经》中亦如是宣说。
如是以上偈颂说明仅仅修习菩提心的功德，而此下则应知是依据阶段差别而说。
因此说'彼菩提心'等，从彼菩提心而生起的趣向菩提之心，即是以信心示现'愿我成佛后利益众生'之心，以及以事业欲求获得甚深广大义利之心，此即是发愿菩提心。以正行菩提行等而趣入彼者，即是趣入菩提，如是有二种。
复次，具慧者对财贤说：'善男子，众生发起无上正等正觉心者甚为难得，因此趣入无上正等正觉者更为难得。'
世尊宣说地和波罗蜜等诸多差别，此处则说为十种。若问何故说为二种？为此说'总之当知有二种'。虽有十种，就功德而言总摄则安立为二种，应知以正行和趣入之差别故为二种。
若如是，愿菩提心亦是行之本体，则此二者有何差别？为此说'如欲行与行'等。欲行即是欲往某处，而非行走。行即是往彼处，如何了知彼二差别，如是亦应如其次第了知此二差别。
愿心如同欲行，趣入如同行走，此为其义。若问由谁了知？由智者，即是于身等业善加观察，了知利益自他之方便后恒时行持，彼不生堕罪过失故是智慧，具此故称智者，应由彼智者了知。
愿即是仅仅希求，趣入则是以正行等趣入之本性。此中或正受律仪，或以此趣入菩提，故为正受和趣入菩提心，愿心亦复如是。
因此，于轮回时虽生大果，趣入与愿心无有差别耶？此诚然，以'复'字表示发愿菩提心虽于轮回中能成为自他菩提之因而生大果，然不如趣入心之趣入彼处般福德相续不断，故此中趣入心较前者有殊胜差别。

།དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ནས་བཟུང་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ། གང་ནས་བཟུང་སྟེ་སེམས་ཅན་ཁམས། །མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འདི་ཙམ་ཞེས་མཐའ་གཟུང་བར་ནི་མི་ནུས་པའི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་ རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ན་ཁམས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་རྐྱེན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དང་། འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལས་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་དེའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་མི་ལྡོག་ཅིང་ཕྱིར་བཟློག་ པར་མི་ནུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་སེམས་དེ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེན་པར་གྱུར་པའོ།།དུས་དེང་ནས་བཟུང་ནས་ཏེ་གཉིད་ལོག་པར་གྱུར་ཏམ། བག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ གྱུར་ཀྱང་མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པ་དང་།དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཤུགས་ཏེ། དགེ་བའི་རྒྱུན་བར་མི་འཆད་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་དབང་གིས་ཟད་མི་ཤེས་ པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་མ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔའ་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་གང་། ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་བཀང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་རིགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ཡིན པ་འདི་ཉིད་ནི།འཐད་པ་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས་ཤེ་ན། དམན་མོས་སེམས་ཅན་དོན་གྱི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དག་གི་དོན་དུ་བྱའོ། ། གང་ལས་གསུངས་ཤེ་ན། ལག་བཟངས་ཀྱིས་ནི་ཞུས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལག་བཟངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས་འཐད་པ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གླད་ནད་ཙམ། །བསལ་ལོ སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡང་།།ཕན་འདོགས་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཏེ། །སྨན་པ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་འདོད་པའི་དོན་གྱི་སྲིད་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ན། བསོད་ནམས་སུ་བྱ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་རེ་རེའི་མི་བདེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ གྲངས་མེད་པའི་དབྱེ་བ་སྙེད་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་གསལ་བར་འདོད་ཅིང་གཞོམ་པར་འདོད་པ་དང་།སེམས་ཅན་རེ་རེའང་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འགྲུབ་ཅིང་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་དག་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཡང་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་སོ།།དེ་ཡང་སུ་ལ་ཞེ་ན། འདི་འདྲ་བའི་ཕན་སེམས་སུ་ཞིག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྤྱིར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕ་འམ་ཡང་ན་མ་ཡང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྤུན་ཟླ་འམ་ མཛའ་བོ་ལ་སོགས་པའོ།།ལྷ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དྲང་སྲོང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེད་ལས་སྐྱེས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སོ། །ཚངས་པ་ནི་འབྱིན་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཞན་དག་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་པར་དགོངས་པ་ལྟ་བུའི་ཕན་པའི་སེམས་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如果问到这个功德如何成为不间断的源泉，为此说'从何时起'等。从何时起为了解脱无边众生界，等等。众生界是无法确定边际的无量，那些众生由于执持自相而称为界，即烦恼、业和缘起相续的自性。为了从烦恼束缚和轮回牢狱中彻底解脱他们，以不退转且无法逆转的心，直至轮回存在为止而趣入。以此清净增长的发心，为了圆满所作而受持。
从今时起，即使睡眠或放逸，也能远离不善、趣入善法，以慈心和大悲心为一切众生利益而行，福德之力即善法相续不断，以胜解真实义的力量，每一刹那都生起无尽福德之流的诸多差别。如是极为广大且无有穷尽，等同虚空般生起。如《勇施问经》中所说：'若菩萨福德，假使有形色，遍满虚空界，此福更过彼。'
此中何为道理？为此说'此是'等。此菩提心具大利益，即是如来自身以理证宣说为具有正理。为何而说？为了下劣意乐众生故。从何处说？从《善臂所问经》中。《善臂所问经》中如何以理证宣说？为此说'众生'等。
若仅思维要除去众生头痛，具有利益意乐，如医生等无有私欲之心，则获得无量福德。更何况欲明了并摧毁每一众生无量无数种痛苦，又欲成就每一众生无量功德，其福德更是无量。
这又是对谁而言？为普遍观察谁有如此利他心，为显示其特殊性而说'父或'等。'父或者母'中的'或'字，表示人们的兄弟或朋友等。'天'是指护世等。'仙人'是指遍入等人。'梵天'是他们认为是造物主，菩萨对众生的利益心是这些存在所没有的，是不可能有的。

།གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་དེ། ཕ་ལ་སོགས་པ་དང་དེས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། སྔོན་ཆད་རང་གི་དོན་དུ་ཡང་འདི་འདྲ་ བའི་ཡིད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མ་རྨིས་ཤིང་སྔར་སྐྱེས་པ་མ་མཐོང་ན།གཞན་དག་གི་དོན་དུ་འདི་འདྲ་བའི་སེམས་པར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ནད་ཀྱི་རྩི་སྨན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ དགའ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་།སྐྱེ་དགུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྨན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་རིན་པོ་ཆེའི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱི་མགོ་དང་འདྲ་བར་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བསོད་ནམས་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པས། བསོད་ ནམས་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་གཞལ་གྱིས་ལང་།།དེ་བས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདིར་ནི་ལག་བཟངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས་འཐད་པ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་། ཕན་པར་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་མཆོད་ལས་ཁྱད་འཕགས་ ན།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། མཆོད་པ་ཚད་མེད་རྣམས་མང་ཇི་སྙེད་པ། །ཞིང་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གཏམས་རྙེད་དུ། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་ལ་མཆོད་པ་དེ་བྱས་པས། །བྱམས་པའི་སེམས་ལ་གྲངས་དང་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ ཅན་ཀུན་གྱི་བདེ་བ་ནི།།ཀུན་དོན་བརྩོན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པས་འཇུག་པ་དག་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ སྨོན་པ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཡང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་འཇུག་པས། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འདོར་ཞིང་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐར་པ་སྟེ། དེ་འདོད་ པའི་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྒྱུག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ནི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་འདོད་ཀྱང་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པའི་ལམ་མི་ཤེས་ཤིང་། ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་དག་ལ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ ཡིན་ནོ་སྙམ་པས་མངོན་པར་བརྒྱུག་ཅིང་རང་གི་བདེ་བ་དག་ནི་དགྲ་བོ་ལྟར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་བདེ་བའི་རྒྱུ་མི་ཤེས་ཤིང་།དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་བློ་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ ཤེས་པས་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་འབའ་ཞིག་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་དང་། ཁྱིམ་པ་གང་ཞིག་བདེ་བས་མི་ངོམས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་དང་། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་ལྡན་པས་ལན་དུ་ མར་གཟིར་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཀུན་གྱིས་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏི་མུག་ཀྱང་ནི་སེལ་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསོལ་བ་མ་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དང་དགེ་ཞིང་ལེགས་པ་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པ་ག་ ལ་ཡོད་དེ།སྨོན་པ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་ནི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་འདི་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བས་ཀྱང་གང་དག་བླ་ན་ མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་ཆེས་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

再者，对于那些有情众生，对于父亲等以及应当摄受的众生，以前为了自己也未曾梦中梦见如此意乐希求之心，从未见过如此生起，那么为了他人怎么会生起如此之心？同样地，作为痛苦疾病之药的菩提心，因为是为了获得解脱的缘故，成为一切众生欢喜之因，成为众生痛苦之药的珍宝菩提心的功德，虽如罗睺罗头一般不可分别，但仍分别解说。此处功德即是成为利益众生之因，从这样的功德如何能衡量？因此更是无量。如是此处善臂所问中以理由而宣说。
再者，'仅仅思维利益，也胜过供养佛'，如月灯经中所说：'无量供养有多少，遍满俱胝亿刹土，对最胜者作供养，比起慈心不及分。'如是所说。'一切众生之安乐，何须言说勤利他？'是说为了一切众生获得一切安乐而精进趣入者，为何不成殊胜？实为殊胜。
同样地，虽然发愿菩提者的功德无量，为显示以利益一切众生而趣入更为殊胜，故说'痛苦'等。为了舍弃痛苦而从中出离的解脱，为此有些修行者拔发等行为而趋向痛苦本身。同样地，其他人虽想获得安乐，却不知天界与解脱之道，因极其愚痴，认为极度痛苦之因是安乐之因而趋向之，反而如敌人般摧毁自己的安乐。不知现见与未见的安乐之因，对此完全愚昧，不知布施等是安乐之因，实相智慧是解脱之因，而显示与此相违之事。
'若人'等，对于持戒精进者与在家人中，因不满足于安乐而匮乏安乐者，以及具有地狱等诸多痛苦而备受煎迫者，以大慈所生之一切安乐令其满足。以大悲断除一切痛苦而令止息。以智慧驱除并摧毁愚痴。具菩萨种性者，因本性具足大悲等，即使未受请求也会趣入利他。
因此，哪里有与趣入众生利益的菩萨相等相同的善妙？即使住于发愿位也不与之相等。'哪里有'表示不可能。因此弥勒圣者也说：'善男子，发愿菩提尚且难得，较此更难得者，是趣入无上正等正觉。'

།དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཇུག་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་བཤེས་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ པ་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཇུག་པའི་སེམས་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།འཇུག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འདིར་ཕན་འདོགས་པ་ ཞེས་བཤད་ལ།ཕན་བཏགས་པ་དེ་ལ་སླར་ལན་ལོན་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལན་ལྡོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རེ་ཞིག་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། མ་བཅོལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་བ་མ་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་བསྔགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྟོད་པའི་ཚིག་དག་གིས་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས པས་མཆོད་པ་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཉུང་ཟད་ཅིག་ལ་ནར་མ་ཙམ་གྱིས་ཁ་ཟས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཟས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དགེ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་ཞིང་མངོན་པར་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།ནར་མའི་ཟས་ཅི་ཙམ་ཞིག་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟས་ཙམ་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་བརྙས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྙས་པ་དང་བཅས་པར་བྱིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དགེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉིན་ཕྱེད་ འགྲངས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འགྲོ་བ་ཉུང་ཟད་ཅིག་གི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གྲངས་ངེས་པ་མེད་པ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྣམས་ལ། དུས་རིང་དུ་སྟེ་དུས་ཆད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་ཞིང་སྟེར་བར་བྱེད་ པའོ།།ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མཁའ་དང་འགྲོ་བ་ཟད་ཀྱང་གང་ཡིན་ལ་བསམས་པ་མ་ལུས་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཟད་པར་གྱུར་ཀྱང་མི་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡིད་ལ་བསམས་པ་མཐའ་དག་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། ། མཁའ་དང་འགྲོ་བ་ཟད་ཀྱང་མི་ཟད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་རེ་བ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་ཀྱང་ཟད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མཆོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོད པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་གང་ཞིག་དེ་འདྲའི་རྒྱལ་སྲས་ནར་མའི་སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ལ་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་གལ་ཏེ་རང་གི་སེམས་རྙོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་། དད་པ་མེད་པའི་ངན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ། ངན་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གྲངས་བཞིན་བསྐལ་ པར་ནི།།ཞེས་པ་རྙོག་པའི་ངན་སེམས་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པའི་གྲངས་དེ་སྙེད་དུ་དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱལ་བས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ཡིད་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་ཅིང་དང་བར་བྱེད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་དེའི་འབྲས་བུ་སྔར་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་དུས་དེ་ལས་ལྷག་པར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

如是，为了显示获得趋入菩提的福德极为困难，'哪里有这样的善知识'这句话是说，即使安住于发愿，也不如趋入心，因为趋入是极为值得赞叹的，这是其特殊之处。正因为如此，才说'报恩'等词。在此所说的施恩者即是恩人，对于那些报答恩德者称为报恩者。这也是值得赞叹的，更何况'不请自为利益者'，即使未受请托也处处施恩，若有菩萨即是菩萨，这更不用说是极为值得赞叹的，此为其义。
不仅仅只是值得用赞颂之词来称赞，也应当礼拜和以花等供养。这是因为，即使有人仅仅以粗劣食物供养少数众生，人们也会尊敬供养他说：'此人施食于众生，是行善者。'所施的粗劣食物是何等量呢？仅仅是一刹那而非所有时候，而且所施的食物也是带着轻慢心而施与的。
虽然是带着轻慢心布施，为何仍是善行呢？说'令其半日饱足'，是因为这只能维持少数众生半日的生活。而菩萨们则是对无量无边的众生，长期无间断地布施给予。布施何物呢？'圆满一切所思愿，虽尽虚空众生际'，即使虚空与众生灭尽，也能圆满一切所思所愿，且永不穷尽，这是因为其本质是三世一切时中善法的自性。
此说明：对无量众生真实布施的缘故而无有间断，圆满一切众生心中所有愿望，即使虚空与众生灭尽也永不穷尽，以此无间断时续而随顺布施者，怎能不成为应当供养者呢？否则，他确实是极应供养者，此为所显之义。
如是，若有人对如是王子、广大施主生起染污心，以无信心而生恶念，'随恶心所生数量之劫'，即与生起染污恶念的刹那数量相等的劫数中，将会住于地狱中，这是佛陀世尊在八千颂般若波罗蜜多等经中所说。若对佛子生起清净信心，彼人的果报将超胜前述不悦意果报的时间，将获得善趣等悦意果报。

།དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ རྣམས་ལ་དོ་གལ་ལམ་སྟོབས་ཆེན་པོས་ཀྱང་སྡིག་པ་མི་འབྱུང་སྟེ།རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དག་ཉེ་བར་གནས་པས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྡིག་པའི་ལས་དང་འབྲེལ་པར་མི་མཛད་ལ། སེམས་ཅན་མགུ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་བརྩོན་པས་དགེ་བ་ནི་ངང་གིས་འཕེལ་བར་གྱུར་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གང་གི་སྐུ་ལ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་དམ་པ་སེམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་འདི་སྐྱེས་ཤིང་འཁྲུངས་པར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལུས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དམྱལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་མ་གསུངས་སམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱིས། དེ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་དབང་གིས་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་གཞི་དེ་ལས་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སེམས་དད་ཅིང་དང་བས་སླར་ཡང་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ན། དེ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས ཏེ།དཔེར་ན་འཕགས་པ་མེ་ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་དཔའ་བྱིན་ལ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཕན་པ་ནི་ཐར་པའི་ས་བོན་ཡིན་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ངང་ཚུལ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བདེ་ཞིང་ཕན་པ་དང་འབྲེལ་ པ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་ནི་བདེ་བའི་ཞིང་གྱུར་པ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་དེའི་འབྲས་བུའམ་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་དང་པོའོ།། །།དེ་ལྟར་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་རིན་ པོ་ཆེ་དེ་ངེས་པར་གཟུང་ཞིང་བླང་དགོས་པས་དེའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་སེམས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ཡང་དག་པར་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཆོད་པ་ཡང་དག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དད་པའི་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དྲི་མ་མེད་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་དཔྱད་ན་དྲི་མའི་ནག་ནོག་དང་བྲལ་བ་དག་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས པ་སྟེ་རྒྱ་མཚོ་སྙེད་མངའ་བ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་མཆོད་པར་བྱ་སྟེ།མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས། བསམ་པ་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་ནས་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱང་བཤགས་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ནི་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། མཇུག་གིས་རྒྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མཆོད་པ་ནི་མེ་ཏོག་དབུལ་བ་དང་། དེའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་།བླ་ན་མེད་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་རེ་ཞིག་དང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། སྨན་གྱི་མེ་ ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་གང་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་དག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སྟེ། འདིར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་ ཚིག་ཏུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

同样地，即使对佛子们施以巨大压力或威力，也不会产生罪业。即便有强大的因缘在旁，也不会与众生的罪业相连，而是以最大的努力令众生欢喜，善业自然增长。
因此，对于身具如是佛子心意大利益的最胜者、已生起此心宝者的身体，应当顶礼敬拜。
同样地，即使对其造作损害也会与安乐相连。如世尊所说：'即使是对佛法造作损害者，也将往生善趣。'
若问：'难道不是说他们将堕地狱吗？'虽然这是事实，但虽然因为对他们造作损害而住于地狱中，但从此基础上，当在其他时机生起信心清净，再次成为法器时，即以信心等次第而往生善趣的方便也正是如此，如圣者花月庄严对勇施王所作那样。
此中，利益是解脱的种子，安乐与痛苦也是与此相连的性质，因此即使是通过间接方式造作损害者，也与安乐和利益相连。
由于从诸佛菩萨处只生起利益与安乐，故说'安乐源'。安乐源即是安乐之田，故说'我于救护菩萨处皈依'。菩提心的功德即是其果报或功德的殊胜性。
此为《入菩萨行论》第一品。
如是具足大功德且成为安乐源故，应当必须受持摄取此心宝，因此说'此心宝'等。为了真实善妙地受持如同珍宝般的此心，应当作真实供养。
即以强大信心力而顶礼、皈依等，对如来即诸佛世尊，以及无垢正法宝——若观察有无实体则远离污垢瑕疵，及具无边功德海的佛子们作善妙供养。
即作供养、赞颂、顶礼、皈依等，清净正确发心后也忏悔诸罪业，其后当发菩提愿，然后则应实践。如是以加行、正行、结行的广大与圆满清净，即能真实受持此心宝。
其中供养即是献花及其相关事业。此又有有上供养与无上供养。其中首先宣说前者即'花果'等。'一切'是说明特征。'药物种类'即属于药物类，指一切最胜妙的药花等，同样地世间中一切最胜妙的珍宝种类。此中'世间'即天等，由于'世间一切'可应用于一切处，故重复而说。

།གཙང་མ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཆུ་གཙང་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །རི་བོ་ནི་ས་འཛིན་ནོ། །དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བ་ནི་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བའོ། །ལྗོན་ཤིང་རང་གི་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་ཅིང་འབར་བར་སྣང་བ་ནི་བརྒྱན་པས་ སྤུད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་གང་འབྲས་བུ་བཟང་ཞིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡལ་ག་དུད་ཅིང་གཡུར་ཟ་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤིང་གང་འབྲས་བཟང་ཡལ་ག་དུད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲི་ནི་བཞི་པོ་ཆ་མཉམ་དུ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤོས་ནི་ཨ་ཀ་རུ་ནག་ པོ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པར་ལྷ་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་བཏང་བའོ། །དཔག་བསམ་ཤིང་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཤིང་ངོ་། །ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་པདྨ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པདྨས་ བརྒྱན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ངང་པའི་སྒྲ་སྐད་ཤིན་ཏུ་སྙན་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངང་པ་ཤིན་ཏུ་སྐད་སྙན་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ནས་བརྗོད་པར་ཇི་ཙམ་ཞིག་ནུས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དབུལ་བར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པར་འོས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི། ནམ་མཁའ་རབ་འབྱམ་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ལྟ་བུའོ། །དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀུན་བློ་ཡིས་བླངས་ཤིང་ཀུན་ནས་བཟུང་ནས་ཐུབ་པ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་དབུལ་བ་བགྱི་ཞིང་འདི་དག་བདག་གིས་ལེགས་པར་ བསྟབ་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཡོན་གནས་ཀྱི་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་དགོངས་པས་བདག་གི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་གནས་གང་ན་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཞེས་པར་མཛོད་ཅིག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་མི་ལྡན་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བསོད་ནམས་ཉེ་བར་མ་བསགས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཀྲེན་ཆེན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དབུལ་པོར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཆོད་པའི་ནོར་དུ་རུང་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་བདག་ལ་ཅང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བས་ན་གཞན་ གྱི་དོན་ལ་དགོངས་པར་མཛད་པའི་མགོན་པོ་ཁྱེད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རང་རང་གི་གནས་ན།ཇི་ལྟ་བ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་གི་བློ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཉིད་ཀྱི་མཐུས་བཞེས་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་པའོ། །དྲིས་པ། ཁྱེད་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ ཡོད་བཞིན་དུ།བདག་ལ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་བ་ནི་བདུད་བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པ་དང་དངོས་པོ་ ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་དབུལ་བར་བགྱིའོ།།དེས་ན་སེམས་དཔའི་མཆོག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་བཞེས་ཤིག་།བདག་གིར་མཛོད་ཅིག་།ཀྱེ་སེམས་དཔའི་མཆོག་མཆོག་ཏུ་གུས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་འབངས་སུ་མཆི་བར་བགྱི་ཞིང་འབངས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་བགྱིད་དོ་ཞེས་པའོ། ། བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་གདུལ་བྱ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། དེ་བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དབུལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཁྱེད ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞིང་བཞེས་པར་མཛད་ན།སྲིད་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ན་མི་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་གྱུར་པའི་དོན་བགྱིད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྡིག་ལས་ཡང་དག་འདའ་བགྱིད་ཅིང་། །སྡིག་པ་གཞན་ཡང་སླན་ཆད་མི་བགྱིད་དོ། །ཡང་དེ་ལྟར་ གྱུར་ན་ཆོས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བགྱིད་པར་རྔོ་ཐོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་བཅས་ན་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

清净且悦意的是清净悦意之水。山即持地。寂静且宜人的是寂静宜人之处。树木以自身花朵装饰而显得光彩夺目的是以装饰而庄严。
同样，树木结出优良殊胜果实，枝条下垂丰盛的状态，称为'果实优良枝条下垂之树'。香是四种香料均匀调配等。香料是黑檀等。
又有诸方等处空旷，由诸天等善加调配而散发。如意树是能生出所欲果实之树。以莲花等水生花朵装饰的是以莲花庄严。
同样，具有悦耳动听的鹅鸣声的是'鹅声悦耳动听'。'其他'是指一一说来难以尽述，意为应当供养一切殊胜之物。
这些作为佛陀等应供养的佛世尊们庄严之用的花等物，'遍满虚空界'是指遍及无量虚空，无所不及，犹如北俱卢洲。
我以意念摄取并持有这一切如意树等，善加供养给诸佛圣者及其子，我当善加奉献。
然后，愿你们这些具大悲心的殊胜福田，以悲悯心垂念于我，请接受我所供养的一切花等之物。
为何如此？'因无福德'，由于未积累福德。正因如此而成为贫乏者，即极为贫穷。因此，除了如上所说的花等供品外，我别无他物可作供养。
因此，愿你们这些关注利他的怙主，请以威力接受这些花等供品，虽然它们仍安住各自处所，但已存在于我的心中。
问：你明明还有自身等物，为何说'我别无他物'？为此说'诸佛'等，佛陀是战胜四魔者，我将永远供养佛及其子一切三世善业及一切事物。
因此，愿诸位菩萨请接受我，请纳为己有。诸位菩萨，我将以最胜敬意成为你们的仆从，作为仆从之身。
自身等是施予一切众生，而你们需要利益所化众生，那为何要供养我等？为此说'我为你们'等。若蒙你们摄受接纳，
则于轮回中无所畏惧，能为众生作利益事，超越往昔诸恶业，其他罪业亦不复造。若能如此，则能以法、无畏及财物布施利益众生，否则则不能。因为依止大者能成就大事。

།གཞན་ཡང་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པའི་དོན་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པས་ ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཕུལ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྩལ་བར་གྱུར་པ་ལགས་ཏེ།ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྩལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་སྦྱིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།ཁྲུས་ཀྱི་ཁང་པ་ཤིན་ཏུ་དྲི་ཞིམ་པ་དག་ནི་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ས་གཞི་ཀུན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དངས་ལ་འཚེར་བག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟར་ཞིང་བྱི་དོར་བྱས་པ་དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་འོད་ཟེར་འབར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཀ་བས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ ཉམས་དགའ་བར་གྱུར་པར་མུ་ཏིག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་བློ་རེ་འོད་ཀྱི་མདངས་ཆགས་པ་བྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར།དེ་དག་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བརྒྱན་པ་དག་ཏུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་། དེའི་སྲས་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་ལས་བྱས་ པའི་བུམ་པ་གྲངས་མང་པོ་དུ་མ་དག་སྤོས་དྲི་ཞིམ་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྦྱར་བའི་ཆུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་།མེ་ཏོག་གིས་ཀྱང་ལེགས་པར་བཀང་བ་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གླུ་སྙན་པ་དང་། རོལ་མོ་སྙན་པ་དང་བཅས་པ་དུ་མ་དག་གིས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་དེའི་ རྗེས་ལ་ཁྲུས་གསོལ་བ་དེ་དག་གི་སྐུ་ལ་ན་བཟའི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་གོས་གཙང་ཞིང་དྲི་ཞིམ་པོའི་བདུག་པས་རབ་ཏུ་བསྒོས་ཤིང་བདུག་པས་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐུ་ཕྱི་བར་བགྱིའོ།།དེ་ནས་ནི་དེ་དག་ལ་ཁ་དོག་ཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཞིང་མཛེས་པར་བྱ་བ་དང་། དྲི་ཤིན་ཏུ་ཞིམ་པོས་བསྒོས་པའི་ན་བཟའ་དམ་པ་བདག་གིས་དབུལ་བ་འམ་དབུལ་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ན་བཟའ་དག་ལ་དྲི་དང་སྤོས་ཀྱིས་བསྒོས་ཤིང་བྱུགས་པ་ནི་རྒྱན་དང་འདྲ་བར་དྲེགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡང་རང་ཉིད་ལ་གནས་པར མཛད་པས་སློབ་མ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་སློབ་པར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དད་པས་བྱིན་པའི་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མིག་ལ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་བློས་དེ་ལ་སྤྱོད་པར་ནི་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། བརྒྱན་པ་འམ་ཆགས་པའི་བློས་ནི་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བརྩད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཁྱིམ་པའི་རྟགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གོས་བཟང་པོ་མཐོ་རིས་ན་ལྷ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སྲབ་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་ཁ་དོག་དུ་མས ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་མཛེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲབ་ལ་འཇམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཛེས།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ན་བཟའ་དང་རྒྱན་མཆོག་བརྒྱ་ཕྲག་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་གདུ་བུ་དང་། དཔུང་རྒྱན་དང་། སྙན་ཆ་དང་། ཅོད་པན་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཕམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་བརྒྱན་པར་བགྱིའོ།།དེ་ལ་མ་ཕམ་པ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕམ་པར་མི་ནུས་པས་ན་མ་ཕམ་པ་སྟེ། འཕགས་པ་བྱམས་པའོ། །ཀུན་ནས་བཟང་བས་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་ཞིང་སྙན་པའི་དབྱངས་མངའ་ ཞིང་བྱིས་པ་འདྲ་བས་ན་འཇམ་དབྱངས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་བཟང་བ་ཡིན་ཞིང་དེའི་རྣམ་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱན་རས་ཀྱིས་འཚོ་ཞིང་གཟིགས་པར་མཛད་པས་ན་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སྟེ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་ གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། མི་ཕམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་དང་འཇམ་དབྱངས་དང་། །འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་འང་བརྒྱན་པར་བགྱི། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ ཁྱིམ་པའི་རྟགས་འཛིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལ་ཡང་བརྒྱན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གླིང་བཞི་པ་དང་། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ཞིང་སྟོང་སྟོང་ཡོད་པ་ལ་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གཉིས་པའོ།

再者，你们所欲求的目的就是利益众生，因此供养你们就等同于赐予一切众生，以你们的教言也将赐予他们，如是说明布施。为了说明其因缘，说'浴室'等。浴室极其芬芳，水晶地面清澈明亮且闪耀，经过清扫，以种种珍宝放射光芒的柱子庄严悦意，珍珠制成的栏杆光泽美丽。以此等及其他装饰庄严之处，以众多珍宝所制成的水瓶盛满各种香水及鲜花，伴随悦耳的歌声和音乐，为如来及其子沐浴。
之后，为使沐浴后的身体庄严，以清净且熏以香气的无与伦比的衣服擦拭。然后，供养或令供养色彩鲜艳美丽且熏以妙香的殊胜衣服。虽然在衣服上涂抹香料如同装饰般会引起傲慢而被禁止，法主自身也住于此而令弟子随学，但这是事实。以信心供养的香料、鲜花等，为眼睛等带来利益而受用是显而易见的，并非为装饰或贪著。对佛像等作如是供养也无过失，何须争论？
在家菩萨以如天界般精美轻薄、色彩斑斓的衣服，'轻柔美丽多姿多彩'，以百种殊胜衣饰庄严，如手镯、臂钏、耳饰、宝冠等妙物供养庄严弥勒等。弥勒是一切魔无法战胜故称弥勒，即圣弥勒。普贤是一切方面皆善，此是菩萨。文殊具柔美妙音且如童子故称文殊。世间自在王善妙且相似其形，以慈眼观照具苦众生，故称世间自在，即圣观世音自在。等字包括金刚手等。如是'弥勒普贤及文殊，世间自在等亦庄严'。这些是为调伏所化而示现在家相。'亦'字表示为调伏所化而示现如是佛陀亦应庄严。四大洲及日月等各有千个称为小千世界，此千倍为二千世界。

།སྟོང་གཉིས་པ་སྟོང་ལ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཡིན་ལ་ཞིང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་གསུམ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲིའི་ངད་ལྡང་ཞིང་འགྲོ་བ་ཁྱབ་པར་འབྱུང་བའི་ངང ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི།སྟོང་གསུམ་ཀུན་ཏུ་དྲི་ངད་ལྡང་བ་ཡི། །དྲི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་དབང་ཀུན་གྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱུག་པར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལ་བྱུག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསེར་དེ་མདོག་བཟངས་ཀྵ་ར་དང་།སའི་སྐྱོང་བུ་ཁ་སྦྱར་ནང་དུ་ལེགས་པར་བསྲེགས་ཤིང་བཙོས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་དག་པར་བྱས་ནས་བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་ཕྱིས་པ་ལྟ་བུའི་འོད་ཆགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་བདག་ཉིད་རང་གིས་བྱུག་ པར་བགྱི་བ་འམ་གཞན་དག་ཉེ་བར་བྱུག་ཏུ་གཞུག་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མཆོག་མཆོད་པར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་ལ་དྲི་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་མེ་ཏོག་ལྷ་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པ་མནྡཱ་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། པདྨ་དང་། ཨུཏྤལ་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཐོག་མར་གྱུར་པ་སྣ་མ་དང་།ཙམ་པ་དང་། ནཱ་ག་གེ་སར་ལ་སོགས་པའི་མེ་ཏོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ལ་མཆོད་པ་དང་། ཕྲེང་བས་ཀྱང་མཆོད་པར་བགྱིའོ། །ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན། སྤེལ་ལེགས་ཡིད་འོང་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།སྣ་ཚོགས་པ་སྤེལ་ལེགས་པར་བྱས་པས་དབྱིབས་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤོས་ཀྱི་དྲིའི་ངད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་རྒྱ་ཆེར་སྤྲོས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བས། སྤོས་མཆོག་ཡིད་ འཕྲོག་དྲི་ངད་ཁྱབ་པ་ཡི།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བདུག་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཞེས་བདུག་སྤོས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེ་ལ་དབུལ་བར་བགྱི་ཞིང་བདུག་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞལ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་འབྲས་ཆན་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁ་ར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ དང་བཅས་པ་དང་།བཏུང་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། རྒྱ་སྟར་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ལྷ་བཤོས་རྣམས་ཀྱང་ཐུབ་པ་དེ་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་བགྱི་ཞིང་བསྟབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མར་མེའི་རྣམ་པ་གསེར་གྱི་པདྨ་རྣམས་ལ་ཚར་དུ་དངར་ནས་གནས་པའི་ རིན་པོ་ཆེ་སྒྲོན་མ་སྟེ།ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་གསལ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་དབུལ་བར་བགྱིའོ། །གཞན་ཡང་ས་གཞི་ལེགས་པར་བསྟར་ཞིང་བྱི་དོར་བྱས་པ་དྲི་ཞིམ་པས་ཉེ་བར་བྱུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མེ་ཏོག་གི་སིལ་མ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ སྣ་ཚོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བས་སྤེལ་བ་དགྲམ་ཞིང་དགོད་པར་བགྱིའོ།།གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཁྱད་པར་དབུལ་བ་ནི་སྔར་ཕུལ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲིན་མང་པོ་ལ་དེ་ན་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་ཞིང་ཉེ་བར་བླངས་པའི་བསྟོད་པ་དང་། གླུ་ཤིན་ཏུ་ ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྙན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།གཞན་ཡང་མུ་ཏིག་དང་། ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཆུན་འཕྱང་གིས་དེ་ལ་མཛེས་པར་བྱས་པའམ། དེས་མཛེས་པར་བྱས་པས་མུ་ཏིག་ཆུན་འཕྱང་མཛེས་པ་འབར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་འབར་ཞིང་འོད་དང་ལྡན་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། བླ་རེ་ལ་སོགས་པ་འོད་དང་བཅས་ཤིང་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པའི་ནམ་མཁའ་བརྒྱན་ཅིང་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ལ་དེ་དག་ཀྱང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན ཅན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་གང་ལ་གོམས་ཤིང་མངོན་དུ་མཛད་པ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་དབུལ་བ་སྟེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་འདོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཐུབ་པ་རྣམས་ལ་བསྟབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

二千个世界系统称为三千世界，是一个佛土，诸佛土在十方都无边际。在所有三千世界中，香气弥漫遍及一切众生的情形，就是'遍三千界飘香的最胜香'。以此等香料涂敷一切诸佛菩萨之身。
如何涂敷佛身呢？诸佛之身犹如精炼的金色，如同将碱和土混合，经过充分焚烧熬炼，极其纯净清洁，擦拭后呈现出光亮且极为璀璨的光芒，我自己要亲自涂敷或令他人涂敷。
此外，在最胜能仁尊主的殊胜供养处，以具有悦意香气和形状的天界花朵，如具有芳香的曼陀罗花、莲花、优钵罗花等为首，以及茉莉花、瞻波迦花、龙蕊花等一切花朵供养能仁尊主，也以花鬘供养。
如何供养呢？'以悦意精美者'，即以种种巧妙配置，形状悦意且可爱的花朵供养。同样，以香气遍及一切众生的广大香气，因其悦意，故说'遍满最胜夺意香'。以如是香云供养能仁尊主。
同样，以饮食诸品如米饭等，以及白糖等种种食物，以及悦意饮品，以及以石榴果汁等为代表的供品，也要供养诸佛。
同样，以灯具的形式，在金莲花上排列成行的珍宝灯，即如意宝珠等能放光明照耀的珍宝，也要供养诸佛。
此外，在善加清扫并涂抹香料的地面上，要铺设并摆放色彩形状各异且悦意的花瓣。
关于殊胜宫殿的供养，即如前所献的众多殊胜宫殿云，其中天女们所作的赞颂和极为悦耳动听的歌声，以及以珍珠和宝石串成的垂饰装饰，或以此装饰而'珍珠垂饰焕发光彩'。
这一切都闪耀着光芒，以及宝伞、胜幢、幡幢、帷帐等具有光明性质的物品，庄严十方一切无边虚空并以光明遍满。这些也要遍供养具有大慈本性、修习并现前大慈的诸佛，即以摄持利益一切众生安乐之意愿的慈心为本性的诸佛。

།གཞན་ཡང་གདུགས་ ཀྱི་མཆོད་པ་ནི་གང་འདི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའི་གདུགས་སྡུག་ཅིང་ཡིད་དུ་འོང་བས་མཛེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རིན་ཆེན་གདུགས་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ནི་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་དུ་བྱས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དང་།ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་མུ་ཏིག་གི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡིད་དུ་འོང་བ་བཏགས་པས་བརྒྱན་ཅིང་མཛེས་པ་དང་།དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པར་སྣང་བ་དེ་གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བ་འདི་ཡང་རྟག་ཏུ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་དུ་བཟུང་ལ་དབུལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་མཆོད་པའི་དབྱེ་བ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་སྨྲས་ནས། གཞུང་མངས་ཀྱིས་ དོགས་པས་སྤྱིར་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཇི་སྙེད་པ་སོ་སོར་གནས་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལས་མཆོག་སྟེ། སྔ་མ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་གནས་ཤིང་འབྱུང་བར་བྱིན་གྱིས་ རློབ་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ།།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། མཆོད་པའི་ཚོགས་ཏེ་མཆོད་པའི་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །རོལ་མོ་ནི་རྔ་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའོ། །དབྱངས་སྙན་པ་ནི་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་དང་། གར་དང་བཅས་པའི་དབྱངས་སྙན་པའི་གླུ་ལེན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེའི་ཆོས་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བར་དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱང་རྙེད དཀའ་བ་དང་།དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་ལ། དེའི་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་དང་། དེའི་གླེགས་བམ་ལ་ སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་ཆུད་པར་བྱས་པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་དང་།སྐུ་གཟུགས་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆར་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅིང་བར་མཚམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །དེ་ལྟར་བླ་ན་ ཡོད་པ་དང་བཅས་པའི་མཆོད་པ་བཤད་ནས།བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །བསྟོད་པ་བཤད་པ་ ནི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་སོ་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཡན་ལག་ནི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་ཇི་སྙེད་པ་གང་བའི་བསྟོད་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དེ་སྙེད་མངའ་བ་རྣམས་ ལ་བདག་གིས་བསྟོད་པ་བགྱིའོ་ཞེས་པའོ།།བསྟོད་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་སྨྲས་པ་ནི། བསྟོད་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟོད་པའི་དབྱངས་གླུར་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚོགས་ནི་བསྟོད་དབྱངས་སྙན་པའི་སྤྲིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དང་ ལྡན་པའི་སྤྱན་སྔར་ངེས་པར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་འམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་པའོ།།ཕྱག་འཚལ་བ་སྨྲས་པ་ནི། དུས་གསུམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ གསུམ་པོའི་སྤྱིར་བསྡུས་པ་ནི་དུས་གསུམ་སྟེ།དེ་དག་ཏུ་གཤེགས་ཤིང་བཞུགས་པའོ། །སུ་ཞིག་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཏེ། ཤེས་བྱ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པའི་སྟོབས་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ཁྱབ་པར་མཛད་པའི་ བློ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀུན་ལའོ།

此外，关于伞盖供养，即以珍宝为材料制成的美丽悦意庄严的伞盖，称为'美丽宝伞'。其特点是以金制成伞柄作为装饰，周围饰以珍珠等悦意的装饰物而显得庄严美丽，形状优美且悦目。我将永远高举此伞供养诸佛世尊。
如是略说供养差别之后，为避免文字过多，为显示一般供养云如何各自存在生起，故说'此外'等。作为供养所依的这些，愿加持成为殊胜的、超胜前者而各自存在生起。
何为供养？即供养聚、供养云之蕴。音乐即大鼓等。悦音即小鼓等乐器，以及伴有舞蹈的悦耳歌声，这些能令受苦众生满足。
殊胜即佛陀，其法即教证二者。此如同如意宝珠般珍贵，即使获得圆满暇满亦难得，因为其意义重大。殊胜妙法既是珍宝又是一切，故称为此。对于此殊胜妙法宝，通过供养其经典等而作供养，愿对具有经典等或藏有佛舍利的佛塔及佛像，以珍宝、鲜花等供品连续不断地如雨般降下。
如是说明有上供养之后，为显示无上供养，故说'如何'等。由于通达一切所证，故称如来，即正等正觉佛陀。
所说赞颂即'功德海'等。音韵支分即'悠长'等五种，每一种又有无量分支，以如海般众多的赞颂聚，我将赞颂具有如是功德海者。
所说赞颂加持即'赞颂音'等。赞颂音声正确唱诵的聚集即悦耳赞颂云，愿此等于具功德海者前必定普遍生起或一切处生起。
所说礼敬即'三世'等。'三世所行诸佛'者，总摄过去等三时即三世，于彼等中所行住者。是谁呢？即佛陀。虽所知无有究竟，然以具无边智慧力故，于遍及一切所知轮者即是佛陀，对彼等一切。

།དེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་བཅས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་དང་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་དང་བཅས་པ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་། གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་ སོགས་པའི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཏུད་པས་ནི་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ།།གཞན་ཡང་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ རྣམས་དང་།བང་རིམ་དང་། བུམ་པ་དང་། ཁ་ཁྱེར་དང་། སྲོག་ཤིང་དང་། འཁོར་ལོ་དང་། གདུགས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩིགས་ཤིང་བསགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ནི་མཆོད་རྟེན་ནོ། །མཆོད་རྟེན་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྟེན་ནི་འདི་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ།།འདིར་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཡན་ལག་གི་དམ་པ་ས་ལ་ བཏུད་པ་ཡིན་པ།ཡན་ལག་གི་དམ་པ་ཡང་མགོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་བཏུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆེད་དུ་སོང་སྟེ་འདི་ལས་ལུང་ནོད་པས་ན་མཁན་པོའོ། །ཐར་པའི་དོན་དུ་འབད་ཅིང་བརྩལ་བས་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་ཏེ། དེ་དག་མངོན་དུ་དམིགས་ནས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྨྲས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མཆིས་ཀྱི་བར། །ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་པོར་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཆོག ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ།།ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཚོགས་ལའང་དེ་བཞིན་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔར་བདེ་བའི་འབྱུང་གནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་ དད་པ་སྐྱེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟར་ནི་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་དོན་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་བཤགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་ཀུན་ལ་སངས་རྒྱས་པས་ན་རྫོགས་པའི་ སངས་རྒྱས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཀུན་དུ་གདོན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ནི་ཐུགས་ཏེ། དེས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད་པར་མཛད་པས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་བརྙེས་པར་གྱུར་པས་ན། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་མངའ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བར་བགྱིའོ།།ཐོག་མ་མེད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་ ལྡན་འཁོར་བ་སྟེ།།དེས་ན་ཚེ་རབས་འདི་འམ་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ལ་གང་བདག་གིས་མ་འཚལ་ཞིང་ཕྱུགས་ལྟར་རྨོངས་པས་སྡིག་པའི་རྣམ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བགྱིས་པའམ། གཞན་བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་གང་བགྱིས་པ་ཅི་ཡང་རུང་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན།གཏི་མུག་འཁྲུལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པའོ། །ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ནོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་རང་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་དཀའ་བ་ལས་འདས་ པའི་ནོངས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྱོད་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཉེས་པ་མཐོང་བར་བགྱིས་ནས་བསམ་པ་ཐག་པས་ཡང་དག་པར་བཤགས་པར་བགྱིད་དོ།།དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་ནས། ཡུལ་དང་བསམ་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བས་དེ་བཤགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་མཐར་ཐུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་འདིར་དེའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།

不仅如此，'对于法和僧众的殊胜'，即对于正法和僧众的殊胜，是指具有教证和证悟的本质，以及包括八大圣者等僧众，以遍及一切佛刹微尘数量的身体至诚顶礼，我如是礼敬。
其他应当礼敬的对象还有菩萨们的基础身相，以及层级、宝瓶、檐部、中心柱、法轮、宝伞等形象，由砖石等建造堆砌而成的即是佛塔。
对于佛塔，以缘起偈等心要所成就的世尊所依，为了生起礼敬等功德而加持，故对此礼敬。
此处礼敬一词的含义是以最尊贵的肢体触地，最尊贵的肢体即是头部，故称为顶礼。
专门前往从此处接受教法故称为和尚。为了解脱而精进修持故称为持戒者，对他们明确观想而礼敬。
同样地，所说的皈依是：'直至菩提'等所说，皈依诸佛。直至何时呢？'直至证得菩提'，即是说直至获得殊胜的无上菩提为止。
法即是涅槃，对此皈依。'对菩萨众，同样地皈依'，先前说'皈依彼安乐源'是由于对发菩提心者生起信心的力量而如是说，现在是为了受戒而皈依。
为了宣说忏悔罪业，说'诸方'等。由于圆满正等觉悟一切故称为圆满佛。
意愿从苦及苦因中普遍解救即是悲心，以此为利他而行持，故获得圆满利他，因此具有大悲心。对如是菩萨们亦合掌祈请。
'无始相续'是为了遮遣无因生或从主宰天生等观点，故说轮回是无始的，轮回并非有始，故说'无始相续轮回'。
因此，于此生或前世其他转世中，我所不知且如畜生般愚痴所造作的任何罪业，或教他人造作，以及随喜所作的一切。
为何如此造作呢？说'由愚痴迷乱'等，即是不知其果报。将成何等？说'我堕落'等，即是因为自身处于地狱等恶趣中。
如是超越您的艰难所造的过失，以追悔的方式见到其过患后，以至诚心意真实忏悔。
如是从所作等方面解说后，为了显示以对境、意乐和加行的差别而忏悔，故说'我'等。修行菩萨行至究竟所生的佛智即是佛。真实中无生即是此处的法。

།དེ་མཐོང་བ་ནི་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དེའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །གཞི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དེའི་ལུང་གི་གླེགས་བམ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་སོ། །དགེ་སློང་གཞིའི་ཚོགས་ ལ་སོགས་པའི་འདུས་པ་ནི་དགེ་འདུན་ཡིན་ནོ།།འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡུལ་ལ། ཤས་ཆེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བགྱིས་པའམ། ཕ་མ་དག་གམ། བླ་མ་སྟེ། མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པའམ། གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། གནོད་པའི་བསམ་པས་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་གནོད་པ་བགྱིས་པ་གང་ལགས་པ་དང་། མདོར་ན། ཉེས་པ་དུ་མའི་སྐྱོན་ཆགས་པའི། ། སྡིག་ཅན་བདག་གིས་སྡིག་པ་གང་། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བགྱིས་པ་དེ། །ཐམས་ཅད་འདྲེན་པ་རྣམས་ལ་འཆགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ་བཤགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབད་པས་འཆགས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་ནི་སྡིག་པ་བགྱིས་པ་མ་བྱང་ཞིང་མ་ཟད་པར་མྱུར་དུ་འགུམ་པར་འགྱུར་དུ་མཆི ཞིང་འོང་བར་འགྱུར་བས།།ཇི་ལྟར་ན་སྡིག་པ་འདི་དག་ལས་སམ། ཐོག་མ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་ཐར་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ། མྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། རིངས་པ་ཉིད་དུ་མགོན་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ་ཞིང་བདེ་བ་དམ་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ ཐབས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ།།འདི་ལྟར་འཆི་བདག་འདིས་ནི་བྱ་བ་འདི་བྱས་ཟིན་ལ། འདིས་ནི་ད་རུང་མ་བྱས་སོ་ཞེས་སྡོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན། ཡིད་བརྟན་མི་རུང་འཆི་བདག་འདི། །བྱས་དང་མ་བྱས་མི་སྡོད་པས། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ནད་མེད་ཅིང་བདེ་བར་ བྱས་པས་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་།དོགས་པ་མེད་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད་པས། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན། ན་དང་མི་ན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། །གློ་བུར་ཚེ་ལ་ཡིད་མི་བརྟན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དོགས་པ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་ཉིད་དུ་འབྱུང་བས། སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་ མཁའ་ལས་ཐོག་ཆེན་པོ་འབབ་པ་དག་སྲིད་པ་དང་འདྲ་བར་གློ་བུར་དུ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་ཆ་དགོས་པར། །བདག་གིས་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བོར་ཞིང་སྤངས་ནས། རང་གི་ལས་ཀྱི་ ལམ་འགའ་ཞིག་དང་ཆས་ཤིང་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་པས་བདག་གིས་དེ་ལྟ་བུ་འདི་མི་ཤེས་ན།མཛའ་དང་མི་མཛའ་ཀུན་གྱི་ཕྱིར། །སྡིག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེས་མི་དགེ་བ་དུ་མ་ཞིག་བྱས་སོ་ཞེས་པའོ། །ཤི་བར་གྱུར་ནས་ནི་བདག་དང་མི་མཛའ་བའི་དགྲ་བོ་ རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།གཞན་དག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། མཛའ་བ་སྟེ་སྡུག་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སུ་ཞིག་ཆ་དགོས་པར་འགྱུར། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་ཉིད་འགྲོའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ཉིད་བདག་ ཅེ་ན།དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའམ། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཕོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཆི་བའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ན་དྲན་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་དེ་ འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་དྲན་པར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན། དངོས་པོ་གང་དང་གང་དག་རྗེས་སུ་སྤྱད་པ་དེ་དང་དེ་གོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ཚེ་འདི་འདས་ཤིང་སོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སླར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ ཞིང་།ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཀྱི། རེ་ཞིག་གསོན་པའི་དུས་ཀྱི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དུ་མ་ཞིག་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ། དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ གྱི།སླར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

见到这个称为僧伽，这是现证的世俗三宝。世间的世俗是佛陀的色身如幻显现，其身影等是佛。从此基础所生的经典等是法。比丘基础的僧团等集合是僧。此处对于现证三宝是不能损害的，对于其他三宝境，以强烈的心意造作损害，或对父母，或上师即堪布、阿阇黎等，或其他任何人以烦恼门即损害之心以身语意行为性质造作损害。简而言之，'具有诸多过失的，我这个罪人所造的罪业，极其难忍所作的这些，对一切导师忏悔。'这是总的忏悔。
为何要努力忏悔呢？如果我所造的罪业未净除未尽而迅速死亡，将如何从这些罪业或无始相续的轮回中获得解脱，以迅速的方式祈请怙主救护并请示决定获得殊胜安乐的方便。
如是死主并不会说'这件事已做完，这件事尚未做'而停留，所以'不可信赖的死主，不分已作未作'。即使无病安乐而可信赖，无有怀疑也会摧毁，因此不可信赖，所以'无论病与不病，皆不可信赖暂时的生命'。即使无有怀疑也会突然出现，如同无云的天空降下大雷一样突然出现大的损害。
同样，'一切舍弃必须离去，我如是不知晓'，即舍弃爱等一切事物，必须随自业道而去，我若不知如是，'为亲非亲一切故，造作种种诸罪业'，即因此造作诸多不善。死后我与不友好的敌人也将不复存在，其他也将不复存在，友好即所爱也将不复存在，自己也将不复存在。如此谁必须离去？心相续即相续而去。如此则彼即是我？
虽然这是事实，但对今生的蕴苦等或其他一切方面都不会转变，而是遇到死亡刹那的缘起时往生他处，以忆念的方式成为彼彼忆念的对境而忆念。因此，对于随行受用的任何事物，都将以串习的心而体验，而且如同梦中所经历的一样，今生逝去的一切都将不复见到，不复体验。更何况其他生中的体验，暂且说今生活着的当下，虽然许多亲怨已逝，如同梦中所经历一般，成为忆念的对境，却不会再见到。

།དེ་དག་གི་དོན་དུ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་མི་བཟད་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱིན་པའི་དྲག་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མདུན་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་སྔོན་བྱུང་བ་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།མི་མཛའ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདིར་ཡང་མི་མཛའ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་དང་གང་ལས་འཇིགས་པ་ལ་ སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་དེར་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་དྲན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་འདས་པར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སླར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་ པ་དང་།སླར་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར། ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལས་མངོན་སུམ་མམ། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ས་བོན་དང་རྐྱེན་ དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས།དེ་ལྟར་ཚེ་སྔ་མ་ནས་འོངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་འགྲོ་དགོས་པས་བདག་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་གིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པས། རྒྱུ་དེས་ན་མཛའ་བ་འམ་མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ ཞེ་སྡང་བའི་དབང་གིས་སྡིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་བྱས་པར་གྱུར་པ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་བདག་འཆི་བར་གྱུར་པ་ན་སླར་བཅོས་པའི་ཐབས་ལས་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན་མྱུར་དུ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོད་མེད་པར། །ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་འགོད་འགྱུར་ཞིང་། ། སྣོན་པ་གུད་ནས་འོང་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚེ་མ་ཉམས་པ་འམ། འཕེལ་བ་འམ། སླར་འོང་བར་གྱུར་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར་ཏེ་ངེས་པར་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། འཆི་བའི་ཚེ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་མལ་དུ འདུག་པ་བཞིན་དུ་འམ།གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་ནས་ཉེ་བར་བསྐོར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྲོག་ཆད་པའི་ཚོར་བ་དག་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུས་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི། ཉེ་དུ་དང་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ནི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། འཆི་བའི་ཚེ་ན། གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ཟིན་པ་ལ། །གཉེན་པས་ཅི་ཕན་བཤེས་ཅི་ཕན། །དེ་ཚེ་བསོད་ནམས་གཅིག་སྐྱབས་ན། །བསོད་ནམས་དེ་ཡང་བདག་གིས་མ་བསྟེན་ ཏོ།།དེ་བས་ན་མགོན་པོ་བག་མེད་པར་གྱུར་པ་བདག་གིས་ནི་སྡིག་པ་མང་པོ་ཞིག་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་ཤིང་བསགས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་མ་འཚལ་བས། མི་རྟག་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྷག་པར་ ཆགས་པའི་རྒྱུས་སྡིག་པ་རྣམས་བསགས་སོ་ཞེས་པའོ།།དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ནི་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉས་ངེས་པར་ཁྲིད་པར་འགྱུར་རོ།

为了他们所造作的罪业是难以忍受的，能产生不悦意的果报的猛烈之业，就在眼前。
关于'舍弃一切'等词，是说明过去与亲友和非亲友分离的事。
'非亲友等'等词，是说明将来会发生的事。
'如同经历梦境'等词，是说明现在，即在今生中，对非亲友等事物所产生的恐惧等体验，每一刹那都因忆念而成为记忆的对象，这就像梦中的经历一样，所有过去的事都不会再见到，因为一切都是可怖的。
如何能记忆和再次认知？业果关系也不会相连吗？不是这样的。从每一刹那的经历中，通过直接或相续传递的方式，会产生记忆等，这是因为它们成为了种子和条件。
因此，从前世而来，必须舍弃一切前往他世，我是暂时的，我未能各自了知和认识这点，因此对亲友或非亲友，由贪著和嗔恨的力量造作了诸多罪业，如果我死时不精进于忏悔的方法，将会很快死去。
为什么呢？'日夜无有住，此生恒减损，从旁无增益'，因为没有使寿命不衰减、增长或重返的方法，我怎能不死呢？必定会死。
即使死时如同躺在自己的床上，或被亲友们围绕，断气的痛苦、杀生等痛苦只有自己一人经受，亲属和卧具等并不会感受痛苦。
即便如此，他们能救护吗？他们只能在今生救护，而在死时，'被阎罗使者执，亲友何所益？彼时唯福救，福德我未修'。
因此，我这放逸的怙主造作积累了许多罪业。为什么这样做呢？因为不知有如此死亡的恐怖，为了无常的今生，由我和我所的强烈执著之因而积累了诸多罪业。
因此，我必定会被阎罗使者带走。

།དེ་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་ནས་སྐྱོབ་པས་བསོད་ནམས་དག་བྱའོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་དག་ཡན་ལག་བཅད་པའི་ ཕྱིར་དེའི་སར་ཉེས་པའི་དབང་གིས་དེ་རིང་ཁྲིད་པར་གྱུར་པ་ཡང་འཇིགས་པས་བྲེད་པར་འགྱུར་ཞིང་སྐོམ་པས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་པས་ཁ་སྐམས་པ་དང་།མིག་རྩ་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་སྔ་མ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྣང་ཞིང་། དེ་ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་དག་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན། སྐྱབས་བྱེད་པ་དག་མེད་པ་ན། ལྷག་པར་ཞུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའི་གཤིན་རྗེའི་ཕོ་ཉ་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་འཇིགས་ལྟ་བུའི་ཤ་ཚུགས་ཅན་གྱིས་བཟུང་ཞིང་། བདག་གིར་བྱས་པར་གྱུར་ལ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོས་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་རིམས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པར གྱུར་ཅིང་།རབ་ཏུ་ཉམ་ཐག་བྱེད་པ་སྟེ། བཤང་གཅི་འབྱུང་བར་ལུས་ལ་གོས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ནས་སྔར་བས། བྲེད་ཤ་འཐོན་པའི་མིག་བགྲད་ནས། །ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་དག་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སུ་ཞིག་འཇིགས་ ཆེན་འདི་ལས་བདག་།ལེགས་པར་སྐྱོབ་པར་བྱེད་འགྱུར་ཞེས། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་ཚོལ་བས། ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱབས་མེད་མཐོང་ནས་ནི་སྟེ་བསོད་ནམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱབས་མཛད་པར་སྣང་ངོ་། །བསོད་ནམས ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་གྱི། སྡིག་པ་ཤིན་ཏུ་དྲག་པ་ཡང་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཀུན་ཏུ་ཡི་མུག་འགྱུར། །སྐྱོབ་ པར་གྱུར་པས་ཀྱང་།གནས་དེར་སྐྱབས་ཡོད་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་བས་རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་མགོན། །འགྲོ་བ་བསྐྱབ་པའི་དོན་བརྩོན་པ། །སྟོབས་ཆེན་འཇིགས་པ་ཀུན་སེལ་ལ། །དེ་རིང་ཉིད་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི། །རྒྱལ་བ་དེ་ཡིས་ཐུགས་ སུ་ཆུད་པའི་ཆོས།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད། འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་སེལ་བ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ལ་ཡང་། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་སྐྱབས་སུ་མཆི། །བདག་ནི་འཇིགས་པས་རྣམ་སྐྲག་ནས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་ལའང་བདག་ཉིད་དབུལ། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ལའང་ བདག་ཉིད་ཀྱིས།།བདག་གི་ལུས་ནི་དབུལ་བར་བགྱི། །དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པའི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དབུལ་བར་བགྱིའོ། །འཇམ་པའི་དབྱངས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཉེ་བར་ མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཕུལ་ནས། པདྨའི་རིགས་གང་ལ་ཐུགས་རྗེས་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་པའི་ངང་ཚུལ་མངའ་བའི། ཐུགས་རྗེས་སྤྱོད་པ་མ་འཁྲུལ་པའི། །སྤྱན་རས་གཟིགས་མགོན་དེ་ལ་ནི། །ཉམ་ཐག་ང་རོས་འོ་དོད་འབོད། །སྡིག་ ལྡན་བདག་ལ་བསྐྱབ་ཏུ་གསོལ།།འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་། །ས་ཡི་སྙིང་པོ་དག་དང་ནི། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མགོན་ཐམས་ཅད་ལའང་། །སྐྱབས་ཚོལ་སྙིང་ནས་འོ་དོད་འབོད། །རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་བདག་པོ་ལའང་། །གང་ཞིག་མཐོང་ནས་གཤིན་རྗེ་ཡི། ། ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་སྡང་བ་རྣམས། །སྐྲག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་འབྱེར་བྱེད་པའི། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །དེ་ཡང་བློས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བདག་ནི། སྔོན་ཆད་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས། །ད་ལྟར་ཉིད་ནི་ད་ལྟར་ཏེ། །ད་ནི་འཇིགས་པ་ཆེ་མཐོང་ནས། །ཁྱེད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི ལགས་ཀྱིས།།སྐྲག་པར་གྱུར་པའི་འཇིགས་པ་མྱུར་དུ་བསལ་དུ་གསོལ། ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་ལས་འདས་པ་ལས། །བདག་ཤིན་ཏུ་སྨད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་མལ་ནད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྨན་ གྱིས་བཅོས་ན་ལེགས་པར་མྱུར་དུ་ཞི་ཞིང་དུས་ཐུང་ངུས་སེལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，若问彼时应由救护者作诸福德，则说'众生'等。众生因砍断肢体，今日由罪业力被带往彼处，亦将因恐惧而战栗，极为口渴煎熬而口干，眼神凶恶等，显现与先前本性不同。彼向四方寻求救护，无有救护者时，更加沮丧。
被执行死刑的阎魔使者以极为可怖之形相抓住并据为己有，为大恐惧所惊吓，为疾病所侵害，极为痛苦，大小便污染身体之时更何须说。
其后比先前更加惊恐，瞪大眼睛，向四方寻求救护。如何呢？'谁能从此大恐惧中，善加救护于我'，如是寻求救护。
见四方无有救护，因无福德故。由福德则见佛等彼时亦作救护。福德亦由佛加持而皈依彼等，自性安住者亦如是，极重罪业彼时亦不能安住自性。
其后遍生绝望。即使是救护者，'彼处若无救护，尔时我当如何？'是故，'是故胜者众生怙，精勤救护众生事，大力能除诸怖畏，从今归命作救护。'
彼胜者所证之法，即是真实义，能除轮回怖畏，于菩萨众等，如是亦当真实归依。我因恐惧极惊怖，亦将自身奉献于普贤，我亦以自身，奉献身于文殊。
因于彼特别信解故。以种种信解自性力，于彼一再以自身作奉献。文殊表征如来种姓，因精勤于彼故奉献自身。
莲花种姓具大悲行不错乱性者，'大悲行不错乱，观世音怙主前，以悲声号啕哭，祈请救护罪者我。'
于圣虚空藏及地藏二者，以及一切大悲怙主，寻求救护由衷号泣。
于金刚种姓主宰，'见彼阎魔使等诸敌，惊恐四散逃窜者，金刚持前我归依。'彼亦意作现前后我即：'往昔违背汝教言，如今即是现在时，今见大怖畏，故我来归依。'
祈请速除惊怖之畏。'因违背汝教言，我极受诃责'为显示此义，说'寻常'等。'寻常疾病'谓生于身，彼等若以药治则善能速愈，具有短时可除之性故。

།དེ་དག་ཀྱང་རིམས་དང་མཛེ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཡོད་དེ། དེས་འཇིགས་པ་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ཤེས་པས་སྨན་པའི་ངག་བཞིན་དུ་བྱ་དགོས་ན། ཅི་ཡིད་ཀྱིས་ཐོག་ མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མལ་པ་མ་ཡིན་པ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉེས་བརྒྱ་ཡི། །ནད་ཀྱིས་རྟག་བཏབ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྤྱོད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི། མདོར་བསྡུ་ན་བཞི་བརྒྱ་དག་ ཡིན་ཏེ།བག་ལ་ཉལ་བ་ཐ་དད་པ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བག་ལ་ཉལ་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཡིན་ན། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་བཞི་དང་། ཆུ་བོ་བཞི་དང་། སྦྱོར་བ་བཞི་དང་། ཉེ་ བར་ལེན་པ་བཞི་དང་།འཆིང་བ་གསུམ་དང་། ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་དགུ་དང་། སྲིད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བཅུ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ས་མང་པོ་པ་དྲུག་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དྲུག་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དང་། ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་དང་། གོང་ མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་དང་།ས་མང་པོ་པ་བཅུ་དང་། མི་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་གཉིས་དང་། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ལྔ་བཅུ་རྩ་བདུན་དག་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་མང་དུ་ཡོད་དེ་གཙོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེ་གཅིག་ གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ།།ནད་བརྒྱ་པོ་གང་ཡིན་པ་དག་ལས་ཁྲོས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་འཛམ་གླིང་ན། གནས་པའི་མི་ཀུན་རླག་བྱེད་ལ། །དཔེར་ན་གཞན་དག་ཏུ་དྲང་སྲོང་ཁྲོས་པས་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་སྲེད་པའི་འཚེ་བས་ཁྲོས་པས་འཕེལ་བར་འགྱུར། རྨོངས་པས་ཁ་ན་ མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་།དཔེར་ན་གཞན་དག་ཏུ་ཡིད་གཉིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནད་བརྒྱ་པོ་ལུས་ལ་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དག་གི་གསོ་བའི་སྨན་གཞན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དག་གི་སྨན་ནི། ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ནས་བཙལ་ནའང་མི་ རྙེད་ན།རིམས་ལ་སོགས་པ་གསོ་བར་མི་ནུས་པ་དང་། གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། རླུང་ལས་གྱུར་པ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་དག་དང་། དེ་བཞིན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང་། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ནད་བཞི་ བརྒྱ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་དཔའ་སྦྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས།འཕགས་པ་ཕལ་ཆེན་གྱི་འདུལ་བ་ལས་བཤད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནད་འགའ་པོ་གཅིག་གིས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ན། ཡུལ་ཀ་ཤི་ཀའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ཉམས་པར་གཟིགས་ཤིང་སྨན་པ་ལ་དྲིས་ནས། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་སྨན་མི་རྙེད་པས་ན་དེ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨན་པས་གསོན་པའི་ཤ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ན། བདེན་པའི་[(]ཕྱིན་[,]བྱིན་[)]གྱི་རླབས་བསྒྲུབས་ནས་གསོ བར་མཛད་དོ།།ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་གཟིར་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་དག་གིས་གཟིར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྟེ་དེ་དག་གི་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྨན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལུས་ཀྱི་ཟུག་རྔུའི་རྒྱུ་འབྱིན་ཅིང་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་ ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པའི་ངང་ཚུལ་མངའ་བ་དེ་ནི།ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པའིའོ། །བཀའ་སྟེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྨན་གྱི་མན་ངག་ལྟར་མི་བྱེད་མི་སེམས་པ་ནི། །ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་སྨད་པའི་གནས། །ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཀུན་ནས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ནི་གཡང་ས་ཐ་མལ་ཆུང་ངུ་ལའང་།།བག་ཡོད་གནས་པར་བྱ་དགོས་ན། །ཚེགས་ཆུང་ངུས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ཐ་མལ་པའི་ནད་པ་ཡང་སྨན་པའི་ངག་ལས་འདས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། དཔག་ཚད་སྟོང་དུ་ལྟུང་བ་ཡི། །ཡུན་རིངས་གཡང་སར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ནད་སྨན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་བཀའ་ལས་འདས་པ་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས་བག་མེད་པས་གནས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གཡང་ས་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་བག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོས་སོ།

这些又以热病和麻风等的分类有二万种。对此恐惧时也应当以自己的智慧如医嘱而行。何况从无始以来积累的非凡的贪欲等百种过患之病常常发作更不用说了。那些贪欲等四百零四种病又有八万四千行为，总之是四百种，这是从不同随眠而说的。那些随眠又有贪欲随眠等九十八种，有些说是一百四十种，即四漏、四暴流、四轭、四取、三缚、九结、十八有行、十缠、六遍行烦恼、六垢、五盖、五顺下分、五顺上分、十遍行、二不善遍行、瑜伽师们所说的五十七种小随烦恼等。近烦恼有很多，主要的有一百五十六种。
其中仅一种，即从百种病中任一嗔恚，也能毁坏阎浮提所有人，如在他处说'仙人嗔恚'等。这些以爱欲的损害而嗔恚则增长，以愚痴而得大过患，如在他处说'疑惑大过患'等。
那些身体所生病的病因的其他药物，即外在的药物，纵遍寻诸方也难寻得。不能治愈热病等，从非突发性的病中，有风所生一百零一种，同样有痰所生、胆所生、和合所生等。那四百零四种病是在圣者勇施所问中，圣者大众部律中所说。因为仅一种病也能使阎浮提所有人变化毁坏，如迦尸国王被世尊见其衰败，询问医生后，遍寻诸方不得其药，认为不可能时，医生指示活人大肉，以真实加持力而治愈。
被那四百零四种病所afflict是因为被其因所afflict。对此，即一切智者是其医生，因为一切智医能拔除身体的苦因和苦痛，具有拔除一切苦痛本性者即是拔除一切苦痛者。对正法药方如是不行不思维者，是极愚痴应诃责处，是极愚痴遍生。
如是对平常小悬崖尚应谨慎而住，何况以小功用即可度过的平常病人也不应违背医嘱，更何况对千由旬深的长久悬崖，即违背一切智医的教诫的意病，怎能放逸而住。对小悬崖尚且放逸者，必成大过患。

།དེ་ལྟ་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱིས། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས། །རེ་ཞིག་བདེ་བར་གནས་ལ། དེ་ནས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ལས་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེད་དོ་ཞེས་བདེ་བར་འདུག་པའི་རིགས་མ་ཡིན། གང་ཚེ་བདག་མེད་འགྱུར་བའི་དུས། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་། །སྡིག་པ་ལས་འཇིགས་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ལ་མི་འཇིགས་སུ་ཡིས་བྱིན། །འདི་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་འགྱུར། །གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་གྱུར་ན། །ཅི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བདེ་བར་འདུག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། སྔོན་ ཆད་མྱོང་སྟེ་ཞིག་པ་ལས་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལས།ལྷག་པར་གནས་པ་ཅི་ཡོད་ན། །བདག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས། བླ་མའི་བཀའ་དང་འགལ་བར་བྱས། །འོན་ཀྱང་ཡིད་གཉེན་བཤེས་ཀྱིས་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསོན་ཚེ་འདི་དང་དེ་བཞིན་དུ། ། གཉེན་དང་བཤེས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས། །གཅིག་པུ་ག་ཤེད་འགྲོ་དགོས་ན། །མཛའ་དང་མི་མཛའ་ཀུན་ཅི་རུང་། །དེ་དག་གི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །མི་དགེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་། །དེ་ལས་ཇི་ལྟར་ངེས་ཐར་ཞེས། །ཉིན་མཚན་རྟག་ཏུ་བདག་གིས ནི།།འདི་ཉིད་འབའ་ཞིག་བསམ་པའི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐབས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་གྲོལ་བ་མེད་པར་གཞན་གྲོལ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྡིག་པ་བཤགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།།སྨྲས་པ། བདག་ནི་མི་ཤེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་མུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དང་དོར་བ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བགྱིས་པ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བར་དུའོ། །རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའམ། གང་ཡང་ཉེས་དམིགས་སུ་གཟིགས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་མཛད་པ་དེ་ལྟ་ན། བཅས་པའི ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཤགས་པར་བགྱི། །གང་ལ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཟིགས་པའི་མགོན་པོའི་སྤྱན་སྔར་མངོན་སུམ་དུ་འདུག་ནས། ཐལ་སྦྱར་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་སེམས་ཀྱིས། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཡང་དང་ ཡང་དུ་བཤགས་པར་བྱ།།འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སྡིག་།ནོངས་པ་ལགས་པར་གཟུང་དུ་གསོལ། །ཐུགས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མཛད་ནས་ཀྱང་། །ཐུགས་རྗེས་བདག་ལ་ནོངས་པ་བསལ་དུ་གསོལ། །ཡང་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། མགོན་པོ་འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ལགས་ པས།།སླན་ཅད་བདག་ནི་ཡོང་མི་བགྱིད། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་བགྱིད་དོ། །སྡིག་པ་བཤགས་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པ་བཤགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་སྨད་ ཅིང་བཤགས་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།ཡང་དགེ་བའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ངན་སོང་གི་།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ངལ་སོ་བར་བྱེད་པས་ན་ངལ་བསོ་བའོ། །ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ངལ་བསོ་བ་ནི། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ངལ་བསོ་བའོ།

虽然如此变化，若说'今天必定不死'，暂且安乐而住，之后忏悔罪业等善业应做。说到'今天必定不死'，说是没有安乐而住的道理。何时自我不存在之时，那必定会到来。不应对罪业不生畏惧，为了说明必定会出现的缘故。
'谁给予我无畏？如何能从此确定解脱？若必定会消失，为何自己安乐而住？'如是说道。若说以受用而安乐而住，答道：从先前已经历已灭的受用中，还有什么殊胜可住？我对受用执著，违背上师教诲。
然而若说以亲友安乐而住，答道：'活着时此世如是，舍弃亲友等，必须独自往何处去，亲与不亲有何用？'意为不能成办他们的利益。
'从不善生苦，如何定解脱？日日夜夜恒常我，唯应思维此事。'如是说道，即是以何方便之意。意为未解脱自己不能解脱他人。
为了说明忏悔罪业等是解脱痛苦的方便，说道：'我是无知凡夫的缘故。'所谓愚痴是因为不知取舍利与不利的缘故。以身语意所造任何罪业，反复造作乃至随喜。
自性即本性中凡是烦恼性的过失，或虽非烦恼性但世尊见其过患而制为过失，如是则为制罪。
于何处忏悔这一切？于无碍遍知怙主前亲临，'合掌以苦痛畏惧心，反复顶礼而，一再忏悔。导师们请受持，我之罪业过失。以悲心容忍后，祈请消除我过失。'
因为依止再造，'怙主此非善，从今我永不作，再再不复为。'因为大多是忏悔罪业，故为忏悔罪业。此为入菩萨行论善说第二品。
如是呵责自己并忏悔后，以欲作之门净化意乐加行后，虽广作供养等，又有随喜善业等增长，即'一切众生恶趣之'等所说，此为令休息故为休息。恶趣痛苦的休息即是恶趣痛苦的止息。

།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་དགེ་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས བདེར་གནས་ལ།།མགུ་ཞིང་དགའ་བས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་རྒྱུར་གྱུར་དགེ་བསགས་པ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །ལུས་ཅན་ཏེ། ལུས་དང་ལྡན་པ་དག་།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་ཐར་ལ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཏེ།དགེ་རྒྱུད་སྐྱོང་བར་མཛད་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། རྒྱལ་སྲས་ཉིད་དང་། ཚོགས་གཉིས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །གོང་ནས་གོང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་སྔར་བཤད་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་ མཛད་པ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའོ། །བདེ་བ་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ཡང་བདེ་བ་ཉིད་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །ཐུགས་བསྐྱེད་དགེ་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་དགའ་བས་རྗེས་སུ་ ཡི་རང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བཤད་ནས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་ནི། ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་ རྨོངས་པས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི།སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་མུན་འཐོམས་ལ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སྦར་དུ་གསོལ། །གསོལ་བ་གདབ་པ་ནི། རྒྱལ་བ་མྱ་ངན་འདའ་བཞེད་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་གསོལ་བ་ནི། །འགྲོ་ནི་ལྡོངས་པར་མི་དགོད་ཅིང་། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་བཞུགས་ པར་གསོལ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཀུན་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བྱམས་པ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་སེམས་ནི་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨོན་པ་དང་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྨོན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཅུང་ཟད་མ་བྱས་པ་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདི་དག་ཀུན་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། གསོལ་བ་གདབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ། ། དགེ་བ་བདག་གིས་བསགས་པ་གང་། །ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་ཤོག་།ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་ནད་པ་ཇི་སྙེད་ཀུན། །ནད་སོས་གྱུར་[(]གི་[,]གྱི་[)]བར་དུ་ནི། །སྨན་དང་སྨན་པ་ཉིད་དག་དང་། །དེ་ཡི་ནད་གཡོག་བྱེད པར་ཤོག་།གཞན་དག་ལ་ཡང་། ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་ཆར་ཕབ་སྟེ། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་པའི་གནོད་པ་བསལ། །མུ་གེའི་བསྐལ་པ་བར་མའི་ཚེ། །བདག་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དུ་གྱུར། །ཟས་དང་སྐོམ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་པའོ། །བསྐལ་པ་འཇིག་པ་ན། མུ་གེའི་བསྐལ་པ་བར་མར་གྱུར པ་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་བར་མའི་ཚེ། །མེ་ཏོག་གི་ཆར་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཕོངས་ཤིང་དབུལ་བ་ལ། །བདག་ནི་མི་ཟད་གཏེར་གྱུར་ཏེ། །ཡོ་བྱད་མཁོ་དགུ་སྣ་ཚོགས་སུ། །སྤྲུལ་པས་མདུན་ན་ཉེ་བར་གནས་གྱུར་ ཅིག་།བདག་གི་ལུས་ནི་བདག་གི་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ལོངས་སྤྱོད་དེ། ཆུང་མ་དང་། བྲན་དང་། ཕྱུགས་དང་། གསེར་དང་། ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་གསུམ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སེམས ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ཕྱིར།།ཕོངས་པ་མེད་པར་བཏང་བ་ནི་ཡང་ཕྱིར་ལེན་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་དང་། ལན་ལ་རེ་བའི་བསམ་པ་མེད་པས་ཁོ་བོས་གཏང་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་གཏང་བས་མྱ་ངན་འདའ། །བདག་བློ་མྱ་ ངན་འདས་པ་བསྒྲུབ།།རང་དང་གཞན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

众生所作的善业，即福德资粮，以及对于诸苦恼者，愿他们安乐，以欢喜心随喜。对于为菩提而积累的善业，我亦随喜。对于有情众生从轮回苦中解脱，以及智慧资粮我亦随喜。对于诸位救护者，即护持善根的菩提、菩萨性以及二资粮我亦随喜。
为表达殊胜中的殊胜，即菩萨们如前所说对众生所作的利益，即发愿菩提。所谓'作乐'的经文，乐即是利益，是为利益一切众生而发起的心。'发心善业如海'，即以欢喜心随喜资粮之因。如同《八千颂》中所说的随喜那样随喜。
讲完随喜后，请转法轮的内容是：'对十方诸佛，合掌祈请'等。对于众生愚痴而堕入地狱等处，'众生苦暗蒙昧时，祈请点燃法灯'。祈请是：'对欲入涅槃佛，合掌作祈请，愿不舍盲众生，住世无数劫'。
回向是：'如是一切已作'等。大悲心和慈心，自身一切都是大布施。发菩提愿心也是如此，因为入菩提心是以此为前导。愿与布施即是回向，愿不会不成为回向。凡是未做的也成为已做。'如是此等一切已作'即从供养等直至祈请为止。'我所积集的善业，所获得的一切，愿以此遣除一切众生的一切痛苦'。
如何做呢？'愿诸病患众生，直至病愈期间，成为药物医生，以及其看护者'。对其他众生，'降下饮食之雨，消除饥渴之害。在中劫饥荒时，愿我成饮食'。愿成为饮食之因。在劫末时，中劫饥荒是作为比喻，如同说'在中劫刀兵时，愿化为花雨'。
'对贫穷众生，愿我成无尽藏，化现种种资具，近住其面前'。'我身我物如是受用'是指可受用之物，即妻子、奴仆、牲畜、黄金、房屋等。'三世一切善业，为成办众生利，无吝施舍'即无有收回之心，无有期待回报之心而舍。为何如此？为成办一切众生之利。'一切舍得涅槃，我心求证涅槃'，即为自他求证涅槃之故。

།གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་གཏང་བར་ཆབས་གཅིག་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཏང་བ་མཆོག་།དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་བསྟན་ནས་བྱམས་པ་ཡང་། །བདག་གིས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་བདག་སྟེ། ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྦྱིན་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། བདག་གི་ལུས་འདི་དག་གིས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ཅི་བདེར་བྱིན་ཟིན་གྱིས་བདག་གི་ལུས་རྟག་ཏུ་གསོད་པ་སྟེ་བསྣུན་པའམ། བདག་ལ་སྨོད་པའམ་ བདག་ལ་བརྡེག་བཙོག་ཅི་དགར་བྱེད་པ་ལ་རག་།ཕྱག་དར་གྱི་རྡུལ་ལ་སོགས་པས་འགོད་པར་བྱེད་པ་ལ་རག་གོ། །བདག་གི་ལུས་ལ་གཙེ་བྱེད་དམ། །ཅོ་འདྲི་ག་ཞའི་རྒྱུ་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ལ་བདག་ལུས་བྱིན་ཟིན་གྱིས། །འདི་ཡི་ཁ་དས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བདག་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར པས་སོ།།གཞན་ཡང་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བའི། །ལས་གང་ཡིན་པ་བྱེད་དུ་ཆུག་།གང་དེ་དག་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡོད་ན། དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་བདག་ལ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།བདག་ལ་དམིགས་ནས་ནམ་དུ་ཡང་། །འགའ་ཡང་དོན་མེད་མ་གྱུར་ཅིག་།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བདག་ལ་བརྟེན་ནས། དྲན་པ་ཙམ་དུ་ཡང་དོན་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།བདག་ལ་དམིགས་ནས་གང་དག་གི་།ཁྲོ་བ་འམ་དད་པའི་སེམས་བྱུང་བ། ། དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་དེ་དག་གི་།དོན་ཀུན་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག་།གང་དག་བདག་ལ་ཁ་ཟེར་རམ། །བདག་ལ་གང་བརྫུན་གྱིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་འམ། གཞན་གང་གནོད་པར་བྱེད་པ་འམ། དེ་བཞིན་ཕྱར་ཁ་གཏོང་བའང་རུང་། །སྐྱོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་འང་རུང་། གཞན་དེ དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སྐལ་ལྡན་གྱུར།།གཞན་ཡང་བདག་ནི་མགོན་མེད་རྣམས་ཀྱི་མགོན། །བདག་ནི་མགོན་པོ་སྐྱབས་ཉིད་དེ། །བདག་ནི་མགོན་མེད་རྣམས་ཀྱི་མགོན་ཏེ། ལམ་ཞུགས་རྣམས་དེ། ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེད་དཔོན་དང་། ཆུ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་ཅིང་།རྒལ་འདོད་རྣམས་ཀྱི་གྲུ་དང་ནི། །གཟིངས་དང་ཟམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར། །གླིང་དོན་གཉེར་ལ་བདག་གླིང་དང་། །གནས་མལ་འདོད་ལ་གནས་མལ་དང་། །བདག་ནི་ལུས་ཅན་བྲན་འདོད་པ། །ཀུན་གྱི་བྲན་དུ་འགྱུར་བར་ཤོག་།འདོད་པ་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ནོར་བུ་དང་བུམ་པ་ནི།ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བུམ་པ་བཟང་པོའོ། །ཀླག་པ་ཉིད་ལས་དོན་བྱེད་པ་ནི་རིག་སྔགས་གྲུབ་པའོ། །སྨན་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ནི། སྨན་ཆེན་དུ་གྱུར་ཅིག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསམས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ ཤིང་ནི།དཔག་བསམ་གྱི་ནི་ཤིང་དག་དང་། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་འཇོར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན། ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་འདོད་འཇོར་གྱུར། །མདོར་བསྡུ་ན་ཇི་ལྟར་ས་སོགས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་། །ནམ་མཁའ་མ་ལུས་པ་ན་གནས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡི།།རྣམ་མང་ཉེར་འཚོའི་གཞིར་ཡང་ཤོག་།རྣམ་པ་མང་པོ་དག་གིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་པོའི་དབང་གིས་སོ། །ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་རྒྱུན་རིངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། རྣམ་པ་དུ་མས་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས་པར་དུ།བདག་ནི་ཉེར་འཚོའི་རྒྱུར་ཡང་ཤོག་།སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་དཀའ་བ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ རྣམ་པར་དག་ཅིང་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཡིན།སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་གང་། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི། བླ་མ་སྡོམ་ལ་གནས་ཤིང་ མཁས།།ནུས་དང་ལྡན་ལས་བླང་བར་བྱ། །དེ་འདྲ་བ་མི་རྙེད་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡོམ་པ་མ་ལུས་པ་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཐར་བྱོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ། ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་མངའ་བས་མདུན་དུ་བལྟས་ལ། དེ་དག་ལས་དད་པའི་བྱ་བ་དྲག་པོ་ དང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱའོ།

如果我要一次性布施一切，那么布施给众生是最殊胜的。如此宣说悲心之后，慈心也是如此。我对一切有情众生。对此等所说，我即是布施所需之心，以我这些身体对一切有情，随意布施已毕，我的身体恒常被杀害即被伤害，或诽谤我，或随意打骂我。以垃圾尘土等玷污我也罢。伤害我的身体，或嘲笑戏弄我，我已将身体布施给他们，对他们的言语又有何用？因为已成为他们的。
此外对他们不会造成伤害的事情，随他们去做。若他们有死亡等大恐惧临近时，为了遣除此等，让他们对我做无过失的苦因之事，此为其义。任何时候也不要因缘于我，而使任何人无所获益。任何时候任何人依止于我，乃至忆念也不要无所获益。任何人对我生起忿怒或信心之心，愿彼永远成为他们，成办一切利益之因。
任何人辱骂我，或以妄语诽谤我，或其他伤害我，或同样造谣中伤也罢，显扬过失也罢，愿他们一切都具有菩提缘分。此外我是无怙者之怙主，我是怙主即是救护，我是无怙者之怙主，是入道者之道，是住道者之导师，对于欲渡越河流等者，欲度脱者之船筏，及桥梁。对于欲求岛屿者成为岛屿，对于欲求住处者成为住处，愿我于一切欲求仆从的有情，成为他们的仆从。
圆满一切所欲的如意宝和宝瓶是殊胜如意宝瓶。仅诵咒即能成事是咒语成就。能成大利益的药是大药。如所愿生果的树是如意树。如同一切所欲事物成为如意，愿成为有情之如意。总之如同地等大种和，无余虚空中所住的，无量众生之，种种受用基而成。以众多方式。如是以主权。以虚空边际为量长久广大无边的众生界中一切时，以种种方式乃至一切众生涅槃为止，愿我成为受用之因。
成佛后当利益一切众生，此为誓言。如是供养等，以及发菩提愿心究竟难行，以清净加行及圆满意乐。何为正受戒？如'如昔诸善逝'等所说，此中菩提心即是菩萨戒。如是，应从具戒上师住，具智，具力中受持。若找不到如是上师，则应观想具足一切戒律的诸佛菩萨，到达菩提彼岸的一切圣者，以无碍慧眼在前，以强烈信心，以及殊胜胜义信解，应当正受。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བླ་མ་རྙེད་ནས་ཡང་དེ་དང་དེ་དག་ལས་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ ལེའུ་ལས་བཤད་པ་འམ།བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་བཤད་པའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་ཙནྡན་གྱིས་བརླན་པའི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་བཅས་པའི་ཟླ་བའི་ཟེར་དག་གིས་སྟོན་ཀའི་བསིལ་བའི་ཟླ་བའི་ཟེར་འབའ་ཞིག་བཞིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་སྔོན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། བདག་གི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ། །དེ་དག་རིམ་བཞིན་གནས་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཞུགས པའོ།།དེ་བཞིན་འགྲོ་ལ་ཕན་དོན་དུ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འཇུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་བགྱི་ཞིང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བསླབ་པ་ལའང་། །རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟེ་མཐར་གྱིས་བསླབ་པར་བགྱི། དེ་ལྟར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞིའི་རྣམ་པ་དག་ཅིང་ རྒྱས་པ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་བཟུང་བས་བློ་སྙིང་རྗེས་ནོན་པའོ། །འདི་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་བློ་ཡོད་པས་ན་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །ཅི་ཞིག་བཟུང་ནས་ཤེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་སོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རབ་དང་སྟེ་བསམ་པ་དག་པས་སོ། ། མཇུག་ཀྱང་རྒྱས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཡང་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ནི་འདི་ལྟར་གཟེངས་བསྟོད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེང་དུ་བདག་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད། །འདི ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས།མི་ཡི་སྲིད་པ་ལེགས་པར་ཐོབ། །དེ་རིང་སངས་རྒྱས་རིགས་སུ་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་ད་གྱུར་ཏོ། །ས་བཅུ་ལས་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་དེར་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རིགས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་མོས་པའི་རིགས་ལ་བརྡ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་ལས་ཀྱང་ས་དང་པོ་ལས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལྷག་པ་མི་འདོད་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཕགས་པ་ལ་ཡང་ལོག་པའི་འཚོ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བུད་མེད་ཉོན་མོངས་པའི་ཤས་ཆུང་བ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པ དག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྡོམ་པ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་།སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འམ་འདིའི་སྡོམ་པ་ཞིག་ན་ཡང་དྲན་པ་སད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཉིན་རེ་ཞིང་ལན་གསུམ་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་པར་བགྱིའོ། །ཡང་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱའོ། །སྤྱིར་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བཤགས་པས་གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བྱས་པ་དང་། ལྟུང་བ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང གྲོལ་ན་དྲི་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ད་ནི་བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྐྱོན་མེད་བཙུན་པའི་རིགས་འདི་ལ། །རྙོག་པར་མི་འགྱུར་དེ་ལྟར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་རྙེད་པར་དཀའོ།

做完如前所说的供养等事后，应当诵此二偈。得到上师后也如是而行，应当如戒律品中所说或《集学论》中所说正受诸学处。此如被旃檀水润泽的六支具足的月光，犹如秋季清凉的月光一般。
如同往昔诸善逝是以何种方式发起菩提心，以及'我现在处于如是阶位'的意思。'于菩萨学处，彼等次第而住'，'住'即是入。
如是为利众生，为此因缘发起菩提心，如是于诸学处，次第即渐次而学。如是以供养等加行，以清净广大正行，以空性及大悲为心要，故心为悲心所摄。
此中具有超越有无的智慧，故称具慧。所受持何者？菩提心。如何受持？以极其清净的意乐。
结尾也广说，虽有如是广大的加行与正行，为令更加广大，故如是赞叹其心。如何赞叹？说'今日'等：'今日我生获果报，善得人身妙善利，今生得入佛种姓，今成如来真佛子。'
十地中说初地住者生于如来种姓，岂不是如此说吗？诚然，彼处是就大地种姓而言，此前则说由发菩提心而生于信解佛性的种姓。
《虚空藏经》中说：'非圣者亦有正受菩萨戒'，因为背离对利养等的贪著。十地中亦说：'初地中有些人不求过多利养恭敬'。应知圣者亦无邪命。
《菩萨别解脱经》中亦说'善女人'，对于烦恼轻微、希求菩提、欲学菩萨学处的女性，此戒亦能生起直至菩提，于其他生中亦能生起。
若犯根本堕罪或破此戒，为令忆念，应当每日三次念诵：'愿具大悲者垂念我！我某某名，对一切罪过个别忏悔，今后不复为。'以此发心而正受。
总之，由忏悔一切罪过，解脱其他生中所造及其他堕罪，即成无垢，为显示此义而说'今当'等：'今当勤行合家业，不污无垢尊贵种。'获得此菩提心甚为难得。

། ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོང་བས་ཕྱག་དར་ཕུང་པོ་ལས། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ལས། །ཇི་ལྟར་རིན་ཆེན་རྙེད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཇི་ཞིག་ལྟར་སྟེས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བདག་ལ་སྐྱེས། །འདི་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་འཆི་བདག འཇོམས་བྱེད་པའི།།བདུད་རྩི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ཏེ། །ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་དབུལ་བ་སེལ་བ་ཡི། །མི་ཟད་གཏེར་ཡང་འདི་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་མི་ཟད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བའི་ནད་རབ་ཞི་བྱེད་པའི། ། སྨན་གྱི་མཆོག་ཀྱང་འདི་ཡིན་ཏེ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཁྱམས་པ་ནི་རྒྱུ་བའོ། །དེས་དུབ་པ་ནི་འགྲོ་བའི་ངལ་བསོ་ལྗོན་ཤིང་ཡིན། །ལམ ཀའི་གྲིབ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་ཡིན་ཏེ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་གི་ཁམས་དག་ཏུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི། འགྲོ་ བ་ཐམས་ཅད་ངན་འགྲོ་ལས།།གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སྤྱི་སྟེགས་ཡིན། །སྤྱི་ནི་ཐུན་མོང་གིའོ། །འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་གདུང་སེལ་བའི། །དེའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཤར་བ་ཡིན། །འགྲོ་བའི་མི་ཤེས་རབ་རིབ་དག་། དཔྱིས་འབྱིན་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རིགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ཐར་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཉི་གའི་དོན་དུ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དམ ཆོས་འོ་མ་སྟེ།འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས། །མར་གྱི་སྙིང་ཁུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བ་དང་། ཐར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། རེ་ཞིག་དང་པོར་བདེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་འགྲོན་པ་སྲིད་པའི་ལམ་རྒྱུ་ ཞིང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ནི་བདེ་བའི་མཆོག་ཏུ་ཉེར་གནས་ཏེ། །སེམས་ཅན་མགྲོན་ཆེན་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ། གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་གཟེངས་བསྟོད་པ་བསྐྱེད་ནས་མ་ལུས་པའི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་གིས་དེ་རིང་སྐྱོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བ་བདེ་གཤེགས་ཉིད་དང་ནི། །བར་དུ་བདེ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་ཟིན་གྱིས། །ལྷ་དང ལྷ་མིན་ལ་སོགས་དགའ་བར་གྱིས།།འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དངོས་སུ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར། །མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་དུ་ འཆི་བ་ན་ཡང་དོར་བ་མེད་པར།།བྱང་ཆུབ་སེམས་རབ་བརྟན་བཟུང་ནས། ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་བསླབ་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའོ། །དེའི་གནས་ལ་འདིར་བསླབ་པའི་ཚིག་གི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ ཏུ་ཡང་།།བག་ཡོད་པས། བསླབ་ལས་མི་འདའ་འབད་པར་བྱ། །གཡེལ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྙོམ་ལས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལེ་ལོ་སྟེ་གཡེལ་བའོ། །འདི་ལ་གཡེལ་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན། །གཡེལ་བ་མེད་པའོ། །འདི་ལ་སྤྱོད་པ་མི་འཇུག་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བབ་ཅོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བབ་ཅོལ་ཏེ་མ་དཔྱད་པར་བརྩམས་པ་གང་ཡིན་པ་འམ། དཔྱད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་ཞིག་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པ། །དེ་ནི་དམ་བཅའ་བྱས་གྱུར་ཀྱང་། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། །བྱ་འམ་གཏང་ཞེས་བརྟག་པའི་རིགས། ། འབད་པས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

为了显示这个道理，就像盲人从垃圾堆中，从垃圾堆积中，如同获得珍宝一般，不知何缘，菩提心在我心中生起。为了显示这是大义，所以说：这是能够摧毁众生死主的最胜甘露，因为具有殊胜的意义。这是能除众生贫穷的无尽宝藏，因为具有无尽受用大财富的意义。这是能够平息众生疾病的最胜药，因为在欲界中具有殊胜自身欲乐的意义。不是在轮回中，在其中漂泊即是流转。疲惫于此即是众生休息之树。是道路上的荫凉树，因为在色界和无色界中具有殊胜自身实相的意义。如前所说的解脱等一切中，具有趣入众生本性者，是令一切众生从恶趣中解脱的普遍阶梯。普遍即是共同的。是能除众生烦恼热恼的心月升起，因为具有断除其烦恼障的意义。是能除尽众生无明翳障的大日，因为具有断除所知障的意义。由于此即是种姓圆满和解脱成佛之因，所以称为利益、安乐和二者之义。因此，从正法乳海搅拌中，生出醍醐精华，即是这菩提心甘露。虽然如是为安乐和解脱之因，但首先具足安乐，为了显示这个道理，所以说：'众生旅人行于轮回道'等，因为安乐即是受用果报的缘故，是安乐受用。欲求受用即是欲求受用者。此是安住最胜安乐，令众生大宾客满足。一切布施即是具有无尽受用的意义。现在生起赞叹后作总结。今日于诸救护者前，邀请众生成善逝及中间安乐为宾客，愿天非天等皆欢喜。这是真实受持。菩萨行论善说第三品。如是佛子，供养等资粮乃至菩提，即使临终也不舍弃，坚固受持菩提心后，应当做什么呢？因为是应当学习的，所以是学处，应当精勤于三种戒蕴。此处以学处词义显示其处。于此恒时无放逸地，以正念不违学处而精进。放逸是由身懈怠所生的懒惰即放逸。此中无有放逸生起故为无放逸。为显示若不行持此亦不应理，所以说：轻率等。轻率即未经观察而开始，或虽已观察，若未善加观察，即使立下誓言，由于怀疑而受持，应当观察是做还是舍，应当精进开始。

།སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་དེ་ཡི་སྲས། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་གང་བརྟགས་ཤིང་། །བློ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྟག་བརྟག་པ། །ཕན་པར བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་བཤོལ་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དམ་བཅས་ནས། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཇི་སྐད་དུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་མ་བྱས་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་བསླུས་ན། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་བསླུས་ན། །བདག་གི་འགྲོ་བ་ཅི་འདྲར་འགྱུར། །གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དངོས་པོ་ཕལ་པ་ཅུང་ཟད་ལའང་། །ཡིད་ཀྱིས་སྦྱིན་ཞེས་བསམ་བྱས་ནས། །མི་གང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ། ། བསམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཉུང་ངུ་སྦྱིན་པར་བསམས་ནས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་། ཡི་དགས་རྒྱུར་གསུངས་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། བར་དུ་བདེ་བ ཐམས་ཅད་ལ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་སོགས་པ།བསམ་པ་ཐག་པས་མགྲོན་གཉེར་ནས། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་མགྲོན་དུ་བོས་ནས། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསླུས་བྱས་ན། །བདེ་འགྲོར་ཅི་ག་འགྲོ་འགྱུར་རམ། །བདག་སྨད་པའི་འགྲོ་བ་ མནར་མེད་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དངོས་པོ་ཕལ་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཆུང་ངུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཡང་ཡི་དགས་སུ་འགྱུར་བར་གསུངས་སོ། །བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བརྗོད་ཟིན་ཀྱང་། །ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་བཅས་པ་ཡང་མནར་ མེད་པའི་འགྲོ་བ་ལས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་རིང་དུ་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏོང་བ་བདེན་ཏེ། ཐབས་ཀྱིས་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་དག་ པར་ལེན་པས།སེམས་ཅན་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན། །མི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཏང་ཡང་། །སེམས་ ཅན་དེ་དག་ཐར་པར་མཛད་པ་སྟེ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏང་ཡང་། སེམས་ཅན་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན་གྱི་ཁོ་བོས་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། གང་ལས་འདིའི་བློ་ནི་ནུས་པ་མེད་ པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཚད་མར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་མཁྱེན་གྱི།ངས་ནི་མི་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསླུས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས།ལྟུང་བའི་ནང་ན་ལྕི་བ་སྟེ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་བྱུང་གྱུར་ན། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་ལ་དམན། །གང་གཞན་འགའ་ཞིག་འདི་ཡི་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་བར་ཆད་བགེགས་བྱེད་པ། སྒྲ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་བགེགས་ བྱེད་པ་ལྟུང་བས་དེའི་གཞན།།དེ་ཡི་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད། །ངན་འགྲོ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པའི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཅིག་གི་བདེ་བ་ཡང་། །བཤིག་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་འགྱུར་ན། །ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། ནམ་མཁའ་མ་ལུས་མཐའ་ཀླས་པའི། ། ལུས་ཅན་བདེ་བཤིག་སྨོས་ཅི་དགོས། །བདེ་བ་བཤིག་ན་ཆེས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་བགེགས་བྱེད་པས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་བྱས་པ་དེ་བས་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བགེགས་བྱེད་པ་དེའི་ངན་འགྲོ་བ མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་བཤགས་པ་བྱས་ཤིང་སྡོམ་པ་གཏང་ནས་ཀྱང་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

诸佛及其子，以大智慧所观察，以及不可思议的智慧，以及慈悲等我善加观察，以及我自己也反复观察，仅仅思维利益。如是等。对此有何可推辞？若如是立誓后，如所说如所受持等，若不以行动实践，若欺骗他们一切，若欺骗诸佛菩萨，若欺骗一切众生，我将成为何等众生？也不会成为其他任何众生。如是思维。即便对微小的普通事物，心中想要布施后，若有人不行布施，仅仅因为这样的想法就会堕入地狱，此为所说的意义。如是，想要布施微小事物后不行布施者，说会成为饿鬼因，更何况对无上安乐，即成就如来果位，以及中间一切安乐，对一切众生等，以至诚心邀请，以殊胜语言邀为宾客，必定要做的事情，若欺骗一切众生，岂能往生善趣？我将堕入无间地狱恶趣。
《法集经》中说，即便是极其微小的普通事物，也说会转生为饿鬼。虽然已说'思维'，又说'心中'，是因为除了无间地狱道外，身语意都不会有其他去处，这是延迟菩提的意思。那么，如《法集经》中所说，舍弃菩提心是怎样的呢？舍弃菩提心是真实的，即便方便地舍弃，也会真实地重新受持，是为了解脱众生而说明的缘故。因此说'若有人'等。业的方式不可思议，种种差别唯有遍知者能知，即使有人舍弃菩提心，也使那些众生得到解脱，即使舍弃菩提心，令众生解脱的业的方式不可思议，这唯有遍知者能知，我是不知道的。
《宝积经》中说：'对于这种智慧无能为力者，如来即是量，唯如来能知，我则不知。'为了说明欺骗一切众生将成为过失，故说'彼即菩萨'等。对菩萨来说，以此本身，在诸堕罪中最为严重，因为若生此过，则于一切众生利益有损。若有其他任何人，对此菩萨福德作障碍，较之声闻，更是对一切众生利益作障碍而堕罪，因此，他的恶趣无有边际，转生恶趣相续无有穷尽。即便破坏一个众生的安乐，自身也会衰损，更何况以恶趣痛苦，破坏遍满虚空无边众生的安乐？若破坏安乐则极为衰损，此为语义。以作福德障碍故，也会导致一切众生利益衰损，因此，作众生利益障碍者的恶趣无有边际。即便如此，若有堕罪，以增上意乐忏悔，舍戒后也要重受，因为佛法律仪具有出离性的缘故。

།ངན་སོང་གི་དེ་ལྟར་ལྟུང་ བའི་སྟོབས་ལྡན་དང་།བདེ་བར་གཤེགས་པའི། བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ལྡན་པ་དག་།ལྟུང་བ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དག་གིས། འཁོར་བར་རེས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ནི་རེས་ཀྱིས་འདྲེ་བར་བྱེད་ནའོ། །ས་ཐོབ་པ་ལ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ། ཡུན་རིངས་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་ན་དམ་བཅས་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ཐོབ་ན་ཡང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་དེ་དག་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཅི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། བདག་གིས་གུས པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།གཡེལ་བ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་བསླབ་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་བས་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། དེའི་འོག་ནས་ཏེ་ངན་སོང་ནས་སོ། །འོག་ཏུ་སྟེ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ངན་འགྲོ་ཁོ་ནར་བརྒྱུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕན་མཛད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནས་གཞན་དྲུག་ཅུས་ཕྱིན་པ་ནི་གྲངས་ཡིན་ལ། བགྲང་བར་མི་ནུས་པ་ནི་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། སེམས ཅན་ཕན་པར་མཛད་པ་ཡི།།སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་འདས་གྱུར་ཀྱང་། །བདག་ནི་རང་གི་ཉེས་པ་དེའི། །གསོ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་གྱུར་ཏོ། །བདག་དེ་དག་གིས་གསོ་བར་མ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ད་དུང་དེ་བཞིན་བདག་བྱེད་ན། །ཇི་ལྟར་བདག་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བར་བག་མེད་པར་ གྱུར་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་བཞིན་ཏེ།ངན་འགྲོ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ནད་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་ན་ཡང་ཚོགས་པ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང་། །དད་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། ། མིའི་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་། དགེ་གོམས་རུང་བ་དེ་ལྟ་བུར། །དཀོན་པ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ཡང་ནད་མེད་ཉི་མ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་ལུས་ཉིད་དེ། འདི་ནད་མེད་པའི་ཉི་མ་ཡིན་པས་ན་ནད་མེད་ཉི་མའོ། །ཟས་བཅས་འཚོ་བ་མེད་ཀྱང་ནི། །ཚེ་ནི སྐད་ཅིག་སླུ་བ་སྟེ།།ལུས་ནི་ཐང་ཅིག་བརྙན་པོ་བཞིན། །བརྙན་པོ་བྱས་པའང་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱིས། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ནི། །མི་ཡི་ལུས་ཀྱང་འཐོབ་མི་འགྱུར། །མི་ལུས་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དགེ་བ་ལས་ཀྱང་ངན་འགྲོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་ལ་ཡང་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས་བདེ་འགྲོར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཚེ་དགེ་སྤྱད་སྐལ་ལྡན་ཡང་། །དགེ་བ་བདག་གིས་ མ་བྱས་ན།།ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་རྨོངས་པ། །དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །ངན་སོང་དག་ཏུའོ། །དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་བྱས་ལ། །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་སྟེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་ཞིང་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ཞིང་ཉེར་བསགས་ན། རེ་ཞིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ ཀྱང་བདེ་འགྲོར་མི་འགྱུར་རོ།།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་ཡང་ནི། །བདེ་འགྲོའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེངས་གཉའ་ཤིང་གི་།བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀར་གསུངས། །དཔེར་ན་དགེ་སློང་ དག་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཞིང་།དེ་ལ་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་ཡོད་པ་རླུང་གིས་གཡེངས་ཤིང་འདི་ནས་བསྐྱོད་པ་དང་། རུས་སྦལ་ལོང་བ་གཅིག་ཅིག་ཡོད་ལ། རུས་སྦལ་དེ་ཡང་ལོ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཞིང་མགྲིན་པ་འདེགས་པར་འགྱུར་ན། དགེ་སློང་དག་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་རྙེད་པར་སླ་བ་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

如此堕入恶趣的有力者和善逝的菩提心具力者们，以堕罪和从中升起，在轮回中时而行持时而混杂。
对于获得地位者，即获得欢喜地等菩萨地者，将长久停滞。乃至获得誓言信解行地者亦然。获得彼地后亦不会堕入恶趣。
因此，对于应当如是学习这些学处，我当如誓言般恭敬实践。应当无懈怠常时不违学处，此为结语。
如是若不精进，其后即从恶趣。将往下即堕入恶趣，唯一流转恶趣，此为结语。
若问诸佛住世时岂不是不会堕入下处？故说'利益一切众生'等。
其他六十处所行为数量，不可计数为无量。虽然无量利益众生的佛陀已逝，我因自己的过失未成为他们调伏的对境。我未被他们所调伏，此为结语。
若我现在仍如是行持，如同我前世放逸而一再如是感受并获得恶趣、善趣及疾病等。
为显示即便佛陀住世亦难得值遇，故说：'如来出世及信心、获得人身及如是堪能修善，何时能得此稀有？'
又说'无病日如是'即人身，因为此为无病之日故称无病日。虽无食物资具，寿命刹那欺诳，身如暂借之物，虽得借物亦非恶行。
为显示此义故说：'以此行为我亦不得人身，若未获得人身，唯有罪业。'
若问善业亦能生恶趣否？故说'无善'。人亦因习善而得善趣，非其他方式。
因此'若时具缘能行善，我未作善业，恶趣痛苦愚痴时，我复何所为？'即在恶趣中。
既未作善业，又积集增长如地狱中互相吞噬及狱卒嗔恨等罪业，暂且以此二者亦不得善趣。
即使亿劫之间，亦不闻善趣之声。正因如此，世尊说如大海漂浮的轭木孔中盲龟颈入一般，人身极难获得。
譬如比丘们，此大地成为大海，其中有一孔轭木为风飘动摇晃，有一盲龟每百年升头一次，比丘们，于意云何？盲龟颈入大海轭木孔易得否？世尊，不然。世尊告曰：比丘们，如是人身极难获得。

།རྣམ་པ འདི་དང་འདི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།སྐད་ཅིག་གཅིག་བྱས་སྡིག་པས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པས། བསྐལ་པར་མནར་མེད་གནས་འགྱུར་ན། འདུག་པར་འགྱུར་ན། ཐོག་མེད་འཁོར་བར་བསགས་སྡིག་གིས། །བདེ་འགྲོར་མི་འགྲོ་སྨོས་ཅི་དགོས། ། སྒྲ་མི་ཐོས་པར་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྡིག་པ་ཟད་པ་ལས་མནར་མེད་པ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྡིག་པ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་མྱོང་གྱུར་ནས། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་དེ་ནི་རྣམ་ཐར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྡིག་པ་མྱོང་བཞིན དུ།སྡིག་པ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས་དགེ་བ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ། འདི་ལས་རྨོངས་པའང་གཞན་མེད་དོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་གྱུར་ནས། བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་པ་ལས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་རྟོགས་ནས།རྨོངས་པས་ཕྱིས་ཀྱང་སྒྱིད་ལུག་ནའོ། །བསླབ་པ་འབད་རྩོལ་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ལྡང་བར་འགྱུར། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་འདི་འདྲའི་ལས་བྱེད་ཅེས་ཡོངས་སུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནའོ། །དམྱལ་བ་དག་ཏུ་ཡང་། དམྱལ་མེ་བཟོད་དཀའ་ཡུན་རིང་དུ། །བདག་གི་ལུས་ནི་བསྲེགས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་གཞན་དང་དུད་འགྲོ་དག་ན་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ན་ངན་སོང་དེ་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྷར་འཕོས་ཤིང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ན་ནི། སྡིག པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པས་གདུངས་ཤིང་ཕྱིས་འགྱོད་པ་མི་བཟོད་མེ་འབར་བས།དུས་ཕྱིས་མི་བཟད་པའི་མེས། ཡུན་རིང་སེམས་གདུངས་གདོན་མི་ཟ། །བདག་དེང་བསླབ་པ་དག་ལ་མི་སློབ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་ཕན་པའི་ས། །བདེ་འགྲོ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་ ལྟར་སྟེས་རྙེད་གྱུར་ནས་སོ།།དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས། བདག་ཉིད་ཤེས་དང་ལྡན་བཞིན་དུ། །སྡིག་པས་སྤྱིར་ཡང་དམྱལ་བ་དེར་ཁྲིད་ནའོ། །རྨོངས་པས་སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ལ་འདིར་ཏེ། ཕན་པའི་སར་བསླབ་པ་དག་ལ་སློབ་པའོ། །སེམས་མེད་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་འགའ་ཞིག་སྔགས་ཀྱིས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་བཞིན། རྒྱུ་ཅིས་རྨོངས་པ་བདག་ཀྱང་མ་ཤེས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཁོང་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ བའོ།།ཞེ་སྡང་སྲེད་སོགས་དགྲ་རྣམས་ལ། །རྐང་ལག་ལ་སོགས་ཡོད་མིན་ཏེ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔའ་མིན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ས་ཆེན་པོ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཛངས་མིན་ཏེ། རྨོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཞིག་ལྟར་དེ་དག་བདག་བྲན་བཞིན་བྱས། སྲེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྔར་སྐྱེས་པའི་ རྨོངས་པ་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་ན་བདག་བྲན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདག་གི་སེམས་ལ་གནས་བཞིན་དུ། དགའ་མགུར་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་པ། །དེ་ལ་མི་ཁྲོ་བཟོད་པ་ནི། །འདིར་བཟོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྨད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནས་མིན་ བཟོད་པ་སྨད་པའི་གནས།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེང་ནི་མཚོན་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་ལྟར་བཟོད་པར་ནུས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྣམས། །ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགྲར་ལངས་ཀྱང་། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་མནར་མེད་པའི། །མེ་ནང་འཇུག་ཅིང་འཁྲིད་མི་ནུས། ། མེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཉོན་མོངས་སྟོབས་ཅན་དགྲ་འདིས་ནི། །གང་དང་ཕྲད་ན་སྟེ། གང་དང་འབྲེལ་པ་ལས། རི་རབ་ཀྱང་ཐལ་བ་ཡང་ནི་མི་ལུས་པ། །དེར་བདག་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འདོར། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

为了显示这样那样的形相，即便是一刹那所造的罪业，如说无间等罪，将在劫中住于无间地狱，更何况无始轮回所积累的罪业，不用说不能往生善趣，也不用说不能听闻声音。虽然如此，若说通过罪业穷尽而从无间地狱解脱，那么仅仅感受了那些罪业后，从无间等地狱中也不能获得解脱，因为在感受罪业的同时，又生起其他罪业。因此应当从此行持善业。
若非如此，再没有比这更大的欺骗，再没有比这更大的愚痴。为什么呢？因为获得如此闲暇后，我未修习善法。因此，如果我明白这个道理后，仍因愚痴而懈怠，不精进修学，那么临终时将生起大忧悲。当别人问'你为何做这样的事'时。
在地狱中，难忍的地狱之火长久焚烧我的身体。这是比喻，其他有情和旁生中的旁生互相吞食时，从那恶趣中有些转生天界和善趣，但因罪业的等流习气所逼迫，以及后悔不堪的炽燃之火，日后必定长久受难忍之火煎熬心识，今日我不修学学处。
复次，极难获得的利益之地，以善趣如何偶然获得。如是以闻所生等智慧，自身具有智慧的情况下，若被罪业普遍牵引至地狱中。为了说明是因愚痴造罪，故说'咒语'等。于此对我而言，即在利益之地修学学处。
心识已尽，如同我被某些咒语迷惑一般，不知因何愚痴，不知我身体内有什么，即贪等。嗔恚、贪著等敌人，没有手足等，因为是无形的。非勇即精进是大善地，贪等是不善，因为不与精进相应。非智即与愚痴相应。
如何被贪嗔等敌人如奴仆般役使。彼等是愚痴之因，先前生起的愚痴也是彼等之因。先前生起如是令我成为奴仆。如是住于我心中，欢喜地对我作害。对此不生嗔恨的忍辱，为显示此处忍辱极应呵责，故说'非处忍辱应呵责'。
今日能忍受如兵刃等损害，为显示此义，即使天与非天，一切皆与我为敌，他们也不能引导投入无间地狱之火中。是何等之火呢？具力烦恼怨敌，但凡遇到时，即与之相关时，连须弥山也无余成灰，刹那间将我抛于彼处。如是烦恼怨敌具有威力。

།སྟོབས་དང་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག དུ་མ་ཟད་དེ།ཡུན་ཡང་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ཉོན་མོངས་དགྲ་བོ་གང་། །དུས་རིང་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ལྟར། །དགྲ་གཞན་ཀུན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར། །ཚེ་རིང་ཐུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། སྨྲས་པ། མཐུན་པར་རིམ་ གྲོ་བསྟེན་བྱས་ན།།ཐམས་ཅད་ཕན་དང་བདེ་བྱེད་ནའོ། །ཉོན་མོངས་འདི་རྣམས་བསྟེན་བྱས་ན། །ཕྱིར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་བྱེད། །འཁོར་བར་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ། འདི་ལ་མཐུན་པར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཡུན་རིངས་རྒྱུན་ཆགས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དགྲར་གྱུར་པ་དག་ནི། དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་རྒྱུན་ཆགས་དགྲར་གྱུར་པའོ། །གནོད་པའི་ཚོགས་ནི་གནོད་པའི་ཚོགས་སོ། །དེ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། དེ་རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། གནོད་པའི་ཚོགས རྣམས་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་གཅིག་པུའོ།།བདག་གི་སྙིང་ལ་ངེས་པར་གནས་འཆའ་ན། བསྟེན་པར་བྱེད་ན་ཡིད་བདེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་འཁོར་བའི་བཙོན་རའི་སྲུང་མ་སྟེ། དམྱལ་སོགས་ སུ་གསོད་པར་བྱེད་པའི་གཤེད་མ་ཡིན།སྡོམ་བརྩོན་སེང་གེ་འཆོར་བའི་ལྕགས་གཟེབ་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱི་ཁང་པ་ལྕགས་ཀྱི་གཟེབ་ལྟ་བུར་སེམས་ནི་བློ་ཡིན་ལ་ཁང་པ་ནི་ཁྱིམ་ཡིན་ཏེ། དེར་གལ་ཏེ་གནས་ན་ག་ལ་བདེ། ལུས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཇི་སྲིད་བདག་གིས་དགྲ་འདི་མངོན་སུམ་དུ། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་མ་བཅོམ་བདག་དེ་སྲིད་བདག་འདིར་ཏེ། འདི་འགྲོ་འམ་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་ལའོ། །བརྩོན་མི་འདོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་པ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པའོ། །རེ་ཞིག་གནོད་བྱེད་ཆུང་ངུ་ ལའང་ཁྲོས་གྱུར་པའི།།ང་རྒྱལ་བདོ་རྣམས་དེ་མ་བཅོམ་པར་གཉིད་མི་འོང་། །འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་དག་།གཡུལ་ངོར་དངར་ཚེ་ནན་གྱིས་གཞོམ་པར་འདོད་པ་ཡང་། གཏུམ་ཞིང་དྲག་པ་ཡང་། མདའ་མདུང་མཚོན་ གྱིས་ཕོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་བསད་ནས།།དོན་མ་གྲུབ་པར་ཕྱིར་ཕྱོགས་འབྱེར་བར་མི་བྱེད་ན། །རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །རང་བཞིན་དགྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་དེས་གཞོམ་བརྩོན་པ་བདག་ལ་དེང་། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་རྒྱུར་གྱུར་གང་གིས་ཀྱང་། །ཡི་ ཆད་སྒྱིད་ལུག་མི་འགྱུར་སྨོས་ཅི་དགོས།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་སྒྱིད་ལུག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། སྨྲས་པ། དོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་ཡིས་རྨ་སྲོལ་བཏོད་པའི་དགྲ་བོས་རྨ་སྲོལ་ཞིང་བཏོད་པ་ཡང་། ལུས་ལ་རྒྱན་ དང་འདྲ་བར་སྲེལ་བྱེད་ན།།དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཡང་དག་བརྩོན་གྱུར་པ། །བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཉ་བ་གདོལ་པ་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པ། །རང་གི་འཚོ་བ་ཙམ་ཞིག་སེམས་པ་ཡང་། །གྲང་དང་ཚ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་བཟོད་ན། །འགྲོ་བ་བདེ་ཕྱིར་ བདག་ལྟ་ཅིས་མི་བཟོད།།འོན་ཀྱང་བཟོད་པ་ཁོ་ནའི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་མེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་དགྲ་ལས་གྲོལ་བར་དམ་བཅའ་གང་ཚེ་བདག་ ཉིད་ཀྱང་།།ཉོན་མོངས་རྣམས་ལས་མ་གྲོལ་བར། །བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་དེའི་ཚེ། སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། །རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱའོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ན་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་ ཞིང་།སྐད་ཅིག་ཞེན་པ་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར། གཡུལ་འགྱེད་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ནུས་པ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ལ་བག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

不仅仅是具有力量，而且时间也非常长久。我的烦恼敌人，如同无始无终的长久时间，其他所有敌人都不能如此长寿。然而若想到应当随顺依止它们，我说：若随顺依止，一切都会带来利益和安乐。若依止这些烦恼，反而会带来痛苦伤害。
若说是轮回中欢喜和快乐的因，不应随顺依止它。因此说'如此长久'等。如此所说的方式，长久相续，从无始以来成为敌人的，就是如此长久相续成为敌人。伤害的集聚就是伤害的聚集。因为它极度增长，如果它是唯一的因，那么就是增长伤害集聚的唯一因。
若在我心中确实安住，依止它怎么会快乐呢？为了显示如何得到快乐，所以说'这是'等。它是轮回牢狱的守卫，是在地狱等处杀害的刽子手。对于持戒精进的狮子来说，如同铁笼，心的房子如同铁笼，心是智慧，房子是家，若住在那里怎会快乐？身体也是如此。因此，它们在一切方面都是无义之因。
如是，只要我未能亲自确实摧毁这个敌人，在此期间我不会放弃精进，即在此处行走或摧毁烦恼。'不舍精进'即不放弃精进。即便对小小伤害也会生气的傲慢者们，在未摧毁它之前不会入睡。因为灭亡无因，自性即本性所成的痛苦转变的烦恼们，在战场上交锋时想要强行摧毁的，即使凶猛暴烈，中箭受伤的痛苦也能忍受，在未成办目的之前不会退却逃跑。
恒常成为一切痛苦之因的自性敌人，即烦恼，今日我为摧毁它而精进，百种痛苦之因又怎会使我失望懈怠呢？若想那些痛苦的因会使人懈怠，我说：无义即是无果，因为果报微小的缘故。敌人造成的伤痕，即敌人制造并留下的伤痕，如同身上的装饰般镶嵌，为了成办大义而精进，对我来说痛苦怎会成为伤害呢？
同样，渔夫、屠夫、农夫等，仅仅为了自己的生计，尚且能忍受寒热等伤害，我为众生安乐，为何不能忍受？然而若不仅仅是忍辱，十方虚空边际，即十方虚空边际的众生，即无边众生界，当我立誓要从烦恼敌人中解脱时，自己尚未从烦恼中解脱，不知自己的程度，那时说话怎不是疯狂？因此对于摧毁烦恼，应当永不退转。应当常常执着于断除烦恼。若退转则不会执着，即使一刹那的执着也会成为不退转。在战斗时能够断除烦恼，对治方面的九种相各各都不放逸。

།སྣུན་པར་བྱེད་པ་དག་དབང་དུ་བྱེད་པ་ལ། ལེགས་པར་བསླབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གཡུལ་འགྱེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། འཁོན་དུ་བཟུང་བའི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་འདིར་འཁོན་དུ་བཟུང་བ་དང་། གཡུལ་སྤྲོད་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་འཁོན་དུ་བཟུང་བས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད བཅོམ་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེ་དང་གཡུལ་སྤྲོད་པ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་འདྲེ་བས་ཉོན་མོངས་པའི་ནང་ནས་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ། གཞན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གཞོམ་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གཞག་།གང་ དག་ང་རྒྱལ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱ་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་བརྟེན་ཅེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཉིས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་ཁྲོ་རིགས་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་ བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་རྣམས་ལའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་གྱུར་པ་ན། ཉོན་མོངས་པ་འདི་ནི་དེ་འདྲ་བའི་དགྲ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མལ་དགྲ་བོ་ཡུལ་ནས་ཕྱུང་ཡང་ནི། །ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གནས་ཤིང་ཡོངས་བཟུང་ནས། །གནས་གང་ནས་ ནུས་པ་བརྟས་ནས་དེ་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་གི་།ཉོན་མོངས་དགྲ་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན། ཞེས་སྨོས་སོ། །སེམས་ནི་འདི་ལྟར། བདག་ཡིད་ལས་བསལ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གང་དུ་གནས་ནས་བདག་གནོད་བྱ་ཕྱིར་འོང་། །བློ་ཞན་བདག་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ཟད། །ཉོན་མོངས་ཉོན མོངས་ཤེས་རབ་མིག་གིས་སྤང་།།ཤེས་རབ་ཉིད་མིག་ཡིན་ཏེ། དེས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཉིད་མིག་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བལྟས་ནས་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་ཡང་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི དབང་ཚོགས་ལ་མིན་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བར་ན་ཡང་མིན་ཏེ། བར་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ན་མིན་ན། འདི་དག་གལ་ཏེ་གང་དུ་གནས་ཤིང་འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད། དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ པར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ།མེད་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ལས། སྙིང་ལ་འཇིགས་པ་སྤོངས་ཤེས་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ ཡང་བརྩོན་པ་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བསླབ་པ་ལས་མི་འདའ་བར་བརྩོན་པའོ། །ཤེས་ཕྱིར་ནི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དོན་དུའོ། །དོན་མེད་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། བདག་ལ་ནི་དམྱལ་བ་ནི་མི་ཆུང་བ་རྣམས་སུ་ཅི་སྟེ་གནོད་པ་བྱེད། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་པདྨའི་ནགས་ཀྱི་ངང་པ་བཞིན་དུ་མནར་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་བསམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ནི་བབ་ཅོལ་བརྩམ་པ་གང་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་བསམས་པ་ལ། ཅི་སྐད་བཤད་པའི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་བསླབ་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་དོན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསླབ་པ་ནི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བག་ཡོད་པས་འབད་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་སྨན་པའི་ཚིག་མ མཉན་ན་སྨན་དག་གིས།།བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །ནད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བག་ཡོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།

为了降伏那些伤害者，因为善于学习的缘故，刹那间就能展开战斗，而不是怀恨在心。我在此不是怀恨在心，而是想要战斗。对于其他相续中的烦恼的降伏，也是因为对轮回怀恨在心，并非降伏一切烦恼，然而与其战斗时，因为与烦恼混杂，所以从烦恼中将要宣说的慢心等烦恼之外的其他烦恼，应当安立其他降伏烦恼的方法。
如'有些人说为了战胜慢心敌人而依靠慢心'，同样也将宣说'对嗔恨应当发怒'等。所说'宁可自己被烧死，或者砍掉自己的头颅，也绝不向一切烦恼敌人低头'，是对烦恼敌人而言。当对烦恼发怒时，为了显示这烦恼不是那样的敌人，所以说：'普通敌人虽被驱逐出境，也能住于他方积蓄力量，然后卷土重来，烦恼敌人的方式与此不同。'
心是这样的：'从我意中除去后将往何处？住在何处后为害我而来？我智慧薄弱只是缺乏精进而已。应以智慧眼断除烦恼。'智慧即是眼睛，因为应当以此断除，所以智慧眼就是眼睛，这是'烦恼'的含义。
如果说应当这样以智慧观察后断除，所以说'诸烦恼'等。诸烦恼不住于境，因为是从分别而生的缘故，分别也无有境的缘故，诸烦恼非色法的缘故，所依能依不合理的缘故。正因为如此，不在根聚中，即不在眼等中。也不在中间，即不住在中间。也不在其他处，这些若住在何处而能害一切众生？其存在只是刹那性的缘故。
在一刹那中不是一切自性都灭尽，无有能生无的因，这是其密意。正因为如此，所以说'此如幻'。这一切都是虚妄的缘故，从烦恼中，'为除心中怖畏故，即使在世俗谛中也应当依止精进'，即是不违越学处的精进。'为知'即是为了殊胜智慧。'无义'即是无机会，即如'于我而言地狱并非微小，何故作害？具足方便、智慧和大悲的菩萨如莲池中的天鹅一样转生无间地狱'等。
如是以'如是思维'等作为结尾而说：如是以'或是轻率所作'等方式思维后，应当为了成就如前所说的学处而精进，即如佛世尊所说的学处，为了修行彼义，应当以正知正念精进于如前所说的学处。在世间上，'若不听从医嘱，需要药物治疗的病人怎么可能痊愈？'即是无病的意思。
此为入菩萨行论善说中宣说菩提心正知正念品第四。

། །།འབད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བསླབ་པ་ བསྲུང་བར་འདོད་པ་ཡིས།།རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་སེམས་བསྲུང་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གིས་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་བསྲུང་བར་བྱའི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སེམས་འདི་བསྲུང་བར་མ་བྱས་ན། །བསླབ་པ་བསྲུང་བར་ཡོང་མི་ནུས། །འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡན་བཏང་ བས།།མནར་མེད་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལྟར། །དམྱལ་བ་དེའི་རྒྱུས་ངན་སོང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལྟར། །གླང་ཆེན་མ་དུལ་མྱོས་པ་ཡིས། །གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་འདུལ་སྦྱོང་མ་བྱས་པ་བཏང་བས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་མི་རྣམས་ལ། དེ་འདྲའི་གནོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །ཀུན་ནས་དྲན་པའི་ཐག་པ་ཡིས། ། སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་དམ་བཏགས་ན། །འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་འགྱུར་ཞིང་། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལག་ཏུ་འོང་། །གང་གི་ཕྱིར། སྟག་དང་སེང་གེ་གླང་ཆེན་དྲེད། །སྦྲུལ་དང་དགྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་ཐམས་ཅད་དང་། །བྱེད་མ་དེ་བཞིན་སྲིན་པོ་རྣམས། །དྲན པས་སེམས་འདི་གཅིག་པུ་བཏགས་པ་ཡིས།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཏགས་པར་འགྱུར། །སེམས་ནི་གཅིག་པུ་འདུལ་བ་ཡིས། །ཤེས་བཞིན་གྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐུལ་བར་འགྱུར། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ ཡང་།།སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། །ཡང་དག་གསུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཙམ་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འོན་ཀྱང་སེམས་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་།ཆོས་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞིང་། ལས་ཀྱང་དངོས་སུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་སེམས་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །འདི་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་སྤུ་གྲིའི་ནགས་ལ་སོགས་པ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚོན་ཆ་རྣམས། །སུ་ཞིག་གིས་ནི་ཆེད་དུ་བྱས། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ནི་འགོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྕགས་བསྲེགས་ས་གཞི་སྟེ། ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞི་བསྲེགས་པར་གྱུར་པ་འབད་རྩོལ་དག་གིས་སུ་ཡིས་བྱས། རབ་ཏུ་ཚ་ཞིང་ཆུ་ལན་ཚྭ་ཅན་གྱི་ཆུ་བོ་རབ་མེད་ན་བུད་མེད་ལྕགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་གྱིས་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་འཇུག་པ་ལ་འཁྱུད་ཅིང་བསྣུན་ཅིང་ཟ་བར་བྱེད་པ་འམ། སེན་མོས་གཏུབས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འམ། ཡང་འཚོ་བ་ལ་འཕོ་བར་བྱེད་བྱེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི མེ་ཚོགས་དེ་དག་ཅི་ལས་སྐྱེས།བུད་མེད་དེ་དག་ཅི་ལས་སྐྱེས། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །སྡིག་སེམས་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ན། སེམས་ལས་འཇིགས་པ་ གཞན་གང་མེད།།སེམས་ཉིད་འཇིགས་པ་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཅིངས་ན་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དབུལ་བོར་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ན་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དབུལ་བོར་ནས། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡིན་ནའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ད་རུང་འགྲོ་བཀྲེན་ཡོད་ན་སྔོན། །སྐྱོབ་པ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འོ་ན་ དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།བདོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བཅས་ཏེ། །དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ནི་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ།

如果问及应当努力做什么？说道：'欲护戒律者，当勤护其心。'意思是应当以正念和正知勤勉守护，若不如此，若不守护此心，则无法守护戒律。如同放任心之野象，会如地狱般造作伤害。如同未经驯服的醉象，即便在此生中也不会对人们造成如此伤害。
若以正念之绳，紧系心之野象，则一切恐惧消除，一切善业现前。为何如此？虎、狮、大象、熊、蛇以及一切怨敌，以及地狱守卫、夜叉和罗刹等，以正念系缚此一心，则彼等一切皆得系缚。以调伏一心，以正知调伏彼等一切。
为何如此？一切恐惧和无量苦痛，皆从心所生，此为如来所说。佛陀世尊在《圣宝云经》中说：'善男子，一切法唯是心之所先导'乃至'然若心得自在，则一切法得自在'。《法集经》中亦说：'一切法依于心'。同样，《圣华严经》中亦说：'一切菩萨行皆为自心所加持'，又说'种种世间从业生，业即实为心所思'。
《十地经》中亦说'三界唯心'。此即如是，否则，剃刀林等地狱武器，谁人所造？大自在天等皆将被破斥。同样，烧热铁地，谁人费力所造？极热咸水河中无有女人铁身，拥抱他人妻子并击打啖食，或以指甲割裂，或令转生，然而感受剧苦之火聚从何而生？彼等女人从何而生？如是一切，皆是罪心所致，此为能仁所说。
因此三界之中，除心外更无他惧。心即是怖畏与令人怖畏者。若能系缚此心，则一切怖畏皆除。若问如何一切成善？若说'若舍众生贫，'等，所谓到彼岸即是波罗蜜多，其体性即是波罗蜜多性。如是乃至般若波罗蜜多。其中'若舍众生贫，是则施波罗蜜'者，若尚有贫穷众生，往昔诸救护如何到彼岸？
若问其故，说道'一切所有'等。一切所有及其果报，三世诸法，无畏施与财施一切，心即是一切布施之心。

།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་གཏང་སེམས་ཀྱིས། ། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གསུངས་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་དོ། །ཆོས་སེམས་པའི་ཀ་བ་ཆེན་པོ་ལ་དྲན་པའི་ཐག་པས་ཀུན་ནས་བཏགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དགེ་བའི་སེམས ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཉ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ཡང་གང་ཞིག་ཏུ། །དེ་དག་གསོད་མི་འགྱུར་བར་བསྐྲད། །དེ་དག་ཉ་པ་ལ་སོགས་པའི་ སྲོག་ཆགས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་བསྐྲད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོག་པ་དང་། ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ ཕྱིར།འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྤོང་བའི་སེམས་ནི་ཐོབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་དྲན་པས་བཅིངས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་བཤད། །སྦྱིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ ཅན་ནི།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་བཟོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི། སེམས་ཅན་མི་སྲུན་ནམ་མཁའ་བཞིན། །དེ་དག་གཞོམ་གྱིས་ཡང་མི་ལང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གི་ཞགས་ པ་དང་རལ་གྲི་དག་གིས་ཁྲོ་བའི་སེམས་དགྲ་བོ་དྲངས་ཏེ་བསྣུན་ཅིང་བཅོམ་ན།དགྲ་བོ་ཐམས་ཅད་ཆོམས་དང་འདྲ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགྲ་བོ་ཞེ་སྡང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དཔེ་ནི། ས་སྟེངས་འདི་དག་ཀོས་གཡོགས་སུ། །དེ་སྙེད་ཀོ་བས་ག་ལ་ལང་། ། ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཀོ་བས་ནི། །ས་སྟེངས་[(]སྟེ་[,]ཏེ་[)]ས་གཞི་ཐམས་ཅད་གཡོགས་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་བཤད་ནས། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུའོ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོའི་གཟུགས ལ་སོགས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ས་ཐམས་ཅད་བཅིངས་ནས་བདག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ལོང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་བཟོད་པས་དེ་བཞིན་ཏེ། ལྷམ་མཐིལ་ཙམ་གྱི་ཀོ་བ་བཞིན་དུ། བདག་གི་སེམས་འདི་ཕྱིར་བཟློག་བྱའི། །གཞན་རྣམས་བཟློག་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡོང་དུམ་ཚིག་པ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་སྡང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱི་དགོན་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་དཔྱད་པས་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཟོད་པ་ དང་ལྡན་པས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བས་ན།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་སེམས་གསལ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོའི་གཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་མེད་ན་ཡང་། གང་ཚངས་པ་ཡིན་པ་ལྟར། ལུས་ངག་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་། །ལུས་དང་ངག་ གི་སྤྱོད་པ་ཞན་པས་དེ་ལྟར་མིན་ནོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བཟླས་བརྗོད་ནི་ནང་དུ་མི་སྨྲ་བར་བཟླ་བའོ། །དཀའ་ཐུབ་ཀུན་ཏེ། བཟླས་པ་ལས་གཞན་དང་གཞན་པའི་བསོད་ནམས། ཡུན་རིང་ དུས་སུ་སྤྱད་བྱས་ཀྱང་།།སེམས་གཞན་སེམས་གཡེངས་པས་བྱས་པ་ནི། དྲན་པ་དང་བསམ་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དམན་པ་ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་མེད་ཅེས་བསྒོམས་པ་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་རིག་ པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་ནི་འདིར་སེམས་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།

因此对一切众生以舍心，为了获得果报，从《圣者无尽慧经》中说到布施波罗蜜，因此那即是心性。若以正念之绳系于法心大柱，则持戒波罗蜜等也是善心性。
所说的渔夫等，渔是表示众生。等字包含他人妻子和财物等。虽在近处，无论在何处，不杀害而驱逐他们。他们是渔夫等众生。一切也是由业力而决定处所等，不能驱逐到任何地方。所谓杀害是夺取，所谓取等是比喻。
因为从他处如实获得，远离一切损害等的心即是获得，这是比喻，以摄集善法和利益众生的心念系缚，说为持戒波罗蜜。以布施为先，是真实受持戒律，然后是安忍，如是安忍波罗蜜即是：'如虚空般难调众生，欲降伏彼等亦不足。'等等所说。
以正念和正知的套索和宝剑降伏怒心敌人而击败时，如同降服一切敌人。因为无有分别念所生的嗔恨敌人故成无有。此中比喻是：'欲以皮革覆大地，何来那么多皮革，仅以鞋底之皮，如覆整个大地。'如是所说。
说明了对他利的安忍后，为显示无生法忍故，所谓如是即如虚空般。外境事物色等。因为不能系缚一切大地而退回，所以以法行忍如是，如同鞋底皮革般，调伏自心即可，何须调伏他人。
世尊说即使对烧焦的木桩也应缘业报而不生嗔心，同样进入病荒地时也不应以观察空性而恐惧。具足安忍应当生起精进，如是精进波罗蜜即是：'明心即是猛烈精进一。'即使无有身语，如同梵天，身语俱有之果，以身语行为羸弱故非如是。
精进也是为了禅定，如是显示禅定波罗蜜即是：持诵是内心默念。一切苦行，即使长时修习持诵以外的其他福德，以散乱心所作，因无正念和禅定，以及劣慧无正知故，无义。修习有果，是一切遍知佛世尊以证悟真实而说。
此中禅定虽是心意所欲，但非烦恼性且是专一的。

།དེ་ནས་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ།།དེ་དག་དོན་མེད་ཀྱི་ན་འཁྱམ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་མེད་ཆོས།།ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་དང་། གང་འདི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས། སྒྱུ་མའང་ གཞན་མིན་ཆོས་རྣམས་དག་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན།།ཡོད་མེད་མིང་དང་བྲལ་བ་ཉེ་བར་ཞི་སྤྱོད་པ། །དེ་འདི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་ལ་སྤྱོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་དེ་དེ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་འམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་པོ་མཆོག་སེམས་ཀྱི་གསང་འདི་སྐྱེ་བོ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གོམས་ པར་མ་བྱས་པའོ།།ཆོ་ག་འདིས་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་དོན་མེད་ཀྱི་ན་འཁྱམ་མོ། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ དད་པས་བསྡུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློའོ།།རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྨོན་ལམ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩ་ནས་འདོན་པ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་ངེས་པར་བདག་ཉིད་ཅན་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀ་བ་ལ་དྲན་པའི་ཐག་པས་སེམས་ཀྱི་གླང་པོ་དམ་དུ་བཅིངས་ན་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གི་སེམས་དེ་ནི། །དྲན་པས་ལེགས་པར་གཟུང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་བྱའོ། །བདག་གི་སེམས་ བསྲུང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པར།།བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ནང་ན་གནས་པས། ཇི་ལྟར་སེམས་བསྲུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་གྲོལ་བའི་ཁྲོད་གནས་ན། །བསྒྲིམས་ཏེ་རྨ་ཡི་བག་བྱེད་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་ངན་ཁྲོད་གནས་པས་ཀྱང་། །སེམས་ཀྱི་རྨ་ ནི་རྟག་ཏུ་བསྲུང་།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་བསྲུང་བ་ཡིན་གྱི། ཤིག་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་མི་བྱེད་དེ། རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨའི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ཡིས། །སྐྲག་པའང་བདག་རྨའི་བསྒྲིམས་ཏེ་བག་བྱེད་ན། རི་བོ་ བསྡུས་འཇོམས་བཅོམ་སྐྲག་པས།།བསྡུས་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བའི་དམྱལ་བ་ན། ལུག་ལྟ་བུའི་རི་བོ་དག་ཕྱོགས་གཉིས་ནས་འོངས་པས་ཤིག་ལ་སོགས་པ་སེན་མོས་བཅར་བ་ལྟར་དེ་དག་འཇོམས་པས་སྐྲག་པ་དག་།སེམས་ཀྱི་རྨ་ལྟ་ཅིས་མི་བསྲུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཅིས་མི་བསྲུང་སྟེ།འོན་ཀྱང་བསྲུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་པ་འདི་འདྲས་གནས་བྱེད་ན། །སེམས་བསྲུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། སྐྱེ་བོ་ངན་པའི་ཁྲོད་གནས་སམ། །བུད་མེད་ཁྲོད་གནས་ཀྱང་རུང་ བ།།བུད་མེད་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་ན་ཡང་། སྡོམ་བརྩོན་བརྟན་པ་སྟེ། བག་ཡོད་པས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

其次，如果是这样的真实智慧，所以说'以何法称为般若波罗蜜多'等。断除智慧烦恼时，也无生等苦，正因为如此，涅槃即是获得最高安乐。他们无意义地流转。因为一切法自性即是涅槃。如是所说：'如来常无生法，一切诸法如善逝，愚者执著于相故，世间行于无有法。'又说：'若知一切法如幻，幻亦非他法亦非他，离有无名近寂行，此行即是最胜般若波罗蜜。'其如是甚深广大的自性有十种相，或者是具有六波罗蜜自性的菩提心。
因为执持自相，以及执持非法的灭，仅此即是法。法的最高义理此心密，不应向非法器众生显示，即是对此等不了知且未修习。说'以此仪轨不得解脱'者，他们无意义地流转。难道没有方便波罗蜜法吗？确实有，那也是般若波罗蜜多的分类。方便即是大悲和信心所摄的真实智慧。
为自利他而发的愿也是如此。力即是从根本拔除违品，于处非处等无碍。智慧即是决定性的自性。如是，若以正念绳将心象系于布施等柱，一切皆成善。因此我之心，应以正念善摄持，以正知善护持。除了护心的律仪外，众多律仪有何用？
若问如何在恶人中护心？譬如处于疮伤中，谨慎护惜伤口般，处于恶人中时，也当常护心伤。若说是护苦的怖畏，而不是护心免于杀虱子等，因为自己无苦，则说：小小疮痛苦，尚且谨慎护惜伤，碎压地狱怖，即在碎压地狱中，如羊般的山从两边而来，如同以指甲掐虱子般碾压他们，以此怖畏，岂能不护心伤？
意即应当护持。为何？如说'以如是行'等。以如是行而住，以护心自性，处于恶人中，或处于女人中，即使住在女人中，持戒精进坚定者，以正念不会退失。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གནས་པ་འདིས་གནས་པ་ན། བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།བདག་གི་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་དང་། །ལུས་དང་འཚོ་བ་མེད་བླ་ཞིང་། །མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །གང་བདག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱིས། དགེ་བ་གཞན་ཡང་ཉམས་བླ་ཡི། །སེམས་ནི་ནམ་ཀྱང་ཉམས་མི་བྱ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམས་རྣམ་པ་བཅུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་ཉམས་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནམ་ཡང་ཞིག་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སེམས་བསྲུང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། །བདག་གིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ནས། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དག་།སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་སྲུངས་ཤིག་ཅེས། །བདག་ནི་དེ་སྐད་ འདོམ་པར་བྱེད།།དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་སྒྲའི་ཚིག་བྱ་བ་དང་ཕྱི་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་གིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ཤིང་། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཤེས་ནས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། འབད་རྩོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བག་ཡོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་སྲུངས་ཤིག་ཅེས་སོ། །ཀྱེ་སེམས་བསྲུང་བར་ནི་འདོད་རྣམས་ལ། །ཞེས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་བསྲུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར ནད་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་མི་དག་ནི།།ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཐུ་མེད་པ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ལྡན་པའི། །ཐོས་དང་བསམ་དང་བསྒོམ་པ་ཡང་། །གློ་རྡོལ་བུམ་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ། །དྲན་པ་ལ་ནི་དེ་མི་གནས། །ཤེས་བཞིན་མེད་པར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རང་བཞིན་གྱི་ཐོས་ལྡན་དད་པ་ཅན་དང་ནི། །བརྩོན་པ་ལྷུར་ལེན་དུ་མ་ཡང་། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ། ཤེས་བཞིན་ མེད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པས།།ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཉེས་པས། ལྟུང་བའི་རྙོག་དང་བཅས་པར་འགྱུར། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉེས་པ་མ་སྤངས་པ་དེ་དག་གི་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བཅོམ་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་དག་ནི་ཤེས་བཞིན་མེད་པའི་ཆོམ་ རྐུན་དག་།དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་འབྲངས་པས། །བསོད་ནམས་དག་ནི་ཉེར་བསགས་ཀྱང་། །རྐུན་པོས་ཕྲོགས་བཞིན་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་སྟེ། ཞིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཅན་ཏེ། ཤེས་བཞིན མེད་པའི་ཆོམ་རྐུན་དེ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་བསགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།ཕྲོགས་ནས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་ཆོམ་རྐུན་ཚོགས་འདི་ནི། །གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །གླགས་ཏེ། སྐབས་རྙེད་གྱུར་ནས་དགེ་འཕྲོག་ཅིང་། །དྲན་པ་རྨོངས་པས་ འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དེ།།བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་སྐབས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་འགྲོའི་སྲོག་ཀྱང་འཕྲོག་པར་བྱེད། དེ་བས་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །གུད་དུ་ནམ་ཡང་མི་གཏང་ངོ་། །ཡིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་སྒོ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལས་ནམ་ཡང་བཟློག་པར་མི་བྱའོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་ན་ཡང་། རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་གཞག་།ཡུལ་གཞན་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བཞག་ལ། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ལས། ངན་སོང་གནོད་པ་དག་དྲན་པར་བྱས་ཏེ་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། བླ་མ དང་ནི་འགྲོགས་པ་ལས།།མཁན་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། །སློབ་མ་དག་ལ་མཁན་པོས་བསླབ་པ་ལས་འདས་པ་ན། བསྐུལ་ཞིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། མཁན་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེས། །འཇིགས་པས་སྐལ་ལྡན་ གུས་བྱེད་ལ།།དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་།ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟིགས་པ་སྟེ། སྤྱན་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་དག་ནི། ཀུན་ཏུ་ཐོགས་མེད་གཟིགས་པར་ལྡན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།

虽然如此变化，但是以此住处而住时，由于没有赞叹我等，有时也将无有获得等。如是说时，我的获得、恭敬、身体和生活虽然没有也好，即使没有也罢。以我的利益本身，其他善业虽可退失，但心永远不应退失。菩提心诸种十种，任何时候也不会退失，愿菩提心永远不要毁坏，此为结语。
如何呢？对于想要护心的人们，我合掌作礼后，正念和正知，即使遇到生命危险也要守护，我如是劝诫。正念是不忘所缘。正知是完全了知的声音词句，是有作用和后果的。正知是智慧，以此观察身语意一切业，知晓利益自他后恒常行持，以一切精进努力以最胜正知而守护。应当改译为'啊！对于想要护心的人们'而作结合。
为何要守护此心呢？如是，被疾病扰乱的人们，对一切事业无有力量。同样，具有无正知心的人，闻思修也如破漏瓶中水一般，不住于正念中。由于无正知而闻等极为明显地无有体验的缘故。闻等具足的义理难道不是正知吗？
答曰：天性具足多闻信心者，以及精进修持者，在某些时候以某些方式，因染着无正知过失，由于无正知的过失，将成为具有堕落污垢。由于未以闻等所生的智慧断除过失，他们也被违品所摧毁，因此他们是无正知的盗贼。
随顺失念故，虽然积累福德，如被盗贼夺取般趋向恶趣。失念即坏灭，具有随顺坏灭性质者为随顺失念者。即使积累福德，也被那些无正知的盗贼夺取后趋向恶趣。如是烦恼盗贼众，寻找机会时机，得到机会时机后夺取善业，以迷乱正念而夺取。由于夺取福德果报的机会的缘故。同样也夺取善趣命。
因此从意门中，永远不要放失正念。意即是菩提心，彼即是门，是成佛的方便。永远不要从彼退转。即使去往他处，也以某种方式安住。以缘他处作意而安住，从意门中，忆念恶趣的损害而安住。
如何安住呢？从上师和同伴处，从亲教师的教导中，当弟子违越学处时，劝勉并教导即是忆念等五种。由彼亲教师的教导，具缘者因畏惧而恭敬，将生起极大的正念。
复次，诸佛菩萨，于一切所知无碍的观见，具有彼等慧眼者，具足遍无碍观见，即是一切智性。

།དེའི་ ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན།དེ་དག་གི་མདུན་ན་བཞུགས་སོ་ཞེས། དེ་ལྟར་བསམས་ནས། དེ་དག་གི་སྤྱན་སྔར་ངོ་ཚ་དང་། གུས་པ་དང་འཇིགས་བཅས་དྲན་པ་རབ་ཏུ་གཞག་།སྡིག་པ་དག་ལས་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། །དད་པ་ལས་གུས་པར་གཞག་པའོ། །དེ་ལ་སངས་ རྒྱས་དྲན་པ་ཡང་།།ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་སྤྱན་སྔར་གནས་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་གཟུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དམིགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གང་ཚེ་དྲན་པའི་ཡིད་སྒོ་ ནས།།བསླབ་པ་དག་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་གནས་གྱུར་ལ། དེ་ཚེ་ཤེས་བཞིན་འོང་འགྱུར་ཞིང་། །སོང་བ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གིས་ཇི་ལྟར་སེམས་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་དང་པོ་སྦྱོར་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ ལེན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདི་འདྲ་བའི་སེམས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབད་པས། འདི་ནི་སྐྱོན་བཅས་ཤས་བྱས་ནས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལེགས་པར་བཞག་ནས་སོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་བྱས་ནས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ལྟུང་བའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཤིང་བཞིན་དུ། །ཟུངས་ཐུབ་པར་ནི་གནས་པར་བྱ། །ཤིང་ཡང་རླུང་གིས་གཡེངས་པའི་རྩེ་མོའི་ཆ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ། སྒྲ་འབྱིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཟུངས་ཐུབ པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་མེད་པ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་མེད་པའི་རླུང་ཡང་གཡོ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སློབ་པ་ཡང་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དོན་མེད་ གཡེངས་པར་བལྟ་བ་ནི།ནམ་ཡང་བདག་གིས་མི་བྱ་སྟེ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ངེས་པར་སེམས་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པའི་འབད་རྩོལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་ནི། མིག་ནི་ཕབ་སྟེ་བལྟ་བར་བྱ། །བལྟ་བ་ངལ་བསོའི་ཆེད་དུ་ནི། །རེས་འགའ་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་ བར་བྱ།།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་མིག་ལམ་སྣང་གྱུར་ན། །ལེགས་འོངས་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ལེགས་པར་འོངས་སམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལམ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འཇིགས་པ་སྟེ། རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བརྟག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ དང་ཡང་དུ་སྟེ།སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཕྱོགས་བཞིར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་ཚེ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ངལ་བསོ་བ་ན་ཕྱོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ངལ་བསོ་ཁ་ནི་ཕྱིར་བལྟས་ནས། ལུས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་བསྒྱུར་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ། །མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་བརྟག་བྱས་ནས། འགྲོ་ བའམ་ཡང་ན་འོང་བྱ་སྟེ།།མདུན་བརྟགས་ནས་འགྲོ་བ་དང་རྒྱབ་བརྟགས་ནས་འོང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་འདིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་དག་ལ། །དགོས་པ་ཤེས་ནས་སྤྱད་པར་བྱ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་བཤད་ན་ནི་སྤྲོས་ པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ལྟར་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་ནས། ནང་གི་སྤྱོད་པ་ནི། ལུས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གནས་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཤིང་། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་བསྡོགས་པས། དེ་ནས་ནི་སྐབས་སུ་ལུས་འདི་སྟེ་བྱ་བའི་བར་དུ་ཇི་ལྟ་བུར། གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ། །བལྟས་ནས་བདག་གིས་བྱའོ། །བདག་གིས་བྱས་ནས་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ། ཡང་དག་པར་སེམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་སེམས་པའི་ཀ་ཆེན་ལ། །དགེ་བ་ཡང་སེམས་པའི ཀ་བ་ལ་བཅིངས་པ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ལྟར།།སེམས་ཀྱི་གླང་ཆེན་སྨྱོན་པ་དག་།འབད་པ་ཀུན་གྱིས་དཔྱད་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན། །ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

因此在他们所有人的面前，住于他们面前，如是思维后，在他们面前应当具足惭愧、恭敬和畏惧的正念。由于罪过而生惭愧，由于信心而生恭敬。对此，念佛也将一再生起。如是住于面前时，每一刹那缘于色身和法身的随念佛陀也将随之生起，那时不仅是意门，当从念意之门为护戒而住时，正知将会生起，已失者也将重返。
若问如何以正念和正知护心？首先在最初受持清净戒律之后，应当如是思维：此菩提心因是凡夫性故应当精进。应知此有过失，善安住正念与正知。某些经典中说'彼成他境'，易于领会。因此应当如是思维：对于一切堕罪之门，'那时我应如木，坚固而住'。如同树木被风吹动其枝梢部分及根部一样，所以说'坚固'，意根若无则无所欲说之义。无根之风亦动摇，故说'如木'以表示不动之义。
若问：如此则无学处亦无行持耶？答：'无义散乱观看，我永不应为，应当有所成就。'对此亦当审察，以稍加观察之勤勉而'常时垂目而视。为休息观看故，有时向方而视。若有人现于眼前，为善来故而视。'为说'善来'之义故而视。'道路等'是指怖畏，即盗贼等。为了观察即了知故而一再，即每一刹那向四方观看，不是在行走时，而是在休息时应当向四方观看。
休息时应回顾，应转全身而视。'观察前后已，当行或当来。'即观察前方而行，观察后方而来之义。如是于一切时中，于四种威仪中，知其必要而行持。若说一切情况则会生起一切戏论故如是思。如是说明外在行为后，内在行为是：'身应如是住'，即应如是而住，如是作已，闻法等事办已，'此后观此身，如何而安住。'观已我当作。
我作已，若问：有时不能正思维耶？'如大象系于法想，善念之柱不解脱，狂乱心象当勤察。'若问如何观察？即说'乃至'等。

།ཅི་ནས་ཡང་དག་བླངས་པའི་གཙོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ གཙོ་བོ་འདིའི།སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་མི་འཆོར་བར། །དགེ་བ་འམ་གཞན་དག་ལ། བདག་གི་ཡིད་འདི་གར་དཔྱོད་ཅེས། །དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་སོ་སོར་བརྟག་།གལ་ཏེ་དགེ་བ་ལ་ཡིན་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བ་དག་ལ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་ཡིན་ ན་མི་དགེ་བ་དེ་ལས་བཟློག་ཅིང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དེ་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམས་འདིས་དགེ་བ་འདི་ལ་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །འཇིགས་དང་དགའ་སྟོན་སོགས་བྱུང་བས་ཕྱིའི་འཇིགས་པ་ལ་ཡང་འདིས་འཇིགས་པས་ན་ འཇིགས་པ་སྟེ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའོ།།དགའ་སྟོན་ནི་རིགས་ཀྱི་མེ་སྐོར་ལ་སོགས་པའམ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཉིད་ལོག་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་ཅིང་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་ པའི་ཚེ།གལ་ཏེ་ཅི་བདེར་མི་ནུས་ན། །འདི་ལ་འགྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་དུས་དག་ཏུ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཏང་སྙོམས་གཞག་པར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སྦྱིན་པ་ནི་འདིར་ནུས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །ཏུའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་དུས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ། བདག་གིར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གནང་བ་མེད་པ་ལས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་དག་པ་ཡིན་ཞིང་མངོན་པར་ཤེས་པ ཐོབ་པ་ཡིན་ན།འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཀའ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་མི་ནུས་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་ནི། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས། སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཇིགས་པ་དང་། དགའ་སྟོན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འཕགས་པ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཤགས་པ་བྱས་ནས། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་ཡང་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཞན་འབྱུང་བ་ན་ཡང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བཤགས་པར་བྱའོ། །ཇི ལྟར་ན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་བསམས་ཏེ་བྱར་བརྩམས་པ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་བསམ་སྟེ། །དེར་གཏད་པ་ཡི་བསམ་པ་ཡིས། །སེམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཀུན་ལེགས་བྱ། ། གཞན་དུ་གཉི་གར་མི་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཉིས་ཀར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་ཉེ་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ནི་འཕེལ་མི་འགྱུར། །འཕེལ་བ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཡང ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།བྲེ་མོའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྲེ་མོའི་གཏམ་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །རྒྱལ་བའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་དང་། །ངོ་མཚར་ལྟད་མོ་སྟེ་མིག་འཕྲུལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་ཀུན་ལ་སྟེ། དཔུང་གི་བཀོད་པ་དང་། ཤི་བའི་རོ་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་ འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན།དེ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་ས་རྐོ་རྩཝ་གཅོད་དང་། །ས་རིས་འདྲི་སོགས་བྱེད་གྱུར་ན་སྟེ། །དགོས་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་ན། །བདེ་གཤེགས་བསླབ་པ་དྲན་བྱས་ནས། །སྐྲག་པས་དེའི་མོད་ལ་གཏང་བར་བྱས་སོ། །གང་ཚེ་བསྐྱོད་པར་འདོད་གྱུར་ཏམ། །སྨྲ་བར་ འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་།དེའི་ཚེ་རེ་ཞིག་དང་པོར་རང་གི་སེམས་བརྟགས་ནས། དེ་ནས་བརྟན་པས་གཡོ་བ་དང་། བསྐྱོད་པ་དང་སྨྲ་བ་རིགས་པར་ལྡན་པར་བྱའོ། །གང་ཚེ་རང་ཡིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་ཆགས་པ་དང་། ཁྲོ་བའམ་རྣམ་པར་སྡང་བ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ལས་སུ་མི་བྱ་སྟེ། སྐྱོབ་པར་མི་བྱ་ཞིང་ སྨྲ་བར་མི་བྱའོ།

为了不失去所受持的根本，对于此正确受持的根本，即使一刹那也不要遗失。对于善业或其他，我的心意在何处观察，如是于心中各别观察。若是善业，则应当一再地从上至上精进修习善业。若是其他，则应当远离不善业，以及无记业，然后修习善业。依此次第，应当安住于此善业中，如是应当各别观察。
由于生起恐惧和喜庆等外在恐惧，此中恐惧是指蛇等。喜庆是指种姓的火供等，或在寺院中供养佛等。等字所摄的是睡眠。由于与这些相应而具足，在入定时，如果不能随意，对此不应后悔。为什么呢？因为在布施时，说应舍置持戒。此处布施是表示能力的譬喻。'时'字是决定词，即在布施时，对于非烦恼性的戒律、非执著等的远离，以及烦恼性的非执著等一切都未开许，若具清净慈悲心意且获得神通，则开许杀生等亦非烦恼。
凡夫即使非烦恼性，因造作烦恼而成为难行。对于不能行持者应当舍置，如《圣无尽慧经》中说：'布施时应舍置守护戒律。'若以某种方式与恐惧、喜庆等相关而无能力时生起烦恼性根本堕罪，则应如《圣虚空藏经》所说仪轨忏悔，国王等也应受戒。若以其他方式生起其他过失，则应如戒律品等仪轨忏悔。
如何使一切行为成为正确？所谓'某事'等，凡是思维决定要做的事情，不应想其他事，应以专注于彼的心意，暂时以心成办彼事。如是则一切皆善作，否则二者皆不成。不仅是思维与其他，二者皆不成就。不正知的烦恼也不会如是增长，不会获得增长。因此不应思维其他。
又当做什么呢？所谓闲谈，闲谈种种以及佛陀言教等，稀有景观如幻术等众多种类，当军队列阵、抬运尸体等，参与世间集会时，应当断除对此的贪著。同样，无义掘地断草及画地等所作，即做无意义之事时，忆念善逝教诫已，以畏惧心立即舍弃。
若欲行动或欲言说时，彼时首先应当观察自心，然后稳重地如理行动、移动与言说。何时见到自心有分别、贪著、忿怒或嗔恨时，彼时不应行动，不应保护，不应言说。

།འོན་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་སུ་ཤིང་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་དགོད་དང་ག་ཞར་བཅས་པའམ། གལ་ཏེ་ང་རྒྱལ་ཏེ་ཁེངས་པ་དང་། རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འབྱོར་པ་ནི་ང་རྒྱལ་རྒྱགས་དང་ལྡན་པའོ། །མཚང་འདྲུ་བ་ཡི་བསམ་པ་ དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་སྐྱོན་རྣམ་པར་བརྗོད་པའོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོར་འབྱིན་སླུ་སེམས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་སྒྱུའོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལྷུར་ལེན་པས་ན། བདག་བསྟོད་ལྷུར་ལེན་པའོ། །གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཉིད་དང་ནི་སྟེ། གཞན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་དོ།།གཤེ་བཅས་ནི་གཞན་དག་ལ་བརྙས་པ་དང་བཅས་པའོ། །འགྱོད་དང་བཅས་གྱུར་པ་སྟེ། ཁྲོ་བས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བ་དང་བཅས་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་གྲགས་འདོད་པའམ། །གཡོག་འཁོར་དོན་དུ་གཉེར་ བ་འམ།།བདག་སེམས་རིམ་གྲོ་འདོད་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་ཞིང་སྤོང་བ་ནི་གཞན་དོན་ཡལ་བར་འདོར་བའོ། །རང་དོན་གཉེར་བར་འདོད་པ་དག་།ཡང་ནི་འཁོར་ནི་འདོད་འགྱུར་བ་འམ་སློབ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའམ། སྨྲ་ བར་འདོད་པའི་སེམས་བྱུང་ན།།དེ་ལྟར་གྱུར་པས་བདག་གི་སེམས་གཡོ་ཞིང་སྨྲ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པར་མི་ནུས་པའི་ངང་ཚུལ་ནི་མི་བཟོད་ལེ་ལོའོ། །འཇིགས་པ་ནི་དངང་བའོ། །དེ་བཞིན་སྤྱི་བརྟོལ་ནི་ཕོད་པ་ཅན་ནོ། །མུ་ཅོར་ནི་ཚིག་འཁྱལ་པའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཕྱོགས་ཞེན་སེམས་བྱུང་ན། དེས་ནི་ཤིང་བཞིན་གནས་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ནས་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བར་དེ་ལྟར་འཆབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བརྟགས་ནས་སམ། དོན་མེད་བརྩོན་པའི་ཡིད་བརྟགས་ནས་ཏེ། ས་རྐོ་བ་ལ སོགས་བྱུང་ན་ཡིད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་བལྟས་ཤིང་བརྟགས་ནས་སོ།།དེ་ཚེ་དཔའ་བོས་གཉེན་པོ་ཡིས། །བག་ཡོད་པར་གྱུར་པས་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཡིད་དེ་བརྟན་པར་བྱ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བས་བརྟན་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས། ལུས་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་དང་སྨྲ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། ། སྡོམ་པ་དང་དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་ལྟར་སེམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཅི་འདྲ་བ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ངེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་ནི་བརྟན་པོར་དམ་བཅས་པས་སོ། །རབ་ཏུ་དང་བ ནི་ཤེས་རབ་དང་བག་ཡོད་ཅན་དང་།ཡོན་ཏན་དག་ལ་དད་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་དཀའ་བ་ལ་སྔར་བ་མེད་པའོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་མོས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་། བླ་མ་རྣམས་དང་ཆོས་འཛིན་པ་ལ་གུས་པ་སྟེ། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཞེས་ནི་གཞོན་རབས་དག་ལ་ཡང་བླ་མ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། ། དེ་དག་དང་བཅས་པར་འཇུག་པས་ན་གུས་དང་ཞེ་སར་བཅས་པའོ། །རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པས་ངོ་ཚ་བ་ནི་ངོ་ཚ་བ་སྟེ་དེ་དང་བཅས་པ་ནི་ངོ་ཚ་དང་བཅས་པའོ། །ཉེས་པ་དག་ལས་འཇིགས་པས་འཇིགས་པ་སྟེ། དེ་དང་བཅས་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །རྒོད་པའི་རྐྱེན་ཡོད་ན་ཡང ཞི་བའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དག་གིས་གཞན་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་བྱིས་པ་ཡིས། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་ཞིང་བཟོད་པས་སོ། །བྱིས་པ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ལ་འཚེ་བ་ཡང་འདོད་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་ མོངས་སྐྱེས་པས་འདི་དག་གི།།སེམས་འདི་བྱུང་སྙམ་བརྩེར་ལྡན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་དངོས་ལ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་དབང་བྱས་ཤིང་རྟག་ཏུ་དབང་དུ་བྱའོ། །སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ང་མེད་པར། །ཡིད་འདི་རྟག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །དེ་རིང་འདི་འདྲ་བའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དལ་བའི་མཆོག་།ཐོབ་པ་ཡང་དང་ཡང་བསམས་ནས། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་ནས་མེད་པའི་བར་གྱི་སེམས་དེ་ལྟ་བུར་རི་རབ་ལྟར་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སེམས་དེ་འདྲ་བ་གཟུང་བར་བྱའོ།

然而应当如木一般安住于舍心。如是当有嬉笑和戏谑，或者我慢即傲慢，以及骄奢傲慢具足财富即具有我慢骄奢。'挖苦之心'是指宣说他人过失。'若有欺诈谄曲心'是指虚伪诡诈。当执著赞叹自己时，即是执著自赞。诽谤他人即是对他人说非诗偈之语。'带有辱骂'是对他人怀有轻蔑。'具有悔恨'即是伴随愤怒而烦乱。因此应如木般安住。
也应当如是思维：'若欲求得利养恭敬名声，或者追求眷属，自心欲求恭敬时，彼时应如木般安住。'同样，舍弃他人利益即是舍弃他利。欲求自利者，或者欲求眷属即追求弟子等，若生起欲言说之心，如是动摇自心欲言说时应如木般安住。
同样，不能忍耐的性情即是不忍懈怠。恐惧即是惊慌。同样轻率即是鲁莽。绮语即是无义语。同样，若生起执著自方之心，则应如木般安住。如同从贪著到执著自方为止，如是观察其他诸如覆藏等烦恼，或观察无义精进之心，即如挖掘等生起时观察无记心。
彼时勇士以对治，由具正念而以正知坚固其心。以决定坚固具理，应趣入身体动作和言语。就律仪和摄善法戒而言，如是修习其心。
若问利益有情戒应如何受持，故说'极为坚定'等。'极为坚定'即是坚固发愿。'极为清净'即是具有智慧和正念，以及信解功德。'坚定'即是无前所难。以信解三宝、诸上师和持法者而恭敬，即是承事，'恭敬'即是对年轻者亦视为上师。
由具足彼等而趣入故为具恭敬礼节。对自他观待过失而惭愧即是惭，具足彼即是具惭。对过失生畏即是愧，具足彼即是具愧。即使有放逸因缘亦应寂静。
以布施等四摄事令他欢喜而精进。'互不相顺之愚者，以诸欲望不厌倦'是以忍辱。愚者不欲痛苦，却欲求痛苦之因即损害他人。'烦恼生起故，思此等心生'具有慈悲，于无过之事，以自他为主而常时主导。如幻化般无我，应当常时执持此心。
今日应当如是善加执持此心，为显示此义，'长时获得闲暇胜，思维再三而忆念'，从极为坚定到无我之间如是心如须弥山般不为一切魔所动摇而应当执持。应当执持如是之心。

།ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་མེད་པར་རང་གི་དོན་ ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། བྱ་རྒོད་ཤ་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །ཤ་ལ་བརྐམ་པས་བདག་གི་ལུས། །ཕན་ཚུན་ཀུན་ཏུ་བཤལ་ཁྲིད་ཀྱང་། །གཞན་དུ་ལུས་འདི་ཕྱིར་འཆོས་པར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་དེང་མི་བྱེད། །བྱེད་པ་མེད་པའི་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ སེམས་ཉིད་འདི་ལྟར་སྲུང་བར་བྱེད་དོ།།སྲུང་བ་དེ་ཡང་བདག་གིས་བྱས་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་ལུས་འདི་བདག་གིར་གཟུང་བྱས་ནས། ཡིད་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་སྲུང་བར་བྱེད། །བདག་ཏུ་བཟུང་བ་ ཡང་འདིར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱོད་དང་འདི་གཉིས་སོ་སོ་ན། ལུས་འདི་མ་བསྲུངས་ན། དེས་ཀོ་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་གནོད། །གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཀྱེ་རྨོངས་པའི་ཡིད་ཁྱོད་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཤིང་གཟུགས་གཙང་མ་གཟུང་ མི་བྱེད།།བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་གཙང་ཚོགས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་འདི། །ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རུལ་པ་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི་སྙིང་ པོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། པགས་པ་ཉིད་རིམ་པ་ཡིན་པས་ན། པགས་པའི་རིམ་པ་འདིའོ། །རང་གི་བློ་ཡིས་ཐ་དད་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཤ་ཡང་རུས་པའི་དྲ་བ་ལས། །ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་གུད་དུ་ཕྱེ། །རུས་པ་ རྣམས་ཀྱང་དབྱེ་བྱས་ནས།།རྐང་གི་བར་དུ་བལྟ་བྱ་ཞིང་། །རྐང་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུའོ། །འདི་ལ་སྙིང་པོ་ཅི་ཡོད་ཅེས། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་པགས་པ་ཐ་དད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འབད་དེ་བཙལ་ཀྱང་དེར། ཁྱོད་ཀྱི་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་ན། །ད་དུང་ཅི་ཡི་ ཕྱིར་ན་ཁྱོད།།ལུས་འདི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་སྨོས། །དེ་བཞིན་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་མི་གཙང་བཟར་མི་རུང་། །ཁྲག་ཀྱང་བཏུང་དུ་མི་རུང་ལ། །བཏུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ལྟོའང་གཞིབ་ཏུ་མི་རུང་ན། །ལུས་ཀྱིས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཉིས་ན་ཝ་དང་བྱ་རྒོད་ཀྱིས། །ཟས་ཀྱི་དོན་དུ་འདི་བསྲུང་རིགས། ། མིའོ་ཅོག་གི་ལུས་འདི་ནི། །གསོན་པོ་དག་གིས་ཡང་། བཀོལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཟད། །དེ་ལྟར་ཡང་གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྲུངས་ཀྱང་ནི། །འཆི་བདག་བརྩེ་བ་མེད་པ་ཡིས། །ལུས་ཕྲོགས་ཏེ་བྱ་དང་ཁྱིར་བྱིན་ན། དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བྱར་ཡོད། །གལ ཏེ་དེང་འདི་ལྟར་དགེ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན།འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྲན་གཡོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྲན་གཡོག་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་ལའང་། །མི་འདུག་གོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ནས། གོས་ལ་སོགས་པ་མི་བྱིན་ལྟར། །ལུས་འདི་བསྙོད་ ཀྱང་གཞན་འགྲོ་ན།།ཤི་བར་འགྱུར་ནའོ། །བསྙོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོས་ལ་སོགས་པ་བསྐོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཁྱོད་ཀོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤ་ཐང་གསོ། ལུས་གསོ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་གླ་རྔན་བྱིན་ནས་ནི། །ལུས་ལ་གོས་ལ་སོགས་པའི་ གླ་རྔན་བྱིན་ནས་ནི་ཀྱེ་ཡིད་ད་ནི་སྟེ།དེང་རང་གི་དོན་བྱེད་ཆུག་།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པ་མེད་པ་འདི་ལ་ནི། །འདི་ལྟར་བྲན་ཏེ། བྲན་གཡོག་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་པའང་གླ་རྔན་གྱིས་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཏགས་པའི་གོས་ལ་སོགས་པའོ། ། ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གླ་རྔན་ཙམ་བྱིན་ནས་འདི་རང་གི་དོན་བྱེད་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ།

身体不是[主体]，因为它无心，对自己的利益也无能力。若不如此，秃鹫贪恋肉体，因贪食肉而将此身，四处拖曳牵引，为何今日不将此身复原他处？对无作为的活人身体，也是这般以慈爱等心护持。
那种护持若由我做也不合理，为显示不合理故，说'身体'等。喂，将此身执为我所后，意你为何要守护？为显示执为我所于此也不合理故，说'你与'等。你与此二者各自分开，若不护持此身，它又于你有何损害？若无所执，喂，愚痴意你为何，不执持清净木像？
若说无法执持，则说'不净聚的机关此'。因此，由于非应食用故不应守护。若问为何要守护腐烂之物？即无所用。若说此有少许精华故应守护，则说'最初'等。因皮本为层次故，此为皮层。应以自己的智慧分别。肉亦从骨网中，以智慧之刃分离。诸骨也要分解，直至髓间观察，直至髓尽。此中有何精华？自己当观察。
如是以分离皮等次第勤求，然于其中，未见你的精华，今何故你，仍要守护此身？同样，你不应食不净，血也不应饮，不应饮用。肠胃也不可榨取，身体于你有何用？若然狐与秃鹫，为食故护持此理应。一切人之此身，即使活着，也仅是役使而已。
如是若问是否造福德，如此你虽护持，无情死主，夺取身体施与鸟犬时，那时你能如何？若今不如是行善，则不应给予此身任何东西，为显示此义故，说'奴仆'等。对不堪使役的奴仆，断定说'不住'后，如不给衣等，此身虽养护仍往他处，将死亡。'虽养护'即表示着衣等。意你为何疲惫，护持身体有何用？
因此给予此报酬后，给身体衣等报酬后，喂意现在让它做自利。为何？说'无益'等。对此无益者，如是为奴，即使不堪使役的奴仆也因工资而生活等，所系衣等。一切不应布施。因此给予少许报酬后应令其做自利。

།རང་གི་དོན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་དང་འོང བའི་རྟེན་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ལུས་ལ་གྲུ་ཡི་བློ་གཞག་སྟེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནི་ལུས་སུ་བསྒྱུར། །འགྲོ་དང་འོང་བའི་རྟེན་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ནི་ལུས་སོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་རྟེན་དུ་རག་ལུས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། འགྲོ་བ་ དང་འོང་བའི་རྟེན་ཙམ་དུ།ལུས་ལ་གྲུའི་བློར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསླབ་པ་བསྲུང་བར་འདོད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་སེམས་སྦྱོང་བའི་སྤྱོད་པ་བཤད་ནས་ད་ནི་སྤྱོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འཛུམ་པའི་བཞིན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཁྲོ་གཉེར་གྱི་ངོ་འཛུམ་དུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྲོ་གཉེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པའི་མཛའ་བཤེས་ནི་འགྲོ་བའི་བཤེས་སོ། །གཞན་གྱི་སྨྲ་བའི་ དོན་དུ་ལེགས་པར་འོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཁྲི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་དང་བཅས་པ་མི་དོར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་སྒྲ་དང་བཅས་པར་འདོར་ཞིང་གཞག་པར་མི་བྱ་སྟེ། མི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ དུའོ།།བབ་ཅོལ་ནི་སྲོག་ཆགས་ལ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་ཏེ་ཡང་དག་པར་བརྟགས་ནས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒོ་ཡང་དྲག་ཏུ་མི་དབྱེ་སྟེ། རྟག་ཏུ་བཅོམ་བསྐྱུངས་དགའ་བར་བྱ། །དེ་ལྟ་ནི་ཆུ་སྐྱར་བྱི་ལ་ཆོམ་རྐུན་དག་།སྒྲ་མེད་འཇབ་ཅིང་འགྲོ་བ་ཡིས། །མངོན་པར་འདོད་པའི་ དོན་སྒྲུབ་ལྟར།།ཉ་དང་བྱི་བ་དང་རྐུན་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དགེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ། ཐུབ་པས་རྟག་ཏུ་སྟེ། ཡང་རྒྱུན་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ གང་ལ་ཡོད་ཅིང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་བཞིན་སྐུལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ནི།གཞན་ལ་བཞིན་སྐུལ་འདེབས་མཁས་ཤིང་། །མ་བཅོལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་ངག་།ཉེས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཕྱིར་འཆོས་པར་བྱེད་འདོད་ཅིང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པར་མི་འདོད་པ་ཡང་། གུས་པས་སྤྱི་བོས་བླང་བྱས་ནས། ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་སློབ་མར་གྱུར། །དེ་བཞིན་དུ། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །དགེ་བར་གསུངས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །མངོན་སུམ་དུ་བསྟོད་པས་ལེགས་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད། ལྐོག་ནས་ཡོན་ཏན་བརྗོད་བྱ་ཞིང་སྟེ། བསྟོད་པའི་དོན་དུའོ། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་ན། །ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་ཡོན་ཏན་ གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ན།ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་མགུ་བར་ཡང་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། །བྱ་བ་ ཐམས་ཅད་ནིའོ།།དགའ་ཕྱིར་སྟེ་དགའ་བ་དེ་ནི་རིན་གྱིས་ཉོ་ནའང་དཀོན། དེ་ཕྱིར་གཞན་བྱས་ཡོན་ཏན་གྱིས། གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསགས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་གིས། དགའ་བའི་བདེ་བ་སྤྱད་པར་བྱ། བདག་ལ་འདིར་གོད་ཡོད་མེད་ལ་འདིར་ནི་བསོད་ནམས་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ལ་ཡང་བདེ་ བ་ཆེ།།གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་ཞེ་སྡང་བའི། ཉེས་པས་མི་དགའ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་། །ཕ་རོལ་དུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆེ། །ལུས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།

为了显示菩萨们自利也是为了成办众生利益，而说'来去'等。因为是来去的所依，因为是因，应将身体作为船的想法，为了成办众生利益，转变为如意身。'仅作来去所依'的经文是身体。凡是依赖来去所依的，即是仅作来去所依，将身体比喻为船的意思。其余如前。
从'如是欲护持学处'开始，以此说明修心行为，现在开示行为，即'如是'等。
为了显示有时微笑的面容也不能在皱眉时变为微笑，而说'皱眉'等。意为'非利'。欲作利益众生的亲友是众生之友。善于理解他人言语等性格者称为如是。
床等即卧具等。'不应出声响'，此处不应发出声响放置，为了不执著等。
'轻率'是为了断除伤害生命等，应当如理观察而行。同样，门也不应猛力开启。应当常时谦卑欢喜。如是，如水獭、猫、盗贼等，无声潜行，成办所欲事。是鱼、老鼠、盗贼等的行为。因此如水獭等，为获得所欲善业，牟尼常时即相续如是而行。
同样，以欢喜心作利益，具有劝勉他人过失面相特征者，'善于劝勉他人，不请自来作利益语。'若有过失则欲纠正，不欲作其他方式，'恭敬顶受已，故成一切弟子。'同样，'于一切善说，当说此善说。'
为对治烦恼而说即是善说，一切皆从佛加持而来故是佛说。同样，'若见作福德，当面赞叹生欢喜，背后称扬其功德'，为赞叹故。'他人称扬时，功德称扬则随说。'
菩萨自身功德为他人称扬时，应知彼等知功德者是了知功德，菩萨应作意。'又'字表示也应欢喜他人功德。云何？说'一切事业'等，即是一切事业，一切所作。
为欢喜故，此欢喜即使以财买亦难得。故以他人功德，以他人所集功德，受用欢喜安乐。于此对自己无损且是福德，于他人亦大安乐。
对彼等他人功德，以嗔恨过失不欢喜痛苦，后世亦大痛苦。身体也是。如是应生欢喜。

།ཇི་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡིད་ཕེབས་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་སུ་རུང་བའི་འབྲེལ་ བའི་ཚིག་གོ།།གང་ལ་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པས་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྙན་པར་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་བརྩེ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་དགེ་བའི་ རྩ་བ་སྟེ།རྒྱུ་ཡོད་པའོ། །གང་འཇམ་པ་ནི་མཉེན་པ་སྟེ། རན་ཅིང་ཐོན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཡོད་པའོ། །སྒྲ་ཡོད་པ་དེས་ནི་དེ་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན། མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་མིག་གིས་སེམས་ཅན་བལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱའོ།།འཛུམ་པའི་གདོང་ཅན་ཁྲོ་གཉེར་གྱི་ངོ་འཛུམ་སྤངས་པས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགྱུར་བར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན། དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། ལེགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དྲང་ཞིང་བྱམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲང་ བ་ནི་འཁྱོགས་པ་མེད་པར་བལྟ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འདིས། དྲང་ཞིང་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བལྟ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དྲང་པོར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ དོན་དུ་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།།ཡོན་ཏན་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕན་འདོགས་བྱེད་པའི་ཞིང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནད་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འདི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དགེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་མོས་པ་བརྟན་པོ་མེད་པ་དག་ལ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། བརྩོན་ པ་ནི་དོན་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པའོ།།ལྡང་དང་ལྡན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་ལྡང་བའོ། །གཞན་གྱི་བྱ་བ་བདག་གིས་བརྗེད་པ་མེད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། ལས་རྣམས་བདག་གིས་རྟག་ཏུ་བྱ། །དེའི་ཡང་ལས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ། །སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ ཞིག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ལ།ལས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྐབས་སྦྱིན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྟག་ཏུ་ལྡང་ནས། སྒོ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།སྦྱིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་ལྡང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཅེ་ན། ཆུང་ངུའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་ཆུ་ལོན་བཞིན་དུ། སྟེང་དུ་འགྲོ་བའི་རྟེན་ཡིན་པས་ན། དེ་ལྟར་ན་གཞན་སྤྱོད་པའི་ཆུ་ལོན་ཏེ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནམ་དུ་ཡང་དོར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རིང་གཟིགས་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་དག་པ་ལ་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་མཐོང་བ་ལ་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡིན་ནོ། གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如何说话呢？说'说话'等词。心平气和，即说可信的关联之语。对于使意义明了，同样使人心动而悦意，即心所取的耳识所闻之悦耳语。因为对所有慈爱、欲离苦的众生，有无嗔的善根，即有因。柔和即柔软，有适中而不过高的声音。以此声音如是说话。
如何观看呢？说'以眼'等词。常以眼观众生也，因为是主要的，其他也应如是。面带微笑，离开皱眉的面容，有时也见到变化，如是说明，是最殊胜的意义。因此说'以正直慈爱的方式观看'，正直即无偏斜地观看。
为何如是观看呢？因为依靠这些众生自身，我将成就佛果。'彼等'等文句，即依靠那些众生我将成就佛果的这种心，以正直慈爱心观看。常应正直观看众生，这是结语。对他们也应常以爱着而住。同样为对治嗔等，应生起净信。
功德即无贪等，利益即真实护持等，这是功德利益之田。对其中的痛苦者、病人等如是见等，也是大善。菩提心不都是大善吗？虽然如此，对于信心不坚者如是说。
因此说'精进'等词。精进即对义利无懈怠。'具足勇气'即常为自利而奋起。具有不忘他人事业性质者，即'诸事恒由我为之'。其中有时也由某些弟子等所作，对此说'诸事'等词，即应观待，应给予机会。
虽然如此，常起身开门等也是被禁止的，如此则具足持戒波罗蜜义者不应作，对此说'布施'等词。常为他利而奋起是精进波罗蜜，胜过持戒波罗蜜。那么如何在布施时舍弃持戒呢？说'为小'等词。
行为如阶梯，是向上行进的依靠，如此则除了他人的行为阶梯外，也永不应舍弃，这是结语。不是禁止伤害等吗？说'如是'等词。具大悲远见，即对清净悲心的意乐，即使伤害等也随许见义，何况其他，这是结语。

།དེ་ལྟར་རིག་བྱས་གཞན་དོན་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་གནས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་མི་ འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་སྤྱོད་པ་དག་ཏུ་འཛུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ནས།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལོག་པར་ལྷུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལོག་པར་ལྷུང་བ་ནི་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའོ། །མགོན་མེད་ནི་ཕ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ནད་པ་ ལ་སོགས་པའོ།།བརྟུལ་ཞུགས་གནས་ནི་དཀའ་ཐུབ་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བགོ་བཤའ་བྱས་ནས་བཟའ་བར་བྱའོ། །མང་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཉུང་ངུ་ཡང་མ་ཡིན་པར་རན་པ་ཙམ་དུ་བཟའ་བྱས་ཏེའོ། །ཆོས་གོས་གསུམ་པོ་སྣམ་སྦྱར་དང་བླ་གོས་དང་མཐང་གོས་སོ། །ཚོགས་ལ་གཙོ་བོར་ གྱུར་པ་ནི་ཆོས་གོས་གསུམ་མོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བ་སློང་བ་གཞན་ལ་ལྷག་པར་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་དོན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དབུལ་བར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་ ལྡོག་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་གཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་སྡོམ་པ་གཏོང་བ་ལས་ཡང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱའམ་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་གི་ལུས་བསོད་ནམས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཅིག་ཤོས་ཆེད་དུ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་དོན་དུ་སྦྲང་མ་དང་། མཆུ་སྙུང་དང་། གྲང་ལྷགས་ལ་སོགས་པས་གནོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྟེ། ལུས་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། དེ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་དང་། དེ་ལས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་ཆོས་གོས་གསུམ་ཡང་གཏང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། སྲོག་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྤྱོད་པའི་ལུས། །ཅིག་ཤོས་ཆེད་དུ་གནོད་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མ་དག་པར། །ལུས་འདི་གཏང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་བསམ་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ ཡོད་ན།དེས་ཀྱང་སྲོག་བཏང་བ་ན་རྣམ་པ་འདིས་དེས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཉམས་ཤིང་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་བཤད་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་གུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།མ་གུས་པ་ལ་ཆོས་མི་བཤད། །གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །མི་ན་བཞིན་དུ་སྟེ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པ་མགོ་བོ་གཡོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །ནད་པ་ལ་ནི་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དམན་ལ་སྟེ་སེམས་ཆུང་བ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་ བའི་ཆོས་བཤད་པར་མི་བྱའོ།།རིག་པའི་སྐྱེས་པ་མེད་པར་བུད་མེད་ལ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་གཞན་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །དམན་པ་དང་མཆོག་གི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་གཞན་ལ་ཡང་གུས་པ་དང་བཅས་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གྱུར་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ རིགས་ཅན་དམན་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ།།སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ནི། །མདོ་དང་སྔགས་ཀྱིས་འདྲིད་མི་བྱ། །སྡོམ་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་སྤྱོད་པ་བརྟན་པོ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སོ་ཤིང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མཆིལ་མ་ནི་ཁ་ཆུའོ། །དོར་བ་ན་ནི་དགབ་པར་བྱ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པས་དགབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་མི་འདོད་པ་ན་གཅིག་ལ་སོགས་པའང་ལོངས་སྤྱོད་པའི། ཆུ་དང་ཐང་ལ་དོར་བ་སྨད། །ཁ་བཀང་བ་དང་སྒྲ་བཅས་དང་། །ཁ་གདངས་ནས་ནི་བཟའ་མི་བྱ་སྟེ། ཁ་བཀང་བ་མེད་ པ་ཡང་སྒྲ་བཅས་དང་།།སྒྲ་མེད་ན་ཡང་ཁ་གདངས་ནས་ནི་སྟེ་ཁ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བཟའ་བར་མི་བྱའོ།

如是了知后，应当常精进利他。如是说'施予无畏的行为中微笑'等，为显示财物布施的行相，而说'堕入邪道'等。堕入邪道是指饿鬼等。无依怙是指失去父亲等的病人等。修行处是指苦行者，应当分配给他们食用。既不多也不少，应适量食用。三法衣即大衣、上衣和下衣。在资具中最重要的是三法衣。因此，应当多施予乞求此类衣物的其他人并舍弃。若无此物，则应布施其他物品。如是为布施之故，戒律本身是殊胜的贫乏，因此将说明不应舍弃除制罪以外的其他戒律。
那么，舍弃戒律本身也是制罪，是否应当这样做呢？为此说'正法'等。因为正法行持的比丘身是一切福德之源。不应为了另一个戒律，即为了布施而让蚊虫、蝇虫、寒风等损害。如是行持，即不损害身体，则能迅速圆满众生意乐，即安乐、三摩地，由此生真实智慧，由此生清净悲心意乐，这就是利益众生。
凡夫尚且不应舍弃三法衣，更何况性命？为显示此义，而说'悲心'等。因为正法行持之身不应为他而受损害，所以'未净悲心意乐时，不应舍此身'。若有随信行地的某些凡夫，自他平等、意乐相同时，即使舍弃生命，以此方式了知殊胜，也不会衰退毁坏。
如是宣说无畏布施和财物布施的行为后，为显示法布施的行相而说'不恭敬'等。不应对不恭敬者说法。即使有恭敬心，对无病而蒙头等者也不应说法。对病人则应说法。不应对下等者，即小心量者说甚深广大的大乘法。无智者在场时不应对女人说大乘及其他法。对下等法和殊胜法，以及大乘和其他法都应恭敬修习。
不应令堪为广大法器者，即佛种姓者修习下等法。'舍弃行为后，不应以经咒引诱'，因为戒律是行为的根本。应当令他们修习坚固的行为，此为结语。
为显示住戒律的行为而说'齿木'等。唾液即口水。舍弃时应当遮盖。应以手等遮盖。即使不愿意，也不应在一人等受用的水中和地上舍弃。不应满口、出声、张口而食，即不应满口且出声，也不应无声而张口，即大开口而食。

།རྐང་པ་བརྐྱང་སྟེ། རྐང་པ་རབ་ཏུ་བརྐྱང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འདུག་ཅིང་གནས་པར་མི་བྱའོ། །རང་གི་ལག་པ་མཉམ་པར་མི་མཉེའོ། །བཞོན་པ་མལ་སྟན་གནས་དག་ཏུ། །བུད་མེད་གཞན་དང་གཅིག་མི་བྱ། ། གཉིས་འགྲོགས་ནས་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་པ་དང་མལ་སྟན་དང་སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་པ་དང་གནས་དབེན་པའི་ནང་ངམ་དགོན་པ་དག་ཏུ་ཡང་གཉིས་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་ཆུང་མར་འཚེ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །བུད མེད་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་མ་དད་འགྱུར་བ་ཀུན། །མཐོང་དང་འདྲིས་པས་སྤང་བར་བྱ། །འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་། སོར་མོས་བརྡ་ནི་མི་བྱ་སྟེ། གུས་དང་བཅས་པའི་གཡས་པ་ནི། །ལག་པ་དག་ནི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། །བརྡ་བྱ་ཞིང་། ལམ་ཡང་གུས་པ་ དང་བཅས་པའི་ལག་པ་མ་ལུས་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱའོ།།ལག་པ་ཤས་ཆེར་བསྐྱོད་མིན་ཏེ། །ལག་པ་ཀུན་ནས་བསྐྱོད་པས་ནིའོ། །ཅུང་ཟད་བསྐྱོད་ཅིང་སྒྲ་བསྒྲགས་ལ། །སེ་གོལ་ལ་སོགས་བརྡ་བྱ་སྟེ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལག་པ་གཡས་པའི་བརྡའི་བརྡ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཞན་མ་ བསྡམས་པར་འགྱུར་རོ།།བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ཡན་ལག་གང་དང་གང་གིས་སློབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མགོན་པོ་མྱ་ངན་འདས་གཟིམས་ལྟར། །མགོན་པོ་སྟེ་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ཕྱིར།སྐུའི་གཡས་ཀྱི་ལོགས་ཕབ་ཅིང་ཞབས་ཀྱིས་ཞབས་མནན་པས་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་མཐོ་བ། སེམས་དང་ཆོས་གོས་དང་ཡན་ལག་དང་ཐུགས་རྣམ་པར་མི་གཡེངས་པ། བདག་གིར་གྱུར་པ་གཟིམས་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །འདོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྔས་བསྟན་བྱ། །ཤེས་བཞིན་ ཏེ་ཇི་ལྟར་དགེ་བ་བཙལ་བར་བྱ།།ཞེས་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མྱུར་དུ་ལྡང་བ་ནི་ཐུན་ཕྱི་མ་ལ་དགེ་བའི་དོན་དུ་མྱུར་དུ་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྦྱར། རེ་ཞིག་དང་པོ་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉལ་བར་བྱའོ། །ཕྱིས་ནུས་པ་མེད་པ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། ཐོག་མར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པར་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོན་པའི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་དེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པས སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་སྤྱོད་པ་དཔེར་མཛད་ནས།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཀུན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པར་ནི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གྲངས་མེད་པའི་དཔེས་གསུངས་པ་ལས།གལ་ཏེ་དེ་ཐམས་ཅད་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ན། སེམས་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་བཤད་པ། ངེས་པར་དེ་སྲིད་སྦྱར་བར་བྱ། །གཞན་པ་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ནི་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་སྟེ། རྟག་ཏུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལན་ གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་གསུམ་དང་དུས་གསུམ་དུའོ།།ཐུན་བར་ལ་ཡང་ཉལ་བའི་སྔས་དང་། ཟས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སེམས་སྦྱོང་བ་ལ་རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སྟེ། སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། ། དེ་ལ་དུས་གསུམ་ལ་ཡང་ལན་གསུམ་འདོན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱའི། ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་སེམས་སྤྱོད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རེ་ཞིག་སེམས་སྦྱོང་བའི་ཐབས་དེས་ཡིད་ཀྱིས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མ་ལུས་དང་ངག་གི་ལྟུང་བ་དག་ཀྱང་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན། རྒྱལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རྒྱལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་བཞི་པའི་མདོ་ལས། རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

不要伸腿，不要以完全伸展的腿姿势坐着或停留。不要搓揉自己的手。在乘骑、卧具、住处等处，不要与其他女人单独在一起。不要两人结伴进入住所，不要共用一个卧具和座位，也不要在僻静处或空旷处两人结伴。持戒者对妻子造成伤害的，也应当避免这种违背法王等的行为。由于其他一切女人都是简略所指，对于会使世人不生信心的一切，见到和熟悉时都应当远离。
因此，任何人都不应该用手指做手势，而是应该以恭敬的右手，用所有的手做手势，也应该以恭敬的手完整地指示道路。不要过分挥动手，而是要用所有的手适度移动。稍微移动并发出声响，用弹指等做手势，'等'字所包含的是右手手势等。其他的将成为不约束。
对于任何违背戒律的行为，如果不能学习，就会成为破戒。如何睡眠呢？所说的'怙主'等，应当像怙主涅槃时安卧那样。因为怙主即导师已入涅槃，应右胁而卧，以足压足，如狮子般高贵，心、法衣、肢体和意念都不散乱，要像那样安住入睡。
枕头应朝向所欲方向。要具正念，即应当如何寻求善法。以光明等想，为了后夜修善而迅速起身的想法，应当首先确立。首先必须这样睡眠。之后如果没有能力，可以随意稍微。为什么说首先必须呢？说'确立'是因为这是佛陀的教诫。佛陀为了增长善法而确立的这个规定是应当遵守的。
想要解说安住于忍辱等的行为，以布施和持戒的行为为例，以'菩萨'等作为结语，即行为、善行和一切行为等。菩萨们的行为是无量的，即佛陀以无数种譬喻所说明的。如果不能精进实行这一切，则所说的心行即是：应当确实修习到那种程度。
其他的日夜即昼夜，不是经常性的，而是说三次，即三个时分或三个时期。在时分之间也要在睡前和饭后净化心意，要以相续不断的方式实践。三聚即忏悔罪业、随喜功德和回向。对于这三个时期也要进行三次诵读，而不是仅仅在昼夜间修心，这是其含义。
首先，通过这种净心的方法就不会产生意的过失。其余身语的过失也不会相同，已生起的也应当忏悔。因此，依止佛陀和菩萨，即是依止菩萨和佛陀的缘故，如《四法经》中所说：'以依止力能够降伏所造作和积累的罪业。'

།གནས་སྐབས ཐམས་ཅད་དུ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་རང་ངམ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ལ་གཞོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་བསླབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།དངོས་སམ་ཡང་ན་བརྒྱུད་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བ་ཆོས་སྡུད་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མི་སྤྱད། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད། །སེམས་ཅན་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐེག་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་ཐེག་པ་སྟེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་གིས་སོ། །ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཐེག་ཆེན་སྟེ།ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བཀའོ། །དེའི་དོན་ལ་མཁས་པ་ནི་རིག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་སྤྱོད་པ་སྟེ། སེམས་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་མཉེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔལ་འབྱུང་བ་ ཡི་རྣམ་ཐར་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གཞན་ལ་ཡང་བསླབ་པར་བྱའོ། །དཔལ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་། སངས་རྒྱས་བཀའ་སྩལ་གཞན། མདོ་སྡེ་བཀླགས་ནས་ཤེས་པར་བྱ། །མདོ་སྡེ་རྣམས་ལ་བསླབ་ པར་སྣང་།།དེ་བས་མདོ་སྡེ་བཀླག་པར་བྱ། །ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སྡེ་ནི། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བལྟ་བྱ་སྟེ། །རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྡོམ་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ལྟུང་བ་དག་ནི། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཕལ་ཆེར་གསུངས་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་བལྟ་བར་བྱའོ། ། གང་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི། །དེ་བས་རྒྱ་ཆེར་རབ་སྟོན་པས། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཡང་། །ངེས་པར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བལྟ། །འཕགས་པ་ནཱ་གཱརྫུ་ན་དང་། ཁོ་བོའི་མདོར་བསྡུས་པའི་འདུལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ལས་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་གང་ལ་བླ་མ་དང་། གཞན་དག་གིས་འདི་འདིར་མི་བྱའོ་ཞེས་བཀག་པ་དང་། འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་དག འདིར་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་སེམས་ནི་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བསླབ་པ་མཐོང་ནས་ཡང་དག་པར་སྤྱད། ཤེས་བཞིན་གྱིས་སེམས་སྦྱང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་བཞིན་གྱི་མདོར་བསྡུས་ནས་མཚན་ཉིད་དང་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།འོ་ན་མདོ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་འདི་དག་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་ཤེས་བཞིན་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་ཡི། །སྔར་བསྟན་པའི། སྦྱིན་དང་བདེ་གཤེགས་མཆོད་ལ་སོགས། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ གྱི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།མཆོད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པའོ། །དེ་ཡང་བསྟོད་པ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་སྤྱད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་གང་ཡིན་དེ་ཀུན་ཀྱང་། ཁོང་ཁྲོ་གཅིག་གིས་འཇོམས་པར་བྱེད། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད་དོ།།རྟེན་བསྲེགས་ནས་གཞན་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

在一切时处都应当学习一切学处。然而说到'自己或他人'等等。如果问是否也要从烦恼中学习，为了显示不应以执著轮回的心去做，所以说'诸菩萨不应学习'等等。
'直接或者间接'这个偈颂，以及律仪和摄善法，除了利益众生外不应修行其他。为了利益众生而修行，唯一为了众生的利益，一切都为菩提，为成佛而回向。
为了显示菩提依赖善知识，所以说'常时'等等。如果问善知识是什么样的，说'大乘'，因为能使前进所以是乘，通过甚深和广大。既是乘又是大所以是大乘，即阐明地和波罗蜜多的教法。通达其义理是智慧。菩萨律仪是行为，即心的行为。
为了显示应当令其欢喜，所以说'从吉祥生传记中'。'亦'字表示也应学习其他佛所说的。这个'吉祥生传记'和其他佛说，应读诵经典来了知。显示应学习诸经。因此应当读诵经典。
'虚空藏经应当首先观看，应当检查根本堕罪。'因为毁坏律仪的堕罪大多在虚空藏经中宣说，所以应当观看。
'因为经常行持，所以广泛显示，学处集要也应当反复观看。'为了显示圣龙树和我简略说的律仪，所以说'从何处'等等。
对于塔庙事业和大乘等，在任何地方、时间、场合，上师和其他人所禁止的，以及洗浴台阶等合理与不合理的确定，这里是这样的：为了护持世间心，见到这些学处后如理行持。
正知护持已经说完。如果问正知的摄要性质和原因是什么，所以说'身与心'等等。那么是否应当只诵经等呢？所以说'应当以身行持这些'等等。
此为《入菩萨行论》善说中第五品'正知护持'。
为了显示在戒律之后宣说忍辱，所以说'千劫所积'等等。'千劫所积，前述布施及供养善逝等'。善逝是三宝的代表。供养是全面实行。赞叹也是礼拜和皈依等的代表。善行是戒律，所有这些，'一嗔能摧毁'。
世尊说嗔恨能摧毁千劫所积的福德，使其无果。烧毁所依后烧毁他人。因此说对嗔恚称为嗔恨。

།ཞེ་སྡང་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་བསྒོམ་པ། སྣ་ཚོགས་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེ་སྡང་ལྟ་བུའི་ཁོང་ ཁྲོ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་ཡང་། ཞེ་སྡང་ཟུག་རྔུའི་སེམས་འཆང་ན། །ཡིད་ནི་ཞི་བའི་ཉམས་མི་མྱོང་། །ཞི་བ་དང་བདེ་བ་མི་མྱོང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཡིད་ལུས་ངག་དགའ་བ་དང་བདེ་བའང་མི་མཐོང་ལ། གཉིད་མི་འོང་ཞིང་བརྟན་མེད་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་དག་ནོར་ དང་བཀུར་སྟི་ཡིས།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དག་གིས། དྲིན་བྱིན་དེ་ལ་བརྟེན་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་སྡང་ལྡན་པའི། །ཞེ་སྡང་གདུལ་དཀའ་བ། རྗེ་དཔོན་དེ་ལ་གསོད་པར་རྒོལ་བར་འདོད་པ། དེའི་མཛའ་བཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །ཁྲོ་བའི་དགྲ་ཡིས་དེ་ལ་ སོགས།།སྡུག་བསྔལ་དག་ནི་འདི་དང་གཞན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། གང་ཞིག་བསྒྲིམས་ཏེ་ཁྲོ་བར་ཏེ། ཞེ་སྡང་འཇོམས་པ། དེ་ནི་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ། །འདིའི་རྒྱུ་མ་བཅོས་པར་འདི་གཞོམ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། འདིའི་རྒྱུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་བག་ལ་ཉལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་འདོད་བྱས་དང་འདོད་པ་ཡི། །གེགས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་གྱུར་པ། །ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་པའི་ཟས་ཏེ། ཡིད་མི་བདེ་བའི་ཟས་རྙེད་ནས། །ཞེ་སྡང་བརྟས་ཏེ་བདག་འཇོམས་སོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།བདག་གིས་དགྲ་བོ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ་བྱ་བ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་དེའི་ཟས་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་ལ་བབ་ཀྱང་བདག་གིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའོ། །དེ་འཁྲུགས་པ་ ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའོ།།དེ་ལ་ཡང་། མི་དགའ་བྱས་ཀྱང་འདོད་མི་འགྲུབ། །འོན་ཀྱང་དགེ་བ་དག་ནི་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་མི་བདེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བཅོས་སུ་ཡོད་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །མི་ འདོད་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ།མི་འདོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་བདག་གི་བཤེས་རྣམས་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྙས་པ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ། །བདག་གམ་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་འདོད་པའོ། །དགྲ་དང་ འབྲེལ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་འབྱུང་སྟེ།བཟློག་པ་དེ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འདོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བརྣག་པར་ནུས་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་ སྡུག་བསྔལ་བརྣག་པར་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།བདེ་བའི་རྒྱུ་ནི་རེས་འགའ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་ངེས་འབྱུང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཀྱེ་ སེམས་ཁྱོད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བརྣག་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པར་མནོས་སོ།།དེ་ལྟར་བསམས་ནས། དཀའ་བཟློག་དད་པའི་མི་དག་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་དོན་དུ་བསྲེགས་པ་དང་། བཅད་སོགས་སྡུག་བསྔལ་དོན་མེད་གནོད། །དོན་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དང་།སྡིག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དོན་ཆེན་པོ་ལ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་ནི་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྔར། །གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།མི་བཟོད་པ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྲུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཟོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཚ་གྲང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

瞋恨是近似的表现，其同类因是愤怒，其对治方面是忍辱。如是，将要解说世俗谛和胜义谛的方式，依所缘修习，以种种方式修习。
如何是无瞋恨等愤怒呢？如是，且在此生中，若怀瞋恨刺痛心，则心不能体验寂静。因为不能体验寂静和安乐，故身语意的喜乐也不见，且不能入睡并变得不稳定。
如是，凡是以财物和恭敬，以利养和恭敬，对其恩惠依止者，彼等亦具瞋恨，难以调伏瞋恨，欲谋害其主人，其亲友等易于了知。
愤怒之敌将于此世他世造作诸苦，因此以敌人想，若谁精进调伏愤怒，即是降伏瞋恨，彼于此世他世安乐。若不对治其因则不能降伏此，其因即是痛苦，而彼即是瞋恨随眠。
为显示此义故：从作不欲求及障碍所欲而生，成为不悦意之食，得不悦意之食已，瞋恨增长而毁坏自身。
由是如此之故，'我将彼敌'等所作事。如何摧毁其食呢？'无论遇何事我当'等所说，欢喜即是悦意，其扰乱即是不悦意。
于此亦，作不喜亦不能成就所欲，然而善法将衰损。为显示不应不悦意故，'若是可以改正'等所说，易于了知。
对于所说不欲求，何为不欲求？'于我与我之亲友等，痛苦'等所说，轻蔑即是轻视。于自身或亲友等的痛苦等即是不欲求。
与敌相关即从彼痛苦等相反而生，从彼相反生起对安乐等的不欲求。其中忍辱有三种：能忍受痛苦，忍受利他，及法行。
其中依能忍受痛苦而言，'安乐之因偶尔生起'等所说，乃至胆汁等。其中决定出离即解脱痛苦，非无痛苦。
是故，心啊！为忍受一切痛苦当坚定承诺。如是思已，'难退信心之人等'即为解脱而焚烧手等，'割截等痛苦无义损害'，因为是小义故，因为是罪业之义故。
为使自他解脱，当为大义坚定。若问：'我于此有何大害？'所说'串习'等，为显示不忍即成极大痛苦故，说'蛇等'等。若问如何忍耐，则说'寒热'等。

།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་བརྟན་པོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ལ་ལ་བདག་གི་ཁྲག་མཐོང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཡུལ་འགྱེད་ཅིང་རྒྱལ་བདེ་ལྟར་ན། དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཁྱད་བསད་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། མཁས་པས་ སྡུག་བསྔལ་བྱུང་ཡང་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་དང་སྟེ་རབ་ཏུ་དང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཐབ་མོ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་དང་སྟེ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་། གཡུལ་འགྱེད་ཚེ་ན་གནོད་པ་མང་། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་བསད་ ནས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བོ་སྟེ། དགྲ་བོ་དག་འཇོམས་པ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་དག་རྒྱལ་བྱེད་དཔའ་བོ་སྟེ། ལྷག་མ་རོ་ལ་གསོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གཞན་དང་གཞན་དག་སྟེ། གང་ལ་སྐྱོ་བས་དྲེགས་པས་ སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བརྣག་པར་ནུས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམས་ནས། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཁྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་དང་ དུས་ཀྱི་ནད་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་གནས་ཆེ་ལ་མི་ཁྲོ་བར། སེམས་ཡོད་རྣམས་ལ་སྟེ། བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཅི་སྟེ་ཁྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བའོ། །མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གནོད་པའི་བསམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། གནོད་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པ་དག་ལ་ཇི ལྟར་ནི་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་འགོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནད་འདི་མཁྲིས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ཉོན་མོངས་པ་ནི་རང་གི་ས་བོན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྲོ་བར་བྱ་ཞེས་མ་བསམས་ཏེ། མངོན་པར་མི་འདོད་ཀྱང་རང་དབང་ནི་བྱེད་པ་པོ། རྐྱེན རྣམས་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དེ་དག་མྱུ་གུ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་སེམས་པ་མེད། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དེས་བསྐྱེད་ དེ་ཡང་བདག་བསྐྱེད་ཅེས།སེམས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ། བྱེད་པ་སེམས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བདག་ཅེས་བརྟགས་མོད་ཀྱི་གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པས་སོ། །རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་བདག་གིས་འདི་འདྲའོ་ཞེས་སེམས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་ བསམས་ཤིང་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན།གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆེད་དུ་བསམས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅིང་འཁོར་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་སྐྱེས་པར་ནི་དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་སྟེ། འཁོར་བ་འམ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའམ། དེ་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ལ་སྟེ། དགྲའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟག་ཏུ་གཡེངས་གྱུར་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགག་པར་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ།

为此，说'应当使心坚固'等，为了说明这个道理，说'有人见到自己的血'等。痛苦之苦和战斗胜利之乐如是，因此应当超越痛苦，不被诸苦所动。如何做呢？说'智者虽遇痛苦'等。心清净即极为清净。菩萨的战斗与烦恼即嗔恨等，战斗之时有诸多损害。如是超越一切痛苦后，嗔恨等敌人即敌人，暂时战胜敌人的是勇士，其余是杀死尸体。为忍受痛苦的功德，其他种种功德，以厌离傲慢而消除。
如是能忍受痛苦，以世俗谛的方式修习后，为了修习利他的忍辱，说'胆汁'等。胆汁、痰、风等，以及地域和时节的大病是痛苦的因，对于这些大的痛苦源不生嗔恨，对于有情即对那些加害自己的人。为何嗔恨呢？胆汁等是无情的，因为是从缘而生，没有加害的意图。地域等也因为没有加害的意图，所以是无情的，是从缘而生，如此则不应对它们生嗔，但对于有加害意图的为何不生嗔呢？
说'这一切都是缘所促'等，因为否定作者的缘故。其余是法忍。依于从缘而生的道理，如何是缘所促呢？说'譬如不愿意却'等。此病从胆汁而生，烦恼从自种子而生。未曾想要生嗔，虽不愿意却无自主，作者、诸缘即地等和合是诸缘和合。如是所缘等也是，诸缘和合不思维说要生起苗芽、识等，苗芽等生起也无思维说我要生起。
数论派以主宰为主，无思维的作者被自在天等执为我。暂且说它自身都没有'我要如此'的思维，何况其他。虽然不会如此，但因为具有有情性，所以会有意生起，会转变轮回，但究竟而言因为是常住所以不生。说'若未生则无'等，凡未生者即是不存在，如虚空一样。主宰等也是如此。这是因为当时所许的生起是什么，轮回或转变或彼即未生位的生起，当时于境即敌人身体等，作者性永远散乱，究竟而言因为不存在所以也不会灭。

།འང་གི་སྒྲས་ནི འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འང་མ་ཡིན་ཞིང་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།བདེན་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་བདག་དེ་རྟག་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གཙོ་བོ་ཡང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ནི་ནམ་མཁའོ། །རྐྱེན་ གཞན་དང་ལྡན་པ་ན་དེ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྐྱེན་རྣམས་གཞན་དང་ཕྲད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་མེད་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད། །ངོ་བོ་སྔོན་བཞིན་དུ་འཕོ་བ་མེད་པར། བྱེད་པའི་ཚེ་ཡང་སྔོན་བཞིན་ན། །དེས་བྱེད་པོ་ཅི་ཞིག་བྱས། འོན་ཀྱང་དེའི་བྱེད་པ་ནི་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཞེས། །འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཞིག་ཡོད། །དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། ། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་བོ་བྲན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ ལས་སྐྱེས་པའོ།།དེ་ཡི་དབང་གིས་དེ་དབང་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒྱུ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ན་ཆ་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ། རིམ་དང་རིམ་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས་བྱ་བ་ལས་སྔར་ཅིག་ཅར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཞིག་པས་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བྱེད་པ་མེད་པའི། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྲོ་མི་འགྱུར། །གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ངོ་། །འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་ནི་རྗེས་ སུ་མཐུན་པ་དང་།ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། གང་གི་ཕྱིར། གང་གིས་གང་ཞིག་བཟློག་བྱ་སྟེ། །ཁྲོ་བ་ལ་བཟློག་པའང་རིགས་པ་མིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དེ།སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། ད་འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་འགྱུར་འདོད་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་གང་གིས་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྲོ་ བ་ལས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་དགྲ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །དེ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བག་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལམ། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །བག་མེད་པ་ལས་ནི་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ལས་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་ལ་སོགས་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། ། རྔམ་ཞིང་ཟས་གཅོད་ལ་སོགས་བྱེད། །ཡུལ་ལ་ཆགས་པས་འགག་ཅིང་གཡང་ས་དག་ཏུ་འང་མཆོང་། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་དང་། གཞན་དུག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྡུད་པའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་ལ་འཚེ་བ་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་འདོད་ནས་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གང་ཚེ་དེ་ལྟར་བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདག་སྡུག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་བྱེད་པ། དེ་ཚེ་དེ་དག་གཞན་ལུས་ལ། །གཞན་དག་གིས་གཟུགས་ཕུང་དག ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ།གནོད་མི་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །འོ་ན་ནི་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་འཚེ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་བ་ནི་རང་གི་ཚོགས་པའི་ཚོགས་ ལས་བྱུང་ནས་གཉེན་པོའི་ཚོགས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以'亦'字表示，既不是生起，也不是作者。虽然是真实的，是因为常住性的缘故，而不是因为不存在性。
如果说'假使那个我是常住'，以'亦'字表示主要的。虚空即是虚空。
若说与其他缘相应时会成为有作者，则说'即使与诸缘相遇'。如此，何者无有变化又能做什么？本性如前无有改变，作用时也如前，则彼作者能做什么？
若说其作用是由其他缘所作，则说'其作用'等。'此是其作用'，有何关联因？非从其自性所生，其作用非其自性，也非果。
实有的关系也不存在，说'主人对仆人等所作'等。仅是分别而已，因此其关系也不存在。
如此，以此解说方式，一切依他起即是从因所生。'由彼力故无自在'，即是说彼因也是依他起刹那性，如同有分，以次第与非次第作用的缘故。
因为是刹那性，在作用之前一切自性同时坏灭故成为无。因此如幻化般无作用，对一切事物不应生嗔，从任何门亦然。
这是依胜义谛理的法忍，在胜解行地是随顺言说，在第七地是随顺，在第八地等是无生法忍。
若如此，如同幻化一切事物无有作用，那么为何'谁能遮止何事'，对嗔恨的遮止也不应理？
依彼的事物即是依彼性，如幻化般是依世俗谛理，如此不应欲求诸苦断绝。若非如此，有何能断除苦，从嗔恨也将感受苦。
'是故敌人'等偈颂易于理解。这是所欲，如此难道荆棘等不是自身对自身造害吗？
说'放逸'等，这是烦恼所控或自性之理。从放逸生愚痴等，从嗔恨生瞋恚等。
'为得女人等所求，忿怒而断食等行。'对境贪著而堕落且跳入深渊。以'亦'字摄前所说及其他毒等害人损害。
非福德，即损害他人对自身苦恼而行。当如此放逸等烦恼所控而成依他起性时，'自害乃至杀，彼时于他身'，他人对色蕴作害，'如何不作害？'
若说则应对彼等生嗔，说'烦恼生起'等，为显示自性之理。此害他即是过失，暂时从自聚集中生起，若生对治力则断绝故。

།སེམས་ཅན་རང་བཞིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ནའང་། འོ་ནའང་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ཏེ། མཁའ་ལ་དུད་འཐུལ་དཀོན་པ་བཞིན། །ནམ་མཁའ་འམ་གོས་ ལའོ།།ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཡིན་ལ་དེའི་སྐྱོན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་ཅིང་བོར་ནས་དེ་གལ་ཏེ་འཕེན་པ་ལ་ཁྲོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ཚེ་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་གིས་སྦད་པས། དེ་ ལྟར་ན་ཉིས་ན་ཞེ་སྡང་ལ་ཁྲོ་བར་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པ་རང་བཞིན་དང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་ རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་གིས་སྔོན་ཆད་སེམས་ཅན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅི་སྟེ་མ་མཐོང་མི་འདོད་འོན་ཀྱང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་མཚོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།རང་ལ་གནོད་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །ཤུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ནོ། །རེག་པར་མི་བཟོད་པ་ནི་རེག་ཏུ་མི་བཟོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲེད་མདོངས་ཏེ། རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ པ་སྟེ།ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་སྲེད་པ་ནི་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ལས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྲེད་མདོངས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་སྲེད་པའི་མུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྨོངས་པ། བྱིས་པ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ལ་སྟེ། ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་བརྐམ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཉེས་པས་གནོད་གྱུར་པ། །གཞན་ལ་དཀོན་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད། དཔེར་ན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དང་། །ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རལ་གྲི་ལོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རླུང་གིས་བདས་པས་ལྟུང་བར་གྱུར་པའི་རལ་གྲིའི་ལོ་མ་རྣོན་པོ་ཅན་གྱི་ཤིང་གི་ནགས་སུ་དམྱལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་རལ་གྲིའི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ལྟར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་འབྱུང་བའི་བུད་མེད་ ཤལ་མ་ལིའི་ནགས་ལ་སོགས་པར་དམྱལ་བའི་བྱ་རྡོ་རྗེའི་མཆུ་ཅན་ཨེ་མའོ།།རང་གི་ལས་ཀྱིས་འདི་བསྐྱེད་པ། །རལ་གྲིའི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་འདི་རང་གི་ཉེས་པ་ལས་བྱུང་ བ་ཡིན་ན་བདག་ལས་གཞན་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ནི་ཁྲོ་བར་བྱེད།གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདག་གི་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཟློག་པའི་ཚུལ་སྡིག་པ་མང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་མ་རུང་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉིད་དེ་དག་ལ་ གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཅི་དེ་དག་དམྱལ་བར་འགྲོ་ཞིང་ཁྱོད་མི་འགྲོ་འམ་ཞེ་ན།བདག་གི་བསམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྩེ་བའི་བསམ་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལན་དུ་གནོད་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩེ་བ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་སྟོན་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནང་དུ་འདུས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

众生虽然本性如此，自性决定，但对他们生气是不合理的，就像天空中烟雾稀少一样。对于天空或衣服而言，天空本性清净，其过失如烟等是暂时的，不应对天空生气，同样地，对众生生气也是不合理的，而是应该指出过失。
为了说明这一点，说到'棍棒'等。如果是投掷的方式，痛苦产生的主要原因是棍棒等，阻止并丢弃它们后，如果对投掷者生气，那么当时投掷棍棒等的人也是被嗔恨所控制。因此，应该对嗔恨生气。
如此，以烦恼支配的方式，对其中所包含的本性和投掷者生气等是不合理的，而应该以自业所生的方式忍受痛苦。
为了说明这一点，说到'我从前对众生'等。即使没有看到不想要的，这也是因的方式。如果说没看到不是不想要的，那么说到'他的武器'等，是对自己有害的方式。
说到'这个'等，这是关于身体的场合。不能忍受触碰就是无法忍受触摸。从前世产生的贪痴，即不知道什么是合理和不合理。
身体的因不是今生的，而是这样的因，即有人说前世的贪爱是这个的因。由于是前行所致，因此说是贪痴。
如何是我贪爱的愚痴呢？如此愚痴，凡夫不能忍受痛苦，对痛苦的因，即带着嗔恨贪求身体，因此由自己的过失而受害，对他人有什么可责备的？为什么不对自己生气？
比如说到'地狱守卫'等，剑叶是指被业力所引的风吹动而掉落的利剑叶树林中，地狱众生投生其中，如同剑叶林。同样，在地狱中出现的女人，在铁刺林等处的地狱鸟有金刚嘴，真是可怕。
由自己的业造作这些，剑叶林等是自己痛苦的因。如此，这痛苦是从自己的过失而来，为什么要对他人生气？
如果说不是对加害者吗？说到'由我的业'等，是遮遣的方式，是很多罪业。太可怜了。
如果你自己就是对他们的加害者，那么他们去地狱而你不去吗？说到'以我的意乐功德'等，是慈悲意乐的方式。
说到'如果报复加害'是指以报复方式加害，就是无慈悲的意思。
因此'苦行'是说明自己应该做的。这样就是因等方式。大多是以业所生的方式而内摄的解释。

།དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ པས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཡིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལུས་ཀྱང་བེམས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་ལུས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ན་ཡིད་ནི་འདི་ལྟར་ལུས་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི།གཞན་དགའ་བར་ནི་གཞོམ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སེམས་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་ནུས་པར་འགྱུར་གྱི། བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ལུས་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ན། ཡིད་ ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།དེའི་ཕྱིར་ཀྱེ་མ་ཡོན་ཏན་དེས། །སེམས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཁྲོ། །གལ་ཏེ་དེས་ན་ཁོ་བོ་ལ་འགའ་ཞིག་མ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་དག་བདག་ལ་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྙེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཚོ་བའི་བར་གྱི་ ཚུལ་ལོ།།འདོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཅན་རྙེད་པས་འཚོ་བའི་དོན་དུ་ཁྲོ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱིའོ། །འཆི་བའི་དུས་དང་། ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བ་དང་། ཡུན་ཐུང་ངུར་འཚོ་བ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ལོ་བརྒྱར་བདེ་མྱོང་ ནས།།སད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དང་། །གཞན་ཞིག་ཡུད་ཙམ་བདེ་མྱོང་ནས། །སད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ། །སད་པ་དེ་དག་གཉི་ག་ལའང་། །རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡི། །བདེ་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་འོང་མེད་ཅིང་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ཚེ་རིང་ཚེ་ཐུང་གཉི་ག་ཡང་། །འཆི་ བའི་དུས་ན་དེ་འདྲར་ཟད།།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་དཔྱད་པ། །དེ་དེ་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་འགྱུར། །འདས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ཏེ། ཡུན་རིང་དུས་སུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་། །ཆོམ་པོས་ཕྲོགས་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཆི་བ་ན་སྡིག་པས་ངན་སོང་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་འཚོ་བས་སྡིག་པ ཟད་པ་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།།རྙེད་པའི་དོན་དུ་ཁྲོས་གྱུར་ན། །བསོད་ནམས་ཟད་སྡིག་མི་འགྱུར་རམ། །དེ་བས་ན་གང་གི་དོན་དུ་བདག་གསོན་པ། །བསོད་ནམས་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་མེད་གྱུར་ན། །སྡིག་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ཡི། །གསོན་པས་དེ་ཀོ་ཅི་ཞིག་བྱའོ། ། བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྙེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཁྲོ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་པའི་ཚུལ་ནི། གལ་ཏེ་བརྟན་པ་ཉམས་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། མི་སྙན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དང་བྱེད་པའི་ཚུལ་གང ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་སྙན་སྨྲ་བར་ཁྲོ་ཞེ་ན།སེམས་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་རྙེད་པ་དང་བདེ་བ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྔན་ཆད་གྲགས་མིན་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ། ཡིད་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྲོ་མི་སྐྱེ། །གང་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ ཁྱོད་ཁྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བདག་ལ་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ཡང་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ལོག་པར་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་མ་དད་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་གཞན་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ། དད་པ་མེད་ལ་ཁྱོད་ བརྩེ་དང་།།གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཉོན་མོངས་སྐྱེ་ལ་རག་ལས་པའི། །མི་སྙན་སྨྲ་ལ་ཅིས་མི་བརྩེ། །ཕྱོགས་འདི་ཡང་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་མ་དད་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་དཔེར་ན་དད་པ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།མ་དད་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡང་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཟོད་པ་བསྟན་ནས། ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྐུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། གཉེན་ནི་ཉེ་དུའོ།

如果认为不应该因为不喜欢而生气，那么这样想也是不合理的。说到'心'等等，如果说身体是无情物所以不应该受到伤害，这是对的，但由于执著身体，所以心就像这样成为身体。因为伤害身体所以会伤害到心，而不能摧毁他人的欢喜，这是要说明的。能够以具有心的痛苦来造成伤害，而不会因轻蔑等功德而伤害身体，更何况说到心呢？因此，'啊！以那样的功德，心啊你为什么如此愤怒？'如果说因为有人对我不信任，所以说'其他人对我不喜欢'等等。'获得'等等直到'生活'的方式。'舍弃'是指以邪命为生者为了获得生活资具而生起愤怒。死亡时刻、长寿、短寿之间并没有差别，为了说明这一点，'如同梦中经历百年快乐，之后醒来的人，与另一个仅仅短暂经历快乐后醒来的人，这两个醒来的人，梦中所经历的快乐都不会再来也不会出现。长寿短寿两者，在死亡时都是一样的。'就像做梦时的经历一样，'任何观察的事物，都会成为回忆的对境，过去的一切都不会再见到。'因此即使获得很多财物，长时间享受快乐，也会像被盗贼抢走一样，赤身空手而去，这样就会前往来世。
如果说因为没有轻蔑等而死亡时以罪业往生恶趣，所以活着时应该灭尽罪业并且行持福德，那么'为了获得而生气，难道不会耗尽福德增长罪业吗？因此，为了什么而活着，如果没有那福德，只造作罪业的生命有什么用？'虽然轻蔑等会妨碍获得，但生气是不合理的，这样的合理方式是：'如果动摇坚定'等等所说。'不悦耳'是指以轻蔑等说事实和行为的方式，对此不悦耳的说话而生气的话，'心啊，你为什么要摧毁那不悦耳的说话？'如果说是因为失去获得和快乐，'从前对不名誉的说话也是不悦耳的说话，心啊，你为什么不生气？对于悦耳的说话，你应该生气，就像对我说不悦耳的话一样。'他人做不名誉的事也是不悦耳的说话。
如果是错误的不悦耳说话，那么依赖他人的不信，他人做不名誉的事，'对无信者你慈悲'等等是对名誉等。如果是这样的话，'依赖烦恼生起的不悦耳说话为什么不慈悲？'这一方面也是合理的。对于依赖他人不信的，应该忍耐，就像对无信者等一样。依赖他人不信的也是不悦耳的说话。这样说明了对伤害者的忍耐之后，为了说明对可爱者造成伤害的忍耐，所以说到'佛像'等等。'亲'是亲属。

།སྔ་མའི་ཚུལ་གྱིས་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གནོད་པ་བྱེད་པ། འབྱུང་བ་མཐོང་བས་ཁྲོ་བ་བཟློག་།གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པ་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཡོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཡོད་པའོ། །དེ་དང་སེམས་མེད་གཉི་ག་གནོད་བྱེད་ན། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ དང་།སེམས་ཡོད་པ་དང་། སེམས་མེད་པ་གཉི་གས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཡོད་པ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བར་མཐོང་བ།དེ་བས་གནོད་པ་བཟོད་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སེམས་མེད་པས་བྱས་པ་གཟོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཡོད་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བློ་སྔོན་དུ་བྱེད་ པས་གནོད་པ་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལ་ལ་རྨོངས་པས་ཉེས་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དག་གིས་གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་རྨོངས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཅིག་དང་ གཞན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས།དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་གང་ཡིན་སྨོས། །གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཞིག་ཡིན་སྨྲ་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སྔོན་ཆད་སེམས་ཅན་ལ། །འདི་འདྲ་བའི་གནོད་པ་བྱས་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་རྙེད་པ་ནི། གང་གིས་ གཞན་དག་གནོད་བྱེད་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚོགས་པ་ལ་ངེས་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ལ་རག་ལས་ན། ངས་འདི་ཅི་ཞིག་ གཞན་དུ་བྱེད།།ཚོགས་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །ཅི་ལྟར་འབད་རྩོལ་བྱ་ཞེ་ན། །དཔེར་ན་ཁྱིམ་ཚིག་གྱུར་ པའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབད་རྩོལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་ལ་སེམས་ཆགས་ནས། །ཁང་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་པ་ན། །རྩཝ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་དེའི་མོད་ལ་དོར། །གང་གིས་ཤེ་ན། དེའི་ཡུལ་ལམ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡུལ་ གྱིས།ཞེ་སྡང་མེ་ནི་མཆེད་གྱུར་པ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁང་པ་ཚིག་པར་དོགས་པ་ཡིས་སོ། །དོར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསད་པའི་མི་ཞིག་ལག་བཅད་དམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་བཟོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ད་ལྟའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ཙམ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ལ་མ་རྨོངས་པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དམྱལ་བའི་གནོད་པ་དྲག་ པོ་དེའི་རྒྱུ་ཁྲོ་བ་དང་།འཁྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ཙམ་པ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་དེ་ཙམ་གནོད་མིན་ལ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་གཟུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་ ཆེན་དག་ཀྱང་བྱེད་འགྱུར་བས།།དེ་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་གནོད་སེལ་སྡུག་བསྔལ་ལ། །དགའ་བ་འབའ་ཞིག་འདིར་ནི་བྱ་རིགས་སོ།

以前面的方式，如前所说的方式，由于见到从那些缘起生起的烦恼方面的损害，应当遮止愤怒。不应对造作损害者生起愤怒，这是此句的结尾词。
为了说明如是损害也是从缘起所生，故说'有情具有心'等。由于能够思维故称为有心。
有心和无心二者皆能造作损害，是缘起所生。有情的声音、指甲等，以及有心和无心二者所作的损害，是由欲界业所生的缘故，必定无疑会生起。
其中有心者，即是身心所感受到的。因此应当忍受损害。虽然如此，无心所作应当修复，因为它们无有先行的意识，故无有损害。
虽然有心者无过，但由于其先有意识而造作损害，因此应当对他们生起愤怒。对此说'有些人因愚痴造作过失'等。由于愚痴过失而对他人造作损害时生起愤怒等，如是在其中，'谁无过失请说'，请说是谁在造作损害。
如说'我往昔对有情造作如是损害'。对此在某些时候获得机会，故说'由何造作损害他人'等。此处说'一切'等，聚合决定的业有二种：即作业和果报。如是，'一切依于业，我于此何所作他？'因为聚合决定不可作为他种，世间种种是从业所生。
如是见已'如何精进'等易于理解。若问如何精进？如说'譬如房屋被火烧'等，是精进的方式。
于某事物心生贪著，如房屋被烧时，如草等应当立即舍弃。由何？由其境或所欲境。
因为担心嗔恨之火炽燃会烧毁福德本性的心之房屋。为了说明舍弃时生起痛苦实为善事，故说'如杀人者断手'等，这是应当忍受的。
若非如此，'若于现在如是些微痛苦'等，是不迷惑轻重的方式。'因此'是对此等的总结。
地狱剧烈损害的因是嗔恨和争斗，其义无果。地狱痛苦有多大，舍弃所欲事物所生的此痛苦并非如此大的损害，这是由菩提所摄持的缘故。
因此也能成办大义，故此于除遣众生损害的痛苦，唯应生起欢喜。

།དེ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བ་འམ་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་ནས། འགྲོ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པ་ནི།གཞན་གྱིས་ཡོན་ཏན་ལྡན་བསྟོད་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་དགྲ་བོ་བསྟོད་པ་དང་། ཕྲག་དོག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་དགའ་མི་བྱེད། ཁྱོད་ཀྱི་དགའ་བའི་ བདེ་བ་འདི།།བདེ་འབྱུང་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད། །ཉམ་ང་བ་ན་རང་དང་གཞན་ལ་འདི་ལས་བདེ་བ་འབྱུང་བས་ན་བདེ་བ་འབྱུང་ངོ་། །དགྲའི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནང་ངོ་།།བདེ་བ་ལས་ཐར་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་གནང་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་སྡུད་པ་ཡི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན། །དགྲ་བོ་དེ་ཉིད་ལ་བདེ་བ་དང་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་འདི་ཡང་དེའི་ཚེ་ དེའི་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེ་འགྱུར་ཞེས།གལ་ཏེ་ཁྱོད་བདེ་མི་འདོད་པའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་བྲན་ལ་གླ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེས་བསགས་པའི་ནོར་དང་། ཁྲུས་དང་། དྲིལ་ཕྱིས་དང་། ཡན་ལག་གི་བསྐུ་མཉེ་ ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ལ།དེའི་ཕྱིར་སྤོངས་པ་དང་གླ་རྔན་ལ་སོགས་ཀྱིས་འདི་རང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་འབྲས་བུ་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བ་ཉམས་ཤིང་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གླ་རྔན་མེད་པར་གླ་པ་ལས་བྱེད་པ་ལ་གླའི་དོན་དུ་དེ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལས་སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཡང་། རང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚེ། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ན། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་ནི་གཞན་ལ་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་པར་བྱེད། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚེ། །རང་ལའང་བདེ་བ་མི་འདོད་དེ། །དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེར་འདོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསྟོད་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཕྲག་དོག་ལ་བཟོད་པ་བཤད་ནས། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཡུལ་གྱིས་ཕྲག་དོག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསྙེན་བཀུར་ངན་ངོན་ཙམ་སྟེ། ཉུང་ཟད་ཙམ་མཐོང་ནས། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གདུང་བར་བྱེད། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐལ་བ་ཆུང་བ་བཞིན་ དུ་སྡུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསོ་བྱ་གང་ཞིག་ཁྱོད་གསོ་བ། །ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་བྱ་སྟེ། །དེ་ཅི་གཉེན་གྱིས་འཚོ་བ་རྙེད་འགྱུར་ན། །དགར་མི་འགྱུར་བར་སླར་ཁྲོ་འམ། །དེ་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་དགྲ་ལ་བདེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འགྲོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བོ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བོས་སོ། །དེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །དངོས་པོ་དེ་དང་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་མི་ཁྲོ་བའི་དོན་ དུ་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསོད་ནམས་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསོད་ནམས་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་བྱས་པའི་དགེ་བའོ། །དད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་ཚེ་འདིའི་བཟོ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ཡོན་ ཏན་ཅི་ཕྱིར་འདོར།།རྙེད་པ་འགྱུར་བ་མི་འཛིན་ལ། །གང་གིས་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་སྨྲོས། །ངའི་རྙེད་པ་ལས་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ནི་རང་གི་སྡིག་བྱས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསོད་ནམས་ལ་ཕྱོགས་པ་དགེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

如是对于悦意或对于自身的痛苦、轻蔑等表示忍耐后，对于有情的安乐等所见与未见等的忍耐是：'他人赞叹具德者'等所说。
对于以功德生起且具力的敌人赞叹，以嫉妒为何不欢喜彼等？你的欢喜安乐此，安乐生起无过失。
因为在困苦时对自他从此生起安乐故为安乐生起。因为是敌人解脱之因故无过失。因为以菩提心善加摄持故诸佛等具功德者开许。
从安乐中非解脱义者，彼即是佛所不许，而此非是彼故，亦是摄他之最胜。对彼敌人生起安乐与欢喜此，亦因彼时即是赞叹其功德故如是成乐。
若你不欲安乐。若如是给予仆人工资等则不会成为，以及彼所积聚的财物、沐浴、擦拭、肢体按摩等的安乐性。
因此以舍弃及工资等，此自他安乐果报所见与未见衰损毁坏，无工资使役工人为工资之义，因从彼无而成罪过故。
复次，'自说功德之时，当说自之功德时，他人安乐即是他人之乐，亦欲求彼。他人说功德时，于自亦不欲乐，彼非善'而将显示。
正因此故，说'一切有情欲乐'等。说明对赞叹境之嫉妒的忍耐后，为显示对获得与恭敬境之嫉妒故，说'三界'等。
见到彼等有情微少的承事供养，为何对彼生苦恼？若有人对你作害，你亦应当救护彼，因为一切众生如同薄福者般是可爱故。
'所救护者汝当救，汝自应当布施，彼若由亲眷得活命，岂不成敌反生嗔？'虽然如是，若说一切是欲求菩提而非敌人之安乐。
说'彼何'等，'于众生'即是于敌人等。'彼'即是敌人。'今'即是应布施之事物。以事物彼及福德等而将获得。
为彼等不嗔之义而不能遮止，为显示故，说'福德与'等。福德即是前世所作善业。信即是行布施。功德即是此世工巧等无记等自之功德为何舍弃？
不执著所得变化，说由何而不生嗔？为显示'不应对我的获得生嗔'故，说'汝于自作罪'等。思维福德趋向是善。

། གཞན་ཡང་བདག་ཡིད་སྨོན་པ་ཙམ་གྱིས་དགྲ་བོ་མི་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ན་བདག་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགྲ་ཞིག་མི་དགའ་ནའང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དགྲ་བོ་མི་དགའ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལ་ཁྱོད་དགའ་སྟེ། ཁྱོད་དགའ བའི་རྒྱུ་མཚན་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་སྨོན་ཙམ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ལ་ཁྱོད་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་སྨོན་ཙམ་གྱིས་ནི། །དེ་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཚུལ་བཤད་ནས། དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡང་དགྲ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་དེ། །གྲུབ་ནའང་ཁྱོད་དགར་ཅི་ཞིག་ཡོད། །གལ་ཏེ་འཚེངས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ བདེ་བའམ་གཞན་ཡང་རུང་།།དེ་ལས་ཕུང་བའང་གཞན་ཅི་ཡོད། །དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ན་བདེ་བའམ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་ན་ངེས་པར་དོན་ཆེན་པོ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡོད་ན།ཉོན་མོངས་ཉ་པས་བཏབ་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆིལ་པ་དང་འཚེ་བས་ཉེ་བ་སྟེ། རིགས་ངན་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ མཆིལ་པ་བཞིན་དུ་བཏབ་པས་ན་ཉོན་མོངས་ཉ་པས་བཏབ་པའོ།།བདེ་བའི་མཆིལ་པ་སྟེ། གནོད་པའི་དོན་གྱི་ཟང་ཟིང་དེ་དང་འདྲ་བར་རོ། །མི་བཟད་པ་ནི་དྲག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་ཁྱོད། །དམྱལ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ མཆིལ་པ་དང་།བདེ་འགྲོའི་ཆུ་བོ་ལས་ཕྱུང་ནས། སྲིད་པ་བར་དོའི་སྐམ་སར་ཁྲིད་དོ། །སེམས་དམྱལ་བུམ་པ་ཡང་སྟེ། ཏིལ་མར་གྱིས་བཀང་བའི་ཟངས་ཆེན་ཤིན་ཏུ་ཁོལ་བ་དེ་དག་གི་ནང་དུའོ། །དམྱལ་བའི་སྲུང་མས་བདག་འཚེད་དེས། །ངེས་པར་སྲེག་པར་འགྱུར་རོ། ། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་རང་གི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་རང་གི་དོན་ཤེས་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་མ ཡིན་པའི་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཡིད་བདེ་འབའ་ཞིག་འདོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་བྱ་བ་ཙམ་ཡང་བསྟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲགས་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚིག་འབྲུ་ནི་གྲགས་ པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པ་ན་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་བཟོད་པ་ནི། དཔེར་ན་བྱེ་མའི་ཁང་བུ་རྡིབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྒྲ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རེ་ཞིག་གི་སྒྲ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ནི་རྡོས་ པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་བེམས་པོ་ཡིན་པས་ན་བསྟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གང་ལས་བདག་ལ་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགའ་བ་རང་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ལ་གཞན་དགའ་ཞེས་གྲགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དགའ་བ་མེད་པ་ཡང་དགྲ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ནམ་ཡང་ན་བདག་ལའང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག ལ་གཞན་གྱི་དགའ་བ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་བདག་ལ་ཕན་པའི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དེ་དགྲ་བོའམ། བདག་ལ་གཞན་གྱི་བསྟོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་གྱི་དགའ་བས་བདག་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགའ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ ཀྱི་སྟེ་བསྟོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིའོ།

另外，如果说'仅仅因为我的心愿，当敌人生起不悦时我就会欢喜'。如果说'假使敌人不悦'等等。如果以某种方式敌人变得不悦时你就欢喜，你欢喜的原因仅仅是你的心愿，即便如此，你对此有什么可欢喜的呢？
仅仅因为你的心愿，并不会成为对他造成伤害的原因。这样解释了依赖因缘的道理后，又说明无意义的道理：'你的欲望和那痛苦'等等。当你的欲望也是敌人痛苦的原因时，你的欲望导致那痛苦，即使实现了你有什么可欢喜的？
如果说会感到满足，那么无论是快乐还是其他，比那更糟糕的还有什么？如果他有痛苦而变成快乐或其他结果，那必定会成就大利益，这是其中的含义。
为什么会这样呢？说到'烦恼'等等。因为有那个痛苦时，'被烦恼渔夫抛下'，是指被唾液和伤害所近，即低劣种姓等。因为使心完全烦恼，所以是完全烦恼，即贪欲、嗔恨、愚痴等如同唾液一般抛下，所以是被烦恼渔夫抛下。
快乐的唾液，即与伤害意义的世俗相似。'难忍'是指猛烈，如此地狱守卫把你，如同地狱般从烦恼的唾液和善趣之河中拉出，带到中阴的干地。心是地狱之瓶，即在装满芝麻油的大铜器极其沸腾的那些之中。地狱守卫煎烤我，必定会被烧尽。
为了显示赞美等也是无果，说到'赞美'等等。了知他人的利益是自己的利益，这是有智慧的智者以他人的利益为自己的利益。如果说那些了知自己利益的不具智慧者会心生欢喜。
如果说'若仅仅想要心生欢喜'等等。即使仅仅是我做赞美等，也不是赞美，这是其中的含义。同样关于'为了名声'等等，词义是名声的含义。
当赞美等被破除时，以愚者行为方式的不能忍受，如'例如沙做的房屋倒塌时'等等。如此'首先对声音'等等，首先的声音是依赖身体和心。身体虽然是有质碍的，但因为是无情物所以不是赞美。
心因为是无形体的缘故，以及不适合作为作者的缘故。那么从何处对我生起'赞美我'的欢喜呢？说到'他人对我欢喜的名声'，是欢喜的因，这仅仅是假立的。
为了显示没有他人的欢喜也是有敌的缘故，说到'无论是他人还是自己'。'什么'是指非所希求。即使对我有他人的欢喜，那对我也没有利益。
因为那个他人是敌人，或者与我相关的他人的赞美，他人的欢喜对我有什么果报呢？为了显示这点，说到'欢喜快乐'等等。即是那个的，即是作赞美的。

།བདག་གིས་དེ་ལས་ཤས་མི་འཐོབ། །བདེ་བ་ནི་རང་གི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བགོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་བསྟོད་པ་བྱེད་པའི་དགའ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཀྱང་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བདག་བདེ་ བ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཀུན་ལའང་སྟེ་གཞན་དག་ལའང་བདེ་བ་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་བདེ་བ་ཡིས་བདག་ལ་བདེ་བར་འགྱུར། ཅི་ཕྱིར་གཞན་ལ་དགའ་བ་ཡིས། །ཁྲོ་བའི་དགྲ་ལ་དགའ་བ་བས། །གཞན་དག་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལ། །དེ་བདེ་འགྱུར་བར་ བདག་མི་བདེར།།དེ་བས་བདག་ནི་བསྟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ལོག་པའི་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཟུང་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དགའ་བ་དང་བདག་འབྲེལ་མེད་ཕྱིར། བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགྲ་བོ་དག་ལ་སྡང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟོད་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཡེངས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཡེངས་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་ནི་སྐྱོ་བའང་འཇིག་པར་བྱེད། །བདག་ཡོན་ཏན ལྡན་ལ་ཕྲག་དོག་དང་སྟེ།སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའོ། །བདག་ལ་བྱིན་པ་དེ་དག་ལ་བྱིན་ཞིང་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་དག་བསྟོད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་དག་ལ་བདག་ཁྲོ་བར་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་འགྲོ་བ་སྟེ། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་ པ་དེས་དེ་ཡང་ཁྲོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་དག་ལ་སོགས། གཞོམ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །སྡུག་བསྔལ་འཇུག་འདོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཅེས་ ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།མནར་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པར་འདོད་པ་ལ། གང་དག་སྒོ་འཕར་ཉིད་གྱུར་པ་སྟེ། བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་ན་ ཡང་གེགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ལ། བཟོད་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་ཡོད་མིན་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེར་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ། དེ་ལ་བདག་ནི་མི་གནས་ སམ།།གལ་ཏེ་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསོད་ནམས་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དགྲ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་མེད་མི་ འབྱུང་ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཉིད་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་མེས་བསྲེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་དགྲ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྟེ། རྒྱུ་ལ་གེགས་ཞེས་བྱ། ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ཡང་ འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །མཆོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ནི། འདི་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བོ་འདི་དང་བདག་གིས་བསྒྲུབས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བོ་དེ་ལ་བཟོད་པ་དེའིའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའོ། །སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་ཙམ་དུ་བྱིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་ལ དང་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་དགྲ་བོའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་རྒྱུར་རུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་གསུངས་པ་ནི། བཟོད་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

我从中不会得到份额。因为快乐是属于自己的，而且因为是无形的所以不能分配。如果说依靠赞叹他人的欢喜我也会欢喜的话，'我的快乐'等等，如果所有人即他人也有那种快乐，那么那种快乐会让我快乐。为什么因他人的欢喜，对愤怒的敌人欢喜，当他人获得快乐时，那种快乐我却不快乐。
因此'我受到赞叹'这样的想法仅仅是颠倒的分别而已，所以会产生被我慢执著的相续心。而且如此，因为他人的欢喜与自己无关，所以只是愚者的行为而已。
为了显示不应以施恩的方式对敌人生嗔，所以说'赞叹等'。因为是散乱的因，所以会使人散乱。它也会破坏厌离心。对具德者生嫉妒，即不愿布施。
对我布施的那些人布施，他人也对他们赞叹布施等是圆满的。对他们我生嗔恨则圆满也会消失，因为那赞叹等也会使他生嗔。因为如此，所以'为了破除赞叹等'这个偈颂容易理解。
关于'欲入苦'等，为了确定是苦，对于想要投生无间地狱等方式进入的人，成为门户的即是为了破除赞叹等而住。
为了显示即使障碍福德也不是障碍，所以说'此福德'等。'无有等同忍辱的苦行，没有福德。在彼彼处圣者所说的，对此我不住。'
关于'若我'等，'福德因'即是虽然障碍布施等福德，但是忍辱的因。为了显示敌人是利他的因，所以说'若无何者不生'等。
'彼即是彼因'即如同被火烧一样，是忍辱的敌人的话，如何对彼即因说为障碍。如果问如何不是，则说'时中'等。
为了显示这也是应当欲求的，所以说'于世间'等，容易理解。供养的方式是说'此与我'等。为什么呢？因为成为菩提行的助伴，此敌人与我所成就，所以对那敌人的忍辱是彼的。其果是正法甘露。
虽然在行位时仅仅对一切众生作信解布施，但在果位时也更加明显地作，首先应当布施给他。以彼为先的是敌人为因。说'能成因'两个词，意思是忍辱成就的因。

།གཞན་དུ་སྨན་པ་བཞིན་དུ་ཕན་བརྩོན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གནོད་ པའི་བསམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྨན་པ་བཞིན་ཏེ།སྨན་པ་བཞིན་དུ་ཕན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ན་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་གིས་བཟོད་པའང་ཅི་ལྟར་འགྲུབ། དེ་བས་ན་དགྲ་བོ་དེའི་རབ་ཏུ་སྡང་སེམས་ལ། བརྟེན་ནས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བས་དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པས་ན་བཟོད་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་མེད་ན་ཡང་བདག་གི་དམ་པའི་ཆོས་བཞིན་མཆོད་པར་འོས་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདིར་དགྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་བཟོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ བཟོད་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་བཞིན་དུ་དགྲ་བོ་ཡང་བཟོད་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ ཅན་ནི་རྒྱལ་བའི་ཞིང་སྟེ།སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཞིང་ནི་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འབྲུའི་ས་གཞི་ཐུབ་པས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཏེ།སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། རྒྱལ་བ་ལས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་ཅིང་འོངས་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་འདྲ་བ་ལ། །རྒྱལ་ལ་གུས་བྱ་དེ་བཞིན་ དུ།སེམས་ཅན་ལ་མིན་ཅི་ཡི་ཚུལ། །ཇི་ལྟར་ན་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་བསམ་པ་ཞན་པའི་ཕྱིར་གུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བསམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་རྒྱལ་བ་དང་ མཚུངས་པ་དང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་ཡོན་ཏན་ཡོད། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱམས་སེམས་ལྡན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་དག་མེད་པར་བྱམས་པ་མེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཡང་བསོད་ནམས་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལས་འབྱུང་ཞིང་འགྲུབ་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་འགྲུབ་ཆ་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་དེའི་ཆ་ན་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འགྲུབ་པའི་ཆ་དེས་ནི་དེ་དག་མཉམ་པར་འདོད་ ཀྱི།སངས་རྒྱས་དང་འགའ་མི་མཉམ། ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་དང་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་གང་ལ་གྲངས་དང་མཐུ་དག་གི་ཆ་མཐའ་ཡས་པ་མངའ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ རྣམས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའིའོ།།ཡོན་ཏན་མཆོག་ཚོགས་གཅིག་པུ་སྟེ། གང་དག་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཚད་མེད་པ་མངའ་བ་དེ་དག་ནི། ཡོན་ཏན་མཆོག་ཚོགས་གཅིག་པུའོ། །ཡོན་ཏན་ཤས་ཆུང་བ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཤས་ཙམ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ། ། སྣང་བའང་དེ་ལ་མཆོད་དོན་དུ། །ཁམས་གསུམ་ཕུལ་ཡང་ཆུངས་པར་འགྱུར། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་མཆོག་སྐྱེ་བའི་ཤས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་དུ་ཕན་པ་བྱེད པའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ།།གཡོ་མེད་གཉེན་འགྱུར་ཞིང་། གཡོ་མེད་པའི་གཉེན་རྣམས་སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་པ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་དག་ནི། ཕན་པ་དཔག་མེད་མཛད་རྣམས་ལ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ། སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པ། གཞན་གང་ཞིག་གིས་ལན་ལོན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལན་ལྡོན་པ་ནི་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སེམས་ཅན་ཉིད་དེ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་སྐུ་གཏོང་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ།

如果像医生一样致力于利益他人，这是说，如果没有伤害之心的时候，就像医生一样，如果像医生一样致力于利益他人，那么对于不造作伤害的人，我又如何修成忍辱？因此，依靠对敌人的嗔恨心而生起忍辱，所以他是忍辱的因。因此，即使没有修习忍辱的心，也应当像供养正法一样供养。所谓正法，此处即使是无心的敌人之身，也因为轻蔑等是忍辱的因，所以，如同因为是成就忍辱的因而真实供养正法一样，敌人也是成就忍辱的因。
为了显示应当像供养佛陀一样供养一切众生，所以说'因此'等。众生是佛陀的田地，是生处。众生田地是以此为前行的诸佛，佛陀说众生是种子的大地。为什么呢？说'此等'等。另外，众生即是依众生田地，从佛陀即是依佛陀。佛法即是成就并获得力、无畏等果。
对于同样能成就佛法的，对佛恭敬，同样地，对众生为何不恭敬？这是如何合理？虽然如此，但因为众生心意低劣，所以不应恭敬。对此说'心意'等。'彼'即是获得佛法。果与佛陀相等，众生也有功德。因此与众生平等。
另外，关于'对具慈心'等，无众生则无慈心，无佛陀则无福德。因为如此，所以从此佛法中生起并成就，故有成就佛法的部分，在因缘聚合的部分中有众生，以成就佛法的这一部分而认为他们平等，而非与佛陀完全平等。
如何成就呢？无边功德大海，即具有数量和力量无边的功德大海的功德大海，以力等功德聚所表征的如是成就者。唯一最胜功德聚，即具有无量二资粮者，是唯一最胜功德聚。与小部分功德相似即是少分功德，这也对某些众生显现，即使为供养此而献上三界也嫌少。
那么如何供养众生呢？对此说'最胜佛法生起部分'等。'另外'是报恩方式。成为无诳友，对于具有对众生作无量利益的无诳友，即是诸佛，除了令众生欢喜外，还能以何报恩？报恩即是作为回报而利益，除了令众生欢喜外别无他法。因为他们极其珍爱众生，所以说'因为舍身'等，因为是为了众生的利益。

།སེམས་ཅན་འདི་དག་གནོད་ཆེན་བྱེད་པ་ན། །ཐམས་ཅད་བཟང་དགུ་ཞིག་ཏུ་སྤྱད་པ་ན། །རེ་ཞིག་བདག་གི་རྗེར་གྱུར་ཉིད་ཀྱང་ནི། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱང་ནི། གང་ཕྱིར་ནི་ གང་དག་གི་དོན་དུའོ།།སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དགྱེས་ཤིང་སྟེ། དགྱེས་པ་མཉེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་ཀུན་ནས་མེ་འབར་བ། །ལུས་ཀུན་ནས་ཚིག་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ཀུན་གྱིས་ཡིད་བདེར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ སླའོ།།བྲན་དུ་སྡེ་བྲན་ཉིད་དུ་མཆི་སྟེ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་གིར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགྱེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་སྟོབས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེ་བོ་མང་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱང་། །སྐྱེ་བོ་མིག་རྒྱང་རིང་པོ་དག་དུས་རིང་པོར་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནུས་ཀྱང་ཕྱིར་གནོད་མི་བྱེད་དེ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་ བུའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་དུ་གསད་པར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དང་། །ཐུགས་རྗེ་ལྡན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཁྱད་དུ་བསད་པ་དེའི་དཔུང་ནི་དེའི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ནི་རྒྱལ་པོ་གཏུམ་པོ་དག་པས་ཀྱང་། །ཚར་ གཅོད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྒྱལ་པོ་ལྟ་ཞིག་ཁྲོས་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྒྱལ་པོ་ལྟ་ཞིག་མགུ་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཕན་ཡོན་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་མགུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །རེ་ཞིག་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི། །མ་འོངས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ལྟ་ཞོག་།མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དཔལ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅིས་མ་མཐོང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་སྔར་ཡང་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །། དེ་ལྟར་བཟོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་བཟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བཟོད་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། དེ་ལྟར་བཟོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགའ བར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བརྩོན་ལ་བྱང་ཆུབ་གནས། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རླུང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རླུང་མེད་གཡོ་བ་མེད་པ་བཞིན། །རླུང་ནི་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་བརྩོན་འགྲུས་མེད་མི་འབྱུང་། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ས་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བསོད་ནམས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་འདིར་མི་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་གང་ ཡིན་ཞེ་ན།བརྩོན་གང་དགེ་ལ་སྤྲོ་བའོ། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བཤད་བྱ། །ལེ་ལོ་གང་ལ་ངན་ལ་ཞེན་པ་དང་སྟེ། དམན་པ་ལ་དགའ་བ་ནི་ངན་པ་ལ་ཞེན་པའོ། །སྒྱིད་ལུག་པས་བདག་ཉིད་ལ་སྨོད་པ་ནི། སྒྱིད་ལུག་བདག་ཉིད་བརྙས་པའོ། །ལེ་ལོའི་རྒྱུ་ནི་མི་རྩོལ་བ་དང་བདེ་ ཉམས་ལེན།གཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་སྲེད་པ་དང་། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱོ་ལས། །བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

当这些有情造作大害时，一切都行为善妙时，暂且成为我的怙主，以及成为佛陀和菩萨，因为是为了他们的缘故。对那些有情欢喜，成为欢喜悦意。
如同身体遍处燃火，身体遍处被烧，不会因任何欲望而生起安乐。'因此'等词容易理解。
作为奴仆归属奴仆，因为他们是有情的本性，如是则因为他们将有情视为己有的缘故。'此'即是令欢喜。此中力的方式，如'譬如国王'等所说。
虽对众多众生造害，'远见众生'是指长时所见之义。虽有能力却不报复害，不作改变。为何如此？如是等所说，彼即是王者之人。
为何不应轻视？如是地狱守护者与，具大悲者即是佛陀和菩萨。轻视彼之军队即是彼之力量。有情比暴虐国王更能，作为惩罚与饶益之因。为显示此义，故说'即便国王发怒'等。'所有'即是痛苦。'即便国王欢喜'等易于理解。
为显示功德，说'有情'等，由何而生即是生，从令有情欢喜而生。暂且安忍之果，且不说未来成佛，于现世岂不见大富等果报。较之成佛更早的庄严等。
此乃菩萨行论善说中宣说忍辱波罗蜜多品第六。如是忍辱有何作用？故说'如是由忍发精进'等。具有如是所说忍辱之理者，由如是忍辱发起精进，精进即是为觉悟之故。
如世尊所说故。如是依精进住菩提。为何如此？故说'无风'等。譬如无风则无动摇，因为风具有推动之业。
无精进则福德不生。精进即是大善地法性故。菩提依赖福德，如是世间所知的精进于此不适用故，何为精进？
精进即是于善法欢喜。当说其违品，懈怠即是耽著恶法，喜好下劣即是耽著恶法。由怯懦轻视自己即是，怯懦轻蔑自身。懈怠之因即是不精进与贪著安乐，依赖睡眠的贪著，以及不厌离轮回苦，唯有自身具有懈怠。

།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་རྒྱ་པས་བཤོར་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་རྒྱ་པ་སྟེ། རྔོན་པ་བཞིན་དེས་བཤོར་ཞིང་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ན། སྐྱེ་བའི་རྒྱར་ནི་ཆུད་གྱུར་ན་ནི། སྐྱེ་བའི་རྒྱར་ཅི་སྟེ་ད་རུང་མི་ཤེས་སམ། འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སྐྱོ་བ་མེད་དམ། རང་དང་རིགས་མཐུན་བསད་པ་ན། །སྲོག་ཆགས་དགེ་བསད་པར་གྱུར་པ་ན། རིམ་གྱིས་མཐོང་བར་མ གྱུར་ན།།འོན་ཀྱང་གཉིད་ལ་བརྟེན་པ་གང་། །རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་རིམས་ཀྱིས་བསད་པར་གྱུར་པ་ན། །གདོལ་པ་དང་ནི་མ་ཧེ་བཞིན། །ལམ་ནི་ཀུན་ནས་བཀག་ནས་སུ། །འཆི་བདག་གིས་ནི་བལྟས་བཞིན་དུ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་བདེར་སྤྱོད་སྲིད་ཅི་སྟེ། ཉམས་སུ་ མྱོང་བར་རོ།།དགའ་བའི་རྟེན་སྲེད་ཡིན་ན། དེ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འཆི་འགྱུར་བས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་མ་བྱས་བརྩམས་པ་དང་། །འདི་བྱེད་བྱས་པར་གནས་པ་དང་། །གློ་བུར་འཆི་བདག་འོངས་ནས་ནི། ། ཀྱི་ཧུད་བཅོམ་ཞེས་སེམས་པར་འགྱུར། །མྱ་ངན་ཅི་ཞིག་བྱའོ། །མྱ་ངན་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྲངས་པ་ཡི། །མིག་དམར་གདོང་ལ་མཆི་མ་འཛག་པ་གང་ཡིན་པའི་ཉེ་དུ་དེ་དག་ཁྱོད་འཚོ་བ་ལ་རེ་ཐག་ཆད་པ་མཐོང་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ན་ཁོ་བོས་ངན་སོང་གི་སྡིག་པ་བྱས་ནས་དེ་དག སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རང་གི་སྡིག་དྲན་པས་གདུང་བ་དང་།ཕྱིས་གདུང་བའི་མེས་ཚིག་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱའོ། །གཤིན་རྗེ་ཡི་ནི་བཞིན་བལྟས་ནས། །སྐྲག་པས་མི་གཙང་ལུས་གོས་ཚེ། །ཅི་ཞིག་བྱའོ། །དམྱལ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐོས་པ་ཡིས། །སྲིད་པ་བར་ དོའི་གནས་སྐབས་སུ་གདུངས་ཤིང་སྔར་འཆི་ལྟས་ཀྱིས་མྱོས་པར་གྱུར་ཚེ་ཅི་ཞིག་བྱ།དེའི་ཚེ་ལྷའི་བཞིན་དུ་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣ་བས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་འདིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པ་མ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། འཇིགས་པ་དང་ལྡན་འགྱུར་ན། སྡིག་བྱས་ དམྱལ་བའི་མི་བཟད་པའི།།སྡུག་བསྔལ་ལྡན་པ་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། ཁྱོད་བརྩོན་མེད་པས་གནས་པས་སམ། །བརྩོན་མེད་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་། །གཞོན་ཤ་ཅན་ལ་གནོད་མང་བ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཆི་བདག་གིས་ཟིན་པ་ལྟ་བུར་ནི། །འཆི་བདག་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ལྷ་ བཞིན་དུ་ལུས་རྙིང་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།།གཉིད་དང་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པ་སྨད་པ་ལ་ཞེན་པའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་མཐའ་ཡས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཐའ་ཡས་པ་ཅན་ནོ། །དམ་ཆོས་དགའ་བའི་མཆོག་སྤངས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་སྟེ། སྡིག་པས་གཡེང་བ་དང་། རྒོད་ལ་སོགས་ལ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ དགའ།སྒྱིད་ལུག་པ་དང་བདག་ལ་བརྙས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི། སྒྱིད་ལུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྱིད་ལུག་པ་དང་སྙོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚོགས་བཅོམ་པ་ནི་སྟོབས་ཀྱིས་བཀོད་པའོ། །བདག་ཉིད་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང་། བདག་ དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བར་གྱིས།།དེ་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པ་ནི། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཞེས། །སྒྱིད་ལུག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། །འདིར་སྒྱིད་ལུག་པས་བདག་ལ་བརྙས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་དེ་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི།།བདེན་པར་གསུང་བས་བདེན་འདི་གསུངས། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གསུངས་ཤེ་ན། སྦྲང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་མ་བཏང་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །གཅེས་དང་མི་གཅེས་མ་དཔྱད་པར། ། རྨོངས་པས་བདག་ནི་འཇིགས་པར་ཟད། །གཅེས་པ་དང་མི་གཅེས་པ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཅེས་པ་དང་མི་གཅེས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་གཅེས་པ་ཡིན་ནོ།

如果问应当如何详细阐述，则说'被烦恼猎人所捕获'等。烦恼即是猎人，如同猎人捕获猎物一般，当被其捕获时，落入生死之网，为何仍不知晓？不应贪求，难道不感厌离吗？
当看到同类被杀害，众生被杀害时，如果不能逐渐觉察，然而依赖睡眠的人，当看到同类被疾病所杀时，如同旃陀罗和水牛一般。当道路被完全阻断，死主正在注视时，你怎能安然享乐呢？
如果说贪爱是快乐的因，那么应当精进努力。对此说道'将迅速死亡'等。这件事尚未做完，那件事正在进行，突然死主降临时，将悲叹道：'啊！一切都完了！'
悲伤有何用？当亲眷们因悲伤而肿胀，红着眼睛泪流满面，看到你命在旦夕时如此这般，想到自己造作恶趣之罪而无法救护他们，追忆自罪而痛苦，之后被痛苦之火焚烧的心又能如何？
看到阎罗的面容时，因恐惧而大小便失禁时又将如何？听闻地狱之声时，在中阴身时痛苦，先前被死兆所迷乱时又将如何？那时以天耳通将听闻业力所生之声。
即便此生你未造罪业，尚且会生恐惧，更何况造作罪业，具足难忍地狱之苦？你无精进而安住，无精进却希求果报，对年轻人有诸多危害。正因如此，如同被死主所执持般，如同被死主临近的天人一样，对于身体衰老的众生也是如此。
睡眠和不作善事等是贪欲的标志，执着于懈怠受人诽谤也不应理。为显示此义，故说'快乐之因'等。'快乐之因无量'是说此中有快乐之因，如是则有无量快乐之因。
舍弃殊胜正法之乐，苦因即是罪业，为何喜好散乱、轻浮等？对治懈怠和轻视自己的方法是说'懈怠'等。以懈怠和平庸之力摧毁资粮即是以力安立。
自己得到自在，应当与他人交换。其中无有懈怠即是'我当'等所说。'我怎能成佛'而生懈怠，不应如此。因为这样的懈怠轻视自己的方式不应为之。
为什么呢？如是如来真实语者说此真实。那么说了什么呢？说'蚊虫'等。'不舍菩提行'是指菩提心。'不观察可爱不可爱，我仅因愚痴而恐惧'是说可爱与不可爱是由愚痴而起。
什么是可爱与不可爱呢？说'于无数亿劫中'等，这是不可爱的。

།བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཡི། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅེས་པ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་ཚོད་ཡོད་པ་སྟེ། ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། ཟུག་རྔུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཟུག་རྔུ་ཁོང་བརླག་གནོད་བསལ་ཕྱིར ནི་དེ་བསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ།།ཟུག་རྔུ་བརླག་པ་དེ་གདོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་གཅེས་པ་དང་དོན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་གདོན་པ་ནི་གཞག་གོ། །སྨན་པ་ཀུན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བས་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དག་།རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་རྣམས་སུ།གཞོམ་ཕྱིར་མི་བདེ་ཆུད་བཟོད་བྱ་སྟེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གསོ་དཔྱད་ཕལ་པ་འདི་འདྲ་བའམ། འདི་ལྟར་འདི་ཡང་། སྨན་པའི་མཆོག་གིས་མ་མཛད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སོ། །འོན་ ཀྱང་ཆོ་ག་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོ་ཡིས།།མགུ་བར་བྱེད་པས་ནད་ཆེན་དཔག་མེད་གསོ་བར་མཛད། ནད་བརྒྱ་རྩ་བཞིས་ཟིན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་དཔྱོད་པ་འཇམ་པོས་གསོ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། ཚོད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་ སྦྱིན་པ་ལའོ།།གང་ཞིག་རིམ་གྱིས་གོམས་པར་གྱུར་པ་ན་ཕྱིས་ཐུགས་རྗེའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་གྱུར་པས། རང་གི་ཤ་ཡང་གཏོང་བར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དཀའ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་དང་།མཁས་པའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འཁོར་བ་ན་བཞུགས་པས་སྐྱོ་བའམ་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུས་རིང་པོས་སྐྱོའམ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྟོབས་ ཀྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དོན་དུ་མ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པར་ འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དག་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བཞི་བཅུར་མྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྐྱོ་འམ་ཞེ་ན། དེ་བས་སྐྱོ་ངལ་ཀུན་སེལ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྟོབས་ ཀྱི་ཚོགས་ནི།སེམས་ཅན་དོན་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདུན་པ་ནི་འདིར་དགེ་བ་འདོད་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ཆགས་པའོ། །གྲོལ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་དེའི་དཔུང་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་བཞིན་དུ་འདུན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། དེ་སྲིད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་ཏེ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ བསྟན་ཏོ།།བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འབད་ལ་དབང་སྒྱུར་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ ཏན་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མང་པོ་བདག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རང་དང་གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཆུང་བས་དེ་དག་བདེ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་དུ་ཡོན་ཏན་གང་བདག་གི་ནང་ནས་ ཡོན་ཏན་རེ་རེ་ཞིང་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོས་ལོབས་ནའང་རུང་།བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་རུང་སྟེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟར་ན་ལོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་མི་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷ་གང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། བསྟན་ལ་བྱ་བ་མ་བྱས་དང་། །དབུལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

关于'我为成就菩提'等句是重要的。布施手等所生的痛苦为了成就真实菩提，这些都是有限度的，是小的。如何相似呢？说'刺痛'等，为了除去内在刺痛的伤害是其原因。拔除刺痛是拔除的痛苦。与此相似，是重要且意义重大的。暂且不说拔除。
关于'一切医生'等，因此为了摧毁自他相续中所生众多痛苦，在轮回中应忍受不适。这是由布施手等所生的痛苦。这样的普通医疗，如此这般，最胜医者未曾施行，是一切智者。然而以极为温和的仪轨，令人欢喜而治愈无量大病。如同治愈被百零四种病所困扰一样，以温和的医疗来治愈，如是思维。
说到'蔬菜'等，其中所说的是关于布施蔬菜等。某人逐渐习惯后，后来由于悲心意乐转变，甚至能布施自己的肉。若说这是难行，故说'当时'等。如是'罪业'等，'因为智慧'是为了断除颠倒分别。如是在轮回中住世是否厌倦呢？故说'以福德'等。是否因长时间而厌倦呢？故说'此乃菩提心力'等。
具有随顺解脱分善的声闻住世无数亿劫，如舍利子为出家而未证悟一样。最快能于三世解脱。此菩提心力较之声闻，菩萨即使最少也能于四十无数劫速疾成就。如是是否仍厌倦呢？故说'是故能除一切厌倦疲劳'等。
力的资粮是，说'为成办众生利益'等，此处欲求是希求善法。宣说是成为力量。欢喜是贪著。解脱是断除。欲求等是彼彼之军。菩提心的功德已如前说。精进的违品是懈怠等。如是以欲求力和自在力，'彼时断除违品'，因为断除的殊胜是主要的，故别说。
应当为增长精进而努力。其中就欲求而言，说'以自在力勤修'等，应当趣入菩提。又'自他功德'等，'我多'是说，若自他以小我而应当安乐成办，然而也不是这样的意思。彼等是什么样呢？于其中功德，从我内在的每一功德，即使经过大海劫数修学也好，成为自性也好都不会成就。如是具德者怎么会不颠倒呢？说'若不学少许功德'，如天所作等唯是颠倒而已。是什么样呢？说'于教法未作所应作及贫穷'等。

།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པའི་ཡང་ངོ་། །རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རྟག་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་དབང་དུ་མཛད ནས།སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །གང་ལས་འཇིགས་པ་དེ་དག་ནི་འཇིགས་པའོ། །འདོད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ནི་བདག་ པོའི་འབྲས་བུའོ།།དེ་ལྟར་ནི་ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འབྲས་བུའི་རིམ་གྱིས་མངོན་མཆོད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡིག་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །རེ་ཞིག་འདི་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མི་འདོད་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།མ་མཐོང་བ་ནི། རྒྱ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། པདྨ་ནི་ཆུ་སྐྱེས་སོ། །གསུང་སྙན་རྒྱལ་བའི་གདན་བྱས་འདི་ནི་ཉེར་བསགས་ཤིང་། གསལ་བ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི། གསུང་སྙན་རྒྱལ་བའི་གདན་བྱས་འདི་ནི་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཅན་གྱིའོ། །ཐུབ་པ་སྟེ་ འཕགས་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཕྱག་གི་པདྨ་རྒྱས་པ་སྟེ།ཆུ་སྐྱེས་ཁ་ཕྱེ་བ་ལས་སོ། །འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་མཆོག་གང་མངའ་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྔོན་གྱི་དགེ་བས་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བ་ ནི་གཤིན་རྗེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུས་པགས་པ་མ་ལུས་ཏེ། །ལུས་པ་མེད་པར་བཤུས་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བའི་མེ་ཡིས་ཏེ། །སྲེག་ཟ་དག་གིས་བཞུས་པའི་ཟངས་ཞུན་ལུས་ལ་ བླུགས་པར་གྱུར་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།འབར་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རལ་གྲི་དང་མདུང་ཐུང་ཡང་ཡིན་པས་ན་འབར་བའི་རལ་གྲི་མདུང་ཐུང་དག་གོ། །དེ་དག་གིས་བསྣུན་ཤ་ཡི་དུམ་བུ་བརྒྱར་ལྷགས་ཅན་ཏེ། དེས་བསྣུན་པའི་ཤའི་དུམ་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་ལྕགས་ཀྱི་ས་གཞིར་ཏེ། ཡང་སོས་ལ་སོགས་པའི་དམྱལ་བར་ལྷུང་བར་མི་དགེ་མང་པོས་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་དུ་མར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གུས་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་ལ་འདུན་པར་སྐྱེད་པར་ བྱ་ཞིང་།གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བརྟན་པའི་དཔུང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཆོ་ག་ཡིས། །རྟག་ཏུ་བརྟན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བརྟན་པར་བརྩམ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ གཞུང་ནི་བརྟན་པར་བརྩམ་པ་སྟེ།ལྷག་པར་བྱས་ནས་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཆོ་གས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྩམ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩམས་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ལོག་ པའི་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་དེ་གོམས་ནས།དེ་ལས་སྡིག་པ་དང་། སྡིག་ལས་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་འགྱུར་ཏེ། །གཞན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུའི་དུས་སུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྤྱོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་དམན་པ་སྟེ། དོར་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་མི་བྱ། །དེ་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ།།བརྟན་པའི་དཔུང་གཞན་ཡང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ནུས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་འདིར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། བདག་ཉིད་ གཅིག་པུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ནུས་པའི་ང་རྒྱལ་དག་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་ལས་སོ། །འཆི་བའི་རྔ་ནི་བརྡུང་བ་དང་། །ཝ་བཞིན་དུ་ཡིད་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་ཉམ་ཆུང་བ་ནའོ། །ཞུམ་བྱས་རྩོལ་བ་དོར་བ་ ཡིས།།ཕོངས་ལས་བདེ་བར་འགྱུར་རམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ་བདེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所谓'这样'是指欲望的'也'。异熟果是近似的比喻，由于经常修习等流果的缘故。依此而说'苦与忧'等，苦是异熟，忧与善不善是等流。所怖畏者即是怖畏。与诸欲分离是增上果。
如是'意念'等，以果次第而成供养，此为语义。'造作罪业'易于理解。暂且，这是现法中不欲见的现法果。未见者即是：
关于'广大'等，莲花即是水生。具有悦耳佛语座者，此为积集，具有明净者即是具有悦耳佛语座积集者。圣者无量光佛手中绽放的莲花，即从开放的水生花中。具有最胜身者，称其为如是。善逝即圣者无量光佛前，因往昔善业而成。
不善即'阎魔'等所说，阎魔使者剥其全部皮肤，无余地剥皮而极为痛苦，此处具有如是语句。极热之火即烧食者，将熔化的铜水注入身体者，称其为如是。既是燃烧又是剑与短矛，故称燃烧的剑与短矛。被其击打肉成百块，具有被其击打肉块者，称其为如是。
在极为炽燃的铁地上，因诸多不善堕入等活等地狱，以种种方式。因此，应当如是修习对善与不善果的恭敬。应当生起对善法的欲求，应当生起铠甲精进。
依坚固军，说'金刚幢'等，菩萨金刚幢以仪轨，应当常时坚固修习。'坚固精进'之文即坚固精进，特别以金刚幢仪轨修习，此为语义。所谓'精进'是加行精进。'不应退转所精进'是不退精进。
错误即在他生中习惯于此，由此增长罪业，由罪增长痛苦，因为是他行的缘故。又'在因位时'即在行因时也是低劣，应当舍弃者不应修习。因此不应退转所精进。
其他坚固军，又说'业与烦恼力'等，此处烦恼也是随烦恼。为何由自己呢？说'唯一自己'等，因为不应从力慢中宣说。'于此'即是可耻业。死亡鼓即击打，如狐般无力即是弱小时。以退怯舍弃精进，岂能从贫困中得乐？即是不能成为对境，不能成办安乐。

།འདི་ལྟར་ཕོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་བདག་ཕོངས་པ་ལས་རྒྱལ་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ལས་ནི་རྒྱལ་འདོད་པས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་དགའ་བར་ བྱེད་པ།དེ་བས་སེམས་ནི་བརྟན་པ་ཡིས། །ཕོངས་པ་རྣམས་ནི་གཞོམ་བྱ་སྟེ། །རྒོད་ཅིང་ཕོངས་ལས་ཐར་བར་བྱ། །བདག་གིས་ཀུན་ལས་རྒྱལ་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་སླའོ། །རྒྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །རྫོགས་པར་བྱེད་ པར་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ།།ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲན་གཟུགས་པ་ནི་དཔའ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྟོང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཡུལ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་ན། ཉམ་ང་ཆེ་ཐང་བྱུང་ གྱུར་ཀྱང་།།རོ་ལ་མིག་ནི་མི་བལྟ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕེའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བའི་དཔུང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྩེད་མོའི་བདེ་འབྲས་འདོད་པ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་བྱིས་པ་རྩེད་མོ་ལ་ཞེན་པ་མི་ངོམས་པ་བཞིན་དུ་ དེ་དག་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཞེན་པ་ནི་འདིར་ཀུན་ནས་ཆགས་པའོ། །མི་ངོམས་པ་ནི་དགའ་བ་སྟེ་ཀུན་ནས་ཞེན་པར་གྱུར་པས་མི་ངོམས་པར་བྱ་བའོ། །བདེ་བའི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཅི་ལྟར་ལས་དེ་ལས་ཞན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདེ་བའི་དོན་དུ་ལས་བྱས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ པ་ལ།བདེར་འགྱུར་མི་འགྱུར་གཏོལ་མེད་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤུ་གྲི་སོར་ཆགས་སྦྲང་རྩི་ལྟའི། །འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ངོམས་ནའོ། །གླང་པོ་ཆེ་མཚོ་དང་ཕྲད་པ་ནི་གླང་ཆེན་མཚོ་ཕྲད་དེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་དང་པོར་མཚོར་ འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལས་དེ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱའོ། །སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྗེས་སུ་མི་བདེར་གྱུར་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ཡང་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་བརྩམ་པ་ཡང་། རིགས་འགྱུར་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཏང་། བསྙེམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཐབ་རྙིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པས་གཟུང བར་བྱ་ཞིང་།ཤེས་བཞིན་གྱིས་བརྟག་པར་བྱའོ། །འཇིགས་པས་མྱུར་དུ་ལེན་པ་ལྟར་རོ། །དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་འདིར་དྲན་པའི་མཚོན་ནོ། །ཉུངས་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དགེ་བཤེས་ ཕྲད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱིམ་པ་དག་གམ།གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་འདིས་སོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བག་ཡོད་གཏམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བག་ཡོད་གཏམ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བག་ཡོད་པའི་ལེའུར་བཤད་པ་ནི། བག་ཡོད་གཏམ་ནི་དྲན་བྱས་ནས། །ཅི་ནས་ལས་བྱུང་སྔོན་རོལ་ནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལས་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་རོལ་ནས་ཤེས་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ དུ།བདག་ཉིད་ཟོ་མདོག་བདེ་བྱ་ཞིང་ལྡང་བ་ཡང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་དུག་གིས་ཁྲག་གྱུར་ནས། ལུས་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་རྨ་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་ཏེ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། །དེ་བཞིན་བུ་ག་རྙེད་ནས་ནི། །སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་འཇུག་པར་བྱེད། །བུ་ག་ནི་ དྲན་པ་རྨོངས་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཤིང་བལ་འགྲོ་བའམ། །འོང་བ་རླུང་གིས་དབང་གྱུར་ནས། །དེ་བཞིན་འབྱོར་པ་བརྩོན་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་མྱུར་དུ་འགྲུབ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་འམ་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ འབྱོར་བར་འགྱུར་རོ།།བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མ་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ལེའུ་ བདུན་པའོ།

如是从贫困中获胜就是我从贫困中获胜，为了战胜三界，应当欢喜菩提心。因此以坚定的心，应当摧毁诸贫困，应当从狂傲和贫困中解脱。我应当战胜一切。
这等等容易理解。胜利的果实即是佛果。圆满即是究竟。
近烦恼和我慢即是'以烦恼众'等所说。坚忍即是勇敢。因为千种烦恼众不能逆转苦难的战场，所以虽生大恐惧，如同不看尸体之眼。这是因为是舌根所取的缘故。
依据喜悦军的力量，如同希求游戏快乐果实等所说。譬如孩童贪著游戏无有满足一般，应当如是行持。贪著即是此处的遍著。无有满足即是欢喜，由遍著而成无有满足。
如是若问何故彼业成为劣业，为此说'虽为快乐而作业'等。'不知是否成为安乐'即是如同执著蜂蜜沾染的剃刀，对诸欲望无有满足。
大象遇到湖泊即是大象遇湖，如同以殊胜的希求最初入湖一般，此处也应当趣入福德甘露的事业。
依据力的力量，说'后成不悦之业'等。后成不悦之业即是已生厌离，为再作业而开始的事业，说'成为应理'后立即舍弃。
依据傲慢力的力量，说'旧敌'等。此处烦恼是表示近烦恼。应当以正念摄持，以正知观察。如同因恐惧而迅速取。具念的智慧此处表示正念。
'芥子油'等三偈颂容易通达。'遇善知识'即是若是在家人等，若是以此因欲得布施等。彼等是何，为此说'如何'等。
依据自在力的力量，说'正知言'等。正知言即在菩提心正知品中所说：'忆念正知言，于业生之前'，即如于业等之前应当趣入一切正知一般，应当使自身安乐而轻快起身。
复次如同被毒染血，身上兵器伤口入侵一般，遍及一切身体。如是寻得孔隙已，烦恼入侵诸有情。孔隙即是念的迷乱。
如同棉絮行或来，成为风的自在已。如是成就随精进力而速成。精进即是得自在。如是则智慧或其他功德资粮将成就。
以禅定和智慧为主的自他平等性和自他相换在此处未说。菩萨行论善说中精进波罗蜜多品第七。

། །།དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་ནས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། ཡིད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གཞག་།འདི་ལྟར་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་མི། །ཉོན་མོངས་མཆེ་བའི་ཕྲག་ན་སྟེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ལ་གནས སོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་དང་། ཀུན་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་དང་། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་བྱའོ། །གསུམ་པོ་དག་ལ་ཡང་འདིར་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ལུས་དབེན་པ་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ། །སེམས་དབེན་པ་སྟེ་འདོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞིའི་བར་ལ་དབེན་པར་བྱ་ཞིང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ ཤེས་མེད་མིན་དང་།འགོག་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བསྟོད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་ བ་ཡང་མཐའ་ཡས་པའི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་རབ་ཀྱི་མཐར་གྱུར་པས་ས་ལྔ་པ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུས་དང་སེམས་ནི་དབེན་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་སྤོང་བ་ དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན།ཞི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཞི་གནས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བ་ངེས་པའི་ཚིག་གི་རྣམ་པས་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ཤེས་བྱས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་སོ།།ཞི་གནས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཙལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་པ་མངོན་དགས་འགྲུབ། །འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་དགའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མ་མཐོང་ན་ནི་དགའ་མི་འགྱུར། །ཡིད་ཀྱང་མཉམ་འཇོག་མི་འགྱུར་ལ། །མཐོང་ཡང་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་བས། །འོན་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་དུས་བཞིན་དུ། སྲེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པས་གདུང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆགས་བྱས་ན། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལའོ། །སྐྱོ་བའི་སེམས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད། །སྐྱོ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་བྲལ་བར་གྱུར་པས་ན། །མྱ་ངན་གྱིས་ནི་གདུང་བར་འགྱུར། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་མྱ་ངན་དེས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པས། ཚེ་འདི་དོན་མེད་འདའ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་ཚེ་རིང་པོར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར དགོངས་སོ།།ཇི་ལྟར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྟག་པ་མེད་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུས་རྟག་ཏུ་མེད་པས་དེ་མི་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་མེད་པའི་སྡུག་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་དེས་སོ། །གཡུང་དྲུང་གི་ཐར་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་ནི་ཐར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་ནི་དངོས་པོ་ དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དཔྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཟད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་གཡུང་དྲུང་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །བྱིས་དང་སྐལ་བ་ མཉམ་སྤྱོད་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐལ་མཉམ་སྤྱོད་པ་ནི་ལས་འདྲ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །བྱིས་པ་ནི་བྱིས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པར་འདོད་དེ། བྱིས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་སྡུག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如此宣说的方式生起精进后应当做什么呢？应当将意识安住于禅定。如是散乱心的人，处于烦恼獠牙之下，住于禅定散乱中。禅定是专一的。其又有三种：内正安住、遍内正安住、作意精勤内正安住。于此三者中称为无散乱禅定。
其中就内正安住而言，住于身体寂静，远离散乱，应当完全断除和舍弃贪欲分别等。心寂静，从欲界乃至第四禅定之间应当寂静，无想无想以及灭尽定之间圆满成就而安住，此为其义。第四禅定是菩萨成办众生利益的所依。由赞叹界转变而成一切堪能性。
分类亦无量，如是彼达到最极致时，于第五地波罗蜜多禅定更为殊胜。如是以身心寂静，不生散乱。为了断除世间不舍贪著等，为此应当如何观察呢？
所说止观等，具足止观者即是禅定。以殊胜见决定语词相为观，即是智慧。由此了知通达。如何寻求此止观呢？以无执著世间现前欢喜成就。无视世间的现前欢喜为其义。为显示此亦应理故，说无常等。
未见则不生欢喜，意亦不能等持，见已亦不知足，然如前，如未见时，渴爱即为得等渴爱而受煎熬。因此，若对众生生执著，则遮蔽真实性，即实相。破坏厌离心，不生厌离。或者若成离别，则为忧愁所煎熬。
由何煎熬？由欲与所爱相会的忧愁。于此唯以思维，即反复思维苦，此生无义而过。若有人问是否能长寿，意为非如是。
如何成为无义？说无常友人等，因为并非恒常存在，故其不稳固，因此无常可爱友人之因。永恒解脱是法，法是解脱因，因为解脱是有无观察相的灭尽故。
因为是其因故，观察后为永恒法，因为是世俗谛故，将坏灭衰败，此为其义。如何坏灭？若与愚者同行等，同行即同业。愚者与非愚者不同，与愚者彼此不可爱为其义。

།དེ་ལྟར་ན་བྱིས་ པ་བསྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ།དོན་ཅི་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་པས་ཅིར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཛའ་འགྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་སླའོ།།མཐོ་ལ་ཕྲག་དོག་སྟེ། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཕྲག་དོག་པ་ནི། ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བྱིས་པའི་སེམས་ལ་བཟོད་པ་མེད་དོ། །མཉམ་དང་འགྲན་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པའོ། །མི་སྙན་པ་ནི་སྨད་པའོ། །འཁོར་བར་དགའ་བའི་གཏམ་ ལ་སོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བརྫུན་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ནོ། །འདྲིས་ཆེན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འདྲིས་པ་ལས་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཐ་མལ་པ་ཙམ་ལེགས་པར་བྱ། དགའ་བར་ བྱའོ།།བུང་བས་མེ་ཏོག་སྦྲང་རྩི་བཞིན། །སྦྲང་མས་མེ་ཏོག་ལ་སྦྲང་རྩི་སྔ་ན་མེད་བཞིན་དུ། འདྲིས་པ་མེད་པར་ཆགས་མེད་པར། །ལེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྲང་མ་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་དང་དོན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ལུང་གི་ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་དོན་ཙམ་བླངས་ནས་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པས་བླངས་ནས།འདྲིས་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆགས་པ་སྤངས་ནས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བདག་ནི་རྙེད་མང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ དེ་ལྟར་སྤྱད་ནས་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེ་བས་རྣམ་པར་རྨོངས་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་ལ་ཡིད་བདེ་བ་ལ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་ན། ཆགས་པར་གྱུར་པའི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་བསྡོངས་པ་སྟོང་འགྱུར་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིང་ ལྡང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། དེ་བས་མཁས་པས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཆགས་མི་བྱ། སྲེད་པའི་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེའོ། །ཆགས་པ་ཡོད་ན་ཤི་བ་ལས་འཇིགས་པར་འགྱུར་གྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མཁས་པས་དེ་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། མི་རྟག་པ་དག་ལ་མི་རྟག་པའི་འདོད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རང་ཉིད་འདོར་འགྱུར་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པའི་འཇུག་པ་བརྟན་པར་གྱིས་ཏེ རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདི་ལྟར་རྙེད་པ་དག་ནི་མང་བྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མོས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྷག་པར་མོས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གོ། །འདི་ལྟར་བྱིས་པ་དང་འདྲིས་པ་སྨད་ཅིང་དབེན་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།ནགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགོན་པའི་ཤིང་དག་གོ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ཆགས་པ་དང་སྲེད་ པས་བཅོམ་པ་ལ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པར་འདི་ཡང་གསུངས་མོད་ཀྱི།གཞན་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་དབེན་པ་དེ་མི་འདོད་ཅིང་ལྟས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུག་གམ་ལྷ་ཁང་སྟོང་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ། །ས་ཕྱོགས་བདག་གིར་ བཟུང་མེད་པ།།བདག་གིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡངས་རྣམས་སུ། །བཅོས་མ་མ་ཡིན་བདེ་བ་དེ་དག་ཏུ། རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཆགས་མེད་པར་ཏེ། བདག་གིར་མ་བྱས་པའི་གནས་དག་ཏུ། །ནམ་ཞིག་བདག་ནི་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྦ་བ་མ་བྱས་ པ་ནི་བསྲུང་བ་མ་བྱས་པའོ།།དུར་ཁྲོད་ནི་རོའི་གནས་སོ། །འཇིགས་པ་ནི་རུལ་ཞིང་རྣགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དག་ཏུ་སྟེ། རང་བཞིན་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་འདི་ནི། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དག་ཏུ་ནི། །བདག་གི་ལུས། ནམ་ཞིག་མགོ་སྙོམས་བྱེད་པར་འགྱུར། །བདག་ གི་ལུས་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཕྲད་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

那么亲近愚人能做什么，能获得什么利益呢？对愚人的贪著是完全不适宜的，因为在一切方面都是无义的。因此'一刹那间成为朋友'等偈颂的含义容易理解。
对高位者妒忌，即对他人的圆满生起嫉妒，愚人的心对殊胜功德无法忍受。与同等者竞争是由嗔恨引起的争斗。不悦是诽谤。
'喜欢轮回的言谈等'中的'等'字包含妄语等。'如是'是指相互。不应成为过分亲密，不应从亲密中趣入。然而对一般人应善待、欢喜。
'如蜜蜂采花蜜般'，如同蜜蜂对花朵采蜜时无有先前的亲密，无有贪著。法与义即是法义，仅取善说教法的义理，即是说不带贪著等而取，应无亲密而住。
如是断除贪著后，为断除对利养等的渴爱，说'我有多得'等。如是死后生起恐惧。
若想'如是行持就不会发生'，则说'是故愚痴心'等。对任何利养等生起愚痴的欢喜时，所贪著的利养等会成为千倍痛苦的因而生起。
因为如此，所以智者不应贪著那些利养等，对渴爱贪著生起恐惧。有贪著则对死亡生恐惧，若无则不然，因此智者不应希求此。
为显示对无常之法起无常欲望不应理，故说'此等'等。利养等这些自然会舍弃毁灭，因为无有毁灭的因。应坚固与因缘相关的趣入，应当善加了知。
如是说'如是利养多生起'等。胜解是殊胜的信解'此即是彼'。'彼等'是指与愚人一起。
如是诽谤亲近愚人并显示寂静处功德，故说'林中'等。'诸树'等是指寂静处的树木。虽然在《八千颂》等中说菩萨不应寂静，但这是事实。然而对于被贪著和渴爱所胜的初学者，在《宝云经》等中也这样说，其他小乘则不欲求寂静处且不观察。
'山洞或空寺'等中，愿无贪著。'无执为己有之处，非为己所有，天然广阔处'，在那些非造作的安乐处，自在而行且无贪著，在非己所有的处所，何时我将安住。
'无隐藏'是指无守护。尸林是尸体的处所。可怖是腐烂化脓，具有此性质的处所，即具有此自性故称为，在具有坏灭性质的处所中，我身何时将与之平等。
'我此身亦'等，'某'是助词，意为'以某'。

།དྲུང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བའོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལུས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེའི་ལུས་གྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་དེ་གྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །མཛའ་བ་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དབེན་པའི་བདེ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལྟ་ཞོག་གོ། །ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡུག་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ལམ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་ལ་ཁྲི་འདེགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་བཞི་ཡིས་ནི། །སྲིད་པའི་ལམ་དེ་ལས་དེ་ནི་མ་བཏེག་པ། །ཀུན་ནས་འཇིག་རྟེན་མྱ་ངན་དུ་གྱུར་པས། དེ་སྲིད་དུ་ནི་ནགས་སུ་སོང་། །དེ་ལྟར་ཡང་ཤི་བར་ གྱུར་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགའ་ཞིག་དང་འདྲིས་པ་མེད་ཅིང་ཁོན་པ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤི་བ་ལས་སྔར། ལུས་འདི་གཅིག་པུ་དབེན་གནས་ཏེ། །སྔ་ནས་ཤི་དང་འདྲར་བརྩིས་ནས། །ཤི་ནའང་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ མེད།།དྲུང་ན་འཁོད་པ་ནི་གཉེན་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་སངས་རྒྱས་རྗེས་དྲན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་། གཏོང་བ་དང་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། རྟོགས་ པར་སླའོ།།དེ་ལྟར་ཆགས་པ་དང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲེད་པ་སྤངས་པས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསམ་པ་གཞན་ནི་ཀུན་བཏང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བསམ་པ་གཞན་ནི་ཕ་རོལ་ལ་སེམས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞན་དག་ཏུ་གཞན་དག་གིས་ནི་འཁྲུལ་པའམ། གཞན་གྱིས་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པ་ལ། རྟག་པར་མི་བྱ་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཡང་དག་བརྟག་།ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་ལ་སེམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སེམས་པའོ། །གཅིག་པུ་དེ ཉིད་དེ།དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། བདག་ལ་སེམས་པ་གཅིག་པུ་ཡིས། །སེམས་ནི་མཉམ་གཞག་ཕྱིར་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་དུལ་བར་བྱ་ཕྱིར་བརྩོན་ཏེ་ བྱ།།དྲན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བག་ཡོད་པ་དག་གིས་སོ། །གཞན་ལ་སེམས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དཔེར་ན་གཞན་དག་ཏུ། བདག་གམ་ཡང་ན་གཞན་དག་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་ལ། །ཕན་དང་ བདེ་བ་རྣམས་བྱ་སྟེ།བདེ་ཡང་མི་ཕན་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདིར་ཡང་གཞན་ལ་སེམས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ། ལས་དང་པོའི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་བདག་ཉིད་དུལ་ བར་མ་བྱས་པར་གཞན་གདུལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལྟར། བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་བསམ་གཏན་ཡང་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་ རོ།།འདི་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྩོད་པ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་འདོད་པའི་རྟོག་པ་སྤང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་ལ་འདོད་པ་ཡང་སྨོད་པ་ནི་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དགའ་བའི་དོན་དུའོ། །སྔོན་ནི་སྔར་རོ། །རྫས་ནི་ནོར་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱིས་ཕན་ཚུན་བདག་གིས་བྱས་པའོ། །གང་ཞིག་སྟེ་གདོང་འབད་དེ་བཏེག་པ་ནི་འོ་བྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །དྲངས་ཀྱང་ངོ་ཚས་འོག་ཏུ་བལྟས། །སྔོན་ནི་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་ཡང་། །གོས་ཀྱིས་གདོང་ཡང་ གཡོགས་པར་འགྱུར།།གཡོགས་སམ་མ་གཡོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་མེད་ཀྱི་གདོང་དེ་ནི། འདེགས་པར་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་གྱིས། །ད་ལྟ་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་བཞིན། །བརྣག་པར་མི་བཟོད་པ་ནི། བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བསལ་བྱས་མཐོང་ན་ཏེ། །དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པར་རོ།

'近旁'是指靠近之意。为了说明'与所爱分离是不合理的'，故说'此身'等。其身体分离即是彼分离。何况其他亲友。更不用说破坏寂静之乐的其他事。'何须'的意思是说来何用。不仅仅是爱。
关于'道路'等，在生处抬举尸体。直到四人未将其从轮回道中抬起之前，世间皆陷入悲伤，直至进入森林。
如此，对死者是否应该悲伤呢？说到'无友'等，既无相识也无怨敌，如此在死前，此身独处寂静处，视如早已死去，死时亦无人悲伤。
亲近者是指亲属等。'此念佛等'中的'等'字包含念法、念僧、念施和念天。因此'极为'等是总结，易于理解。
如此，由于断除贪著、获得等渴爱而舍离世间后，为了也要舍弃分别念，故说'舍弃其他一切想'等。其他想是指对他人的思虑，如在其他处所说'他人迷惑或作为与否，常不应对自身，观察平等不平等'。
思维自身是指思维菩提心。唯一即是专注所缘，具有此者即是'唯以思维自身，心入等持故'而如是称。为入止观等持故。为调伏故精进。即是以正念、精进和正知。
难道菩萨不应该思维他人吗？如在其他处所说：'于自或于他，虽是苦若利，当作利乐事，虽乐无益勿为。'此处所说的菩提心也是以利他为主要，这是事实。
这就是初业利他的次第，若未调伏自身，则不能调伏他人。正因如此，如同为利益众生的戒律是为了别解脱戒和摄善法戒而宣说的那样，精进修习禅定也将在后面解说。
这是内心正确安住，因此对于禅定毫无争议。其中为了断除欲望分别，故说'此世间'等。呵责对自身的欲望是说'因为'等。
因为是为了欢喜。'从前'是指过去。'物品'是指财物，是自己和他人互相所作。'某者'即是努力抬举，是为了亲吻。
虽被吸引也因羞耻低头看，从前或见或未见，也会以衣遮面。因为遮蔽与否，你烦恼女人之面，以努力抬举，如今现前显现，不堪忍受，若见被秃鹫啄食时，即在尸陀林等处。

། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་འཇིགས་པ་དང་། སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་དེས་མཐོང་ནས། །ད་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱེར་བར་བྱེད། །གཞན་གང་གིས་ཤེ་ན། གཞན་གྱི་ཟས་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ནི་ཕྲེང་བའོ། །རྒྱན་ནི་གདུ་བུ ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་གི་ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གི་ཟས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཤའི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་དང་གཞན་དག་གི་བཟའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་ཤའི་ཕུང་པོ་སྟེ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཤའི་ཚོགས་ཤ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདི་མཐོང་ནས།སེར་སྣ་ཅན་ཁྱོད་ཅིས་མི་སྲུང་། །རུས་གོང་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ནི། །བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བདག་མེད་པ། །མི་འགུལ་ཡང་ནི་ཁྱོད་སྐྲག་ན། །རོ་ལངས་བཞིན་དུ་འགའ་ཡིས་ཀྱང་། །བསྐྱོད་པར་གྱུར་ན་ཅིས་མི་འཇིགས། །བཤང་ བ་དང་ནི་མི་གཙང་བའོ།།སྔས་ལའང་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ། །དྲི་ང་འཛག་པ་མ་ཡིན་ཞེས། །དེའི་ཕྱིར། འདོད་ལྡན་མི་གཙང་བ་ལ་རྨོངས། །མི་གཙང་བ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་ནི་ཆགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གཙང་བའི་ལུས་གང་ལ་ གཡོགས་ནའང་སྟེ།དེའི་རྣག་གི་པགས་པས་གཡོགས་པ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་པ་བྱ་རྒོད་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱ་ཞིང་དེས་བཤུས་ན་ཡང་ཅི་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྡུད། མི་གཙང་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བུད་མེད་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་ཁྱོད་དོ། །རུས་པའི་གཟེབ་རྒྱུས་པས་འབྲེལ་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། རུས་གཟེབ་རྒྱུས་པས་འབྲེལ་པ་ལ། །གཞན་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་པང་དུ་འཁྱུད། །དེའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཆགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཞན་ གྱིས་འཁྱུད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཁྱོད་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་གཙང་བ་དུ་མ་ཡོད་ཅིང་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཟ་བར་འདོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི། མི་གཙང་བརྐམ་པས་འདོད་པར་བྱེད། །འོན་ཏེ་བདག་ནི་འདི་དང་གཞན་ལ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ འདིའི་ཤ་ལ་རེག་ཅིང་བལྟ་བར་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ནི་ཤ་འདི་ལ་དགའ་ཞེས། །རེག་དང་ལྟ་བར་འདོད་ན་ཀོ། །སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འོན་ཏེ་སེམས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དེའི་སེམས་ ནི་འདོད་མིན་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་རེག་དང་བལྟ་བར་མི་ནུས་ཏེ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་དང་མཐོང་བར་ནུས་པའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ན། དོན་མེད་འཁྱུད་དེ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གཞན་གྱི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ གྱི་ལུས་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མི་གཙང་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་ལུས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པའོ། །རང་ཉིད་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཡིད་དུ་ འོང་བའི་ལུས་ཁ་དོག་དང་།དབྱིབས་དང་། དྲི་དང་རེག་བྱར་ལྡན་པ་ལ་ཆགས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྲིན་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྲིན་དང་བྲལ་ཞིང་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཉི་ཟེར་ཏེ། ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་པདྨ་དེ། །ཆུ་སྐྱེས་གཞོན་ནུ་མངོན་པར་ གསར་པའི་པདྨ་སྤངས་ནས་མི་གཙང་བ་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པའི་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་ཞེན་པའི་སེམས་ལྡན་པ་སྟེ།འདོད་ལྡན་འདིས་མི་གཙང་གཟེབ་སྟེ། ལུས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ། མི་གཙང་བའི་གཟེབ་ལས་བྱུང་བའི་མི་གཙང་བ་ཡང་ཁྲུས་ལ་ སོགས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལ་ཆགས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པ་ནི་བོང་བ་ལ་སོགས་པའོ།

看到女人的身体可怕而令人恐惧和厌倦，现在为何还要散乱？其他的是什么呢？说到他人的食物等，花鬘即是花环。装饰品是手镯等。那些豺狼等以女人身体的肉堆作为食物供养，那些和其他的都是食物。只要如此这般是肉堆，因为女人身体的肉聚是众多的肉，见到如此这般的情形，吝啬的你为何不守护？
见到骨架时，女人的身体无我，即使不动你也害怕，如果像行尸走肉般被某些人移动，为何不恐惧？大小便等不净物，对枕头也不生欢喜，说是不会流出臭味，因此贪欲者对不净物愚痴。对不净物的愚痴即是贪著。如此，关于'于何'等，对不净的身体若加以遮盖，即对其脓皮所覆盖处生起贪著，若被秃鹫除去剥离，为何不收集？
若说不是对不净物贪著，而是对女人贪著。若是等说到，那就是你。对于有着骨架筋络相连机关的，对骨架筋络相连的，你为何要抱在怀中？因此你对不净物生起贪著。如此若说也不应被他人拥抱，说到'你自己'等，有诸多不净物且想要吃尽一切不净物堆的习性是，贪求不净物而生欲。
若说我喜欢这个和其他的，想要触摸看这个的肉，即使如此也不应理，为显示此义，'我喜欢这肉'，想要触摸和看。说到'无心'等，若说是想要心，'若不欲其心'等所说，不能与之接触和看见，因为是无身体的。能够触摸和看见的身体若非心，无义拥抱有何用？
若说不知他人不净本性的身体，说到'不净本性他人身'等，不了解即是不知。自身是不净性却不理解且不能领悟真是稀奇。虽然如此，说应当贪著具有悦意身色、形状、香味和触感的身体，说到'离云'等，无云且无遮蔽的日光，即阳光照耀的莲花，舍弃新鲜幼嫩的水生莲花而执著贪恋不净的心所具有的即是执著不净的心，这贪欲者为何喜欢不净网即身体？
若说从不净网生起的不净物通过沐浴等加以装饰应当贪著，说到'地等'等，地等是土块等。

།གལ་ཏེ་མི་གཙང་བས་གོས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རེག་པར་མི་ འདོད་པ་ན།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ལུས་གང་ལས་དེ་ནི་བྱུང་བའི་མི་གཙང་བ་དེའི་ལུས་ལ་ཅི་སྟེ་ཁྱོད་རེག་འདོད། ཕྱི་རོལ་ལ་གཙང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མི་གཙང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།མི་གཙང་ཞིང་ལས་བྱུང་གྱུར་ཅིང་། །དེ་ཡི་ས་བོན་དེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མི་གཙང་བའི་ས་བོན་གྱིས་ཏེ། ཁུ་བ་དང་ཁྲག་འདྲེས་པ་ས་བོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཙང་བ་དེས་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་གཙང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་འཕེལ་བར་བྱས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་མི་གཙང་བ་མང་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་མི་འདོད་ན། ལུས་ནི་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་གཙང་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་གཙང་སྲིན། ཆུང་ངུ་ཡང་མི་གཙང་བ་ལས་ བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཁྱོད་འདོད་མི་བྱེད་ན།མི་གཙང་མང་གི་རང་བཞིན་ལུས། །མི་གཙང་སྐྱེས་པ་འདོད་པར་བྱེད། །ཁྱོད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་བ་ཡིན་ནོ། །ག་པུར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གལ་ཏེ་མི་གཙང་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ།།དགེ་སློང་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་མི་གཙང་བ་ལ་མོས་པའི་དོན་དུ་མཁན་པོས་དུར་ཁྲོད་དུ་ཁྲིད་པ་བས་ཤི་བའི་མོ་མཚན་འབུས་གཞིགས་པ་མཐོང་བ་ན་མཁན་པོ་བཟང་བ་ལ་གཟིགས་ཞེས་ཆགས་པར་འགྱུར་ན། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མཚན་མཐོང་ན་ལུས་ལ་ ཆགས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཞིག་པགས་པ་ཁ་ཕྱེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚན་གྱི་པགས་པ་ཙམ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་གཅེར་བུར་བྱས་ནས་ལུས་གང་ལ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གཟུགས་དང་ སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ། །ལུས་དེ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ལུས་ལ་ཡང་། ཕྱིར་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ན་འདི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ ཆེའོ།།མོ་མཚན་གྱི་པགས་པ་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་གསལ་བར་བྱས་པའམ། མཚོན་གྱིས་གཏུབས་པའི་ཕྱེ་མ་དེ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །དྲི་ང་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་སུ་རུང་བ་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་ཙནྡན་ལ་སོགས་པས་འདུས་ བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་དགའ་བར་རིགས་སམ་ཞེ་ན།ལུས་ལ་བསྐུས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲི་དང་ཙནྡན་ནི་ཁ་དོག་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་དང་། གོས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའོ། །ཆགས་ པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལ་ནི་ལུས་ལའོ། །ལུས་དེ་དྲི་ཞིམ་པའི་དོན་དུ་སྐུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྐུད་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོན་ཏེ་དྲི་ཞིམ་ཙནྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྨོངས་པ་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་རུས་གོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གྲོང་གི་དུར་ཁྲོད་ལ་སྟེ། གཡོ་བའི་རུས་གོང་གི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དུར་ཁྲོད་དང་འདྲའི་ཁྱོད་དེ་ལ་དགའ་ འམ།གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདོད་ལྡན་ངན་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདོད་ལྡན་ནི་བྲན་ནོ། །ཁྱུད་ཀོར་ལོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་མང་པོ་དག་ཀྱང་ངོ་། །བུད་སྨད་འདོད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་དང་བུ་མོ་ལ་སོགས་ པ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ།།གང་དོན་ཉིད་ནི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཚོང་པ་བསྟེན་པས་རང་གི་ལུས་བཙོངས་པ་སྟེ། རང་གི་ལུས་འཚོང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ལ་ལ་རང་གིས་ལུས་བཙོངས་ཤིང་ངོ་། །གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །འདོད་ལྡན་པ་ནི་འདི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ པར་དགོངས་སོ།

如果被不净物染污时，因为是被不净物染污的缘故而不愿意接触。如果这样的话，既然身体是从不净物中产生的，为何你愿意接触那个不净的身体？外在并没有清净，因此，由于是同类因缘的缘故，身体就是清净的，如果这样说的话。如果说'不净'等，从不净田中产生，由其种子所生，即由不净种子，因为精血混合就是种子的缘故。由不净所生是因为由不净聚集而增长的缘故。
即使是从不净等中产生，如果连少量的不净都不愿意，更何况身体呢？为了说明这一点而说'从不净产生'等。连小虫也是从不净中产生，你尚且不愿意，那么由众多不净本性构成的身体，从不净中生出却又欲求。'你'等词容易理解。如此，身体是极其不净的。'樟脑等'和'如果这样的不净'等词容易理解。
比丘贪欲炽盛，为了让他对不净生起信解，和尚带他到尸林，看见死尸的女根被虫蛀蚀时，对和尚说'看到好相'而生起贪欲，那么见到自然状态下的相，为何不对身体生起贪欲呢？'若是皮肤裂开'等，仅仅女根的皮肤就象征着整个身体。对于皮开肉绽、赤裸裸的身体会生起大恐惧，因为其形色声等会产生如饿鬼等的错乱。
即使知道'此身即是彼身'，虽然知道是处于自然状态的身体，却反复生起欢喜。怎么会有这种情况呢？这实在太稀奇了。对于女根皮肤裂开而显露，或被刀割成粉末的东西会生起欢喜，对于整个身体也是如此。对于以臭秽等令人恐惧的东西，用花鬘、檀香等装饰，对此也应当欢喜吗？
说到'涂抹在身上'等，香和檀香是象征颜色，花鬘和衣服等的象征。'若非其他'等即是非其他。为了说明离贪才是真实义而说'如果'等。这里是指身体。如果说那个身体是为了芳香而涂抹的，则说'世间无义'等。为了说明具有觉悟的人不应涂抹而说'或者芳香檀香'等。愚痴是明显增长的。
如此说到'骸骨'等，是指村中的尸林，你对于如同移动的骸骨身体特征的尸林会欢喜吗？又说'其他如此'等。如此说到'某些恶劣的贪欲者'等。贪欲者是奴仆。'多年'是指很多年。'欲求妇女'是指追求儿子女儿等。所求之义就是儿子等。依靠商人而卖身，即有些人自己出卖身体。投入战场是指完全投入。贪欲者被认为是我慢。

།ལུས་ཀྱང་བཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་འདོད་པ་རྙེད་སླ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་ནོར་སྤེལ་མི་ནུས་པས། །དར་ལ་བབ་ནས་འདིས་ཅི་བདེ། །བསགས་པས་གཞོམ་པར་གྱུར་ན་ནི། ། རྒས་ནས་འདོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེའི་ཕྱིར་བསག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསག་དང་བསྲུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་དོན་འཇིག་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་དོན་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི་ནོར་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདོད་ལྡན་རྣམས་ལ་དེ་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་དམིགས་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིང་ཆེས་མང་ལ་མནོག་ཆུང་བ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །མནོག་ཆུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ པའི་བདེ་བ་མནོག་ཆུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའོ།།གང་ཞེ་ན། ཕྱུགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ནའང་མི་དཀོན་པའིའོ། །དེའི་དོན་དུ་དལ་འབྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་དཀའ་འདི་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་བཅོམ་ཞེ་ན། ལས་ཀྱིས་མནར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། །ལས་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེས་ མནར་བ་ནི་འདོད་ལྡན་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །འདོད་པ་ངེས་པར་འཇིག་འགྱུར་ཞིང་། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ལ་ལྟུང་བྱེད་པ། ། ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཆེན་པོ་མིན་ཕྱིར་དུས་ཀུན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་སོ་སོར་ཏེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་འཁོར་བར་རོ། །དེ་ཡང་འདོད་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས། དམྱལ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་བསམ་བྱས་ན། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱིའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་དཔེར་མི་ཕོད་དོ། །འདི་སྐད་དུ། འཇིག རྟེན་འདི་དང་ཕ་རོལ་ཏུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་པ་པོ་ལས་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་ཅིང་། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ། དེ་ལྟར་འདོད་ལས་སྐྱོ་བ་སྟེ། །དབེན་པ་ལ་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅེས་ སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཞི་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །ཟླ་འོད་ནི་ཟླ་བའི་ཟེར་ཉིད་དོ། །དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཙནྡན་ཏེ། དེས་བསིལ་བའིའོ། །ཁང་བཟངས་ཏེ། གཞལ་ཡས་ཁང་བཞིན་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་བར། །གཞན་ལ་ཕན་དོན་ སེམས་ཤིང་འཆག་པར་བྱེད།།གང་ཞེ་ན། སྐལ་ལྡན་ཏེ་དམ་པའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། སྒྲ་མེད་ཞི་བའི་ནགས་རླུང་གཡོབ་པ་ཡིས་སོ། །ཁང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་སྟེ། ལ་ལར་ཅི་སྲིད་འདོད་གནས་ཤིང་སྟེ། འདུག་ནས་ཡོངས་འཛིན་སྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་བྲལ་བར་བྱ་སྟེ། སའི་ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ནི་རྐུན་པོས་དབྲོག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སའི་ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་དང་། བྲང་ཁང་སྟོང་པ་དེ་ལ། ལྟོས་པ་མེད་པར་བག་ཡངས སྤྱོད།།ལྟོས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པས་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་ཡོ་བྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་བདེ་བ་ལས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རང་དབང་སྤྱོད་ཅིང་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དང་ཡང་འབྲེལ་མེད་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་ཤེས་བདེ་སྤྱོད་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས ཏེ།མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།

关于'身体也被割断'等词语容易理解。如果有圆满的财富，难道不容易获得所欲吗？不是的。幼年不能增长财富，到了壮年这有何益处？如果积累而后被摧毁，那么老年时欲望又有何用？因此不应积累，为了说明这一点，说'积累和守护'等词。首先，看到财富会毁灭，这就是看到其无意义。看到无意义就说'贪著财富'等。'对于有欲者等'是总结。过患就是过失，其广大而且众多但利益微小，即体验微小。'凡是利益微小的'是指欲乐的利益微小。是什么呢？即使畜生也能获得的。为了这个而毁坏了难得的圆满闲暇。是什么毁坏的呢？被业折磨的人们，业即业和烦恼。被其折磨即贪欲者被摧毁，意思是自己毁坏自己。
虽然如此，菩提行也是大苦恼吗？欲望必定会毁灭，会堕入地狱等处，因为是小的缘故，因为不是大的缘故，一切时中即是各别众生，有欲者在轮回中。而且贪欲者比行菩提行者痛苦更大，无上菩提即是佛果是不存在的。怎么是大的呢？说'地狱等'等词，贪欲者们，思维地狱等苦，是地狱等时的。对于诸欲望，以刀剑等苦也不能比拟。这样说：'此世间与他世'等方式使贪欲者生厌离，断除对欲望的分别念后，为了完全断除害心等分别念，'如是厌离欲望，生起喜爱寂静处'将要说明。
说'如是'等词，寂静是无畏。月光即是月亮的光芒。因为令人欢喜所以是旃檀，因其清凉。殿堂即如同宫殿般宽广，为利他而思维漫步。是谁呢？具缘即殊胜者。以什么样的方式呢？以无声寂静的林风吹拂。空屋等处，随意所欲而住，断除守护受持的痛苦，即是远离守护钵盂等受持的痛苦，因为土制钵盂等资具是会被盗贼夺走的。对于土制钵盂等资具和空房舍，无所顾恋而自在行。应以无所顾恋而安住。如此，因为没有殊胜资具而受苦恼，从安乐中也不能生定，不是吗？说'自在而行'等词，与任何都无关联，因为没有他人的分别念等。'知足安乐而行'是因为没有他人的分别念等。为了说明如此应断除其他分别念，说'以彼等行相'等词，这是总结。

།དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི།ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པར་བླ་མ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་འགྲོ་བའི་བླ་མར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་བདག་ལ་མེད་པའི་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་གོམས་པར་བྱས་ན་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དབེན་པ་ མེད་པར་ལས་དང་པོ་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།བསླབ་པ་འདོད་པའི་དགེ་སློང་རྣམས། །དབེན་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་ཤོག་།གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ནི། །སེམས་ནི་ལས་རུང་བསྒོམ་གྱུར་ཅིག་།ཅེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དབེན་པའི་ཡོན་ཏན་བསམ་བྱས་ནས། ། རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་བསྒོམས་ནས་ཀུན་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གིས་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་པོར་བསྒོམ་པར བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས།བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ནི། །དང་པོ་ཉིད་དུ་འབད་དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདེ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བདེ་བ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པས་ན། ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་བསྲུང་བར་བྱ། །ཇི་ལྟར་བདག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཟློག་ནས་བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྲུང་བར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ལག་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར། ལག་པ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་རྣམ་མང་ཡང་། །དུ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བསྲུང་བྱའི་ལུས་སུ་གཅིག་པ་ ལྟར།།དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐ་དད་ཀྱང་། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་བདེ་བ་འདོད་མཉམ་གཅིག་།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བྱ། །གཞན་གྱི་ལུས་ལ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདག་ཉིད་ལ་ཆགས་པས་མི་བཟོད་པ་སྟེ། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བདག་ལ་ཆགས་པས་ བརྣག་པར་དཀའ་བའོ།།དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་།གལ་ཏེ་བདག་ལ་བབ་པར་མི་འགྱུར་ཡང་གཞན་དེ་འདི་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་གིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པར་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་བྱ་བའོ། །གཞན་ ལས་བཟློག་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་འདིར་བདག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ཅན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་བཞིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཁོ་ན་བདེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ གཞན་ལ་སེམས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།དེའི་བདེ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གང་ཚེ་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་གིས་བདེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ཚེ་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེས་བདག་ལ་མི་གནོད་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་སྲུང་ནའོ།

'以及其他诸种相'这句话是指应当完全断除与分别念相续相应的分别念等所缘和能取的诸种相。其中与分别念相续相应的分别念是指：'如何在没有他人功德相的情况下做上师'。如是断除的方式是，如果我要做众生的上师，虽然我没有如是功德，但若修习寂静处的功德，则会逐渐生起。若无寂静处，初学者的心不会调顺，如说：'愿求学比丘们，得见寂静处，断除一切散乱，修习调顺心。'
如是思维寂静处功德后，应当息灭分别念，修习菩提心。如是以内正安住禅定修习十种菩提心相后，以一切内正安住首先应当修习自他平等，如此将以所说方式：'首先应当精进修习自他平等，因为自他平等等是殊胜功德的本质。'
若问如何修习？说'乐'等，由于乐与不乐的本质即乐与苦是相同平等的，故'应如自己般护持一切'。如同避免自己的痛苦而趋向安乐并加以护持那样护持。
若问如何护持？说'手等'等，如同手等虽有众多差别，虽是多种，但因为它们都具有乐苦的本质而有差别。'如护一体之身躯'，因为是多体的本质，'如是众生苦虽异，众生皆同求乐一'，应当如是护持。
若问：他人身体上的痛苦并不损害我的痛苦，那么为何说一切苦乐的本质无差别呢？说'我'等。自身的痛苦是自身的痛苦，因执著自我而不能忍受，即因执著自我而难以忍受不乐。'如是他人诸苦恼'，即使不降临到我身上，问他人将如何？说'我应除他苦'等。利益即是给予安乐。
此处'我'是指有别于他者的身心相续。既是彼又是有情，故是有情，因为是有情的缘故，即有别于非有情，如同有情。
难道不应当唯独追求自己的安乐而不必关心他人吗？因为你并未亲身体验他的快乐。对此说'当时我与'等。此处是说难道不应当唯独对自己而非他人追求安乐吗？这是词义。
说'当时我与'等。'他'是指另一方。若因为另一方的痛苦是他的痛苦，因为不损害自己而不加保护的话。

།འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཡང་བདག་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་དོན་ཅིས་བདག་སྲུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།གང་གིས་ན་དེའི་དོན་དུ་བསླབ་པ་བསྲུང་བར་བྱ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། མ་འོངས་པའི་ལུས་གཞན་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ སུ་དེའི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་བདག་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བདག་གིས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤི་བའང་གཞན་ཡིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ དེ་ལྟར་ན་ནི་མ་འོངས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་བསླབ་པ་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་མི་བསྲུང་ངམ་ཞེ་ན།བསྲུང་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྲུངས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་ཏོ། །རྐང་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། མགོ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ལག་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་རྐང་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ལག་པས་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་པ་ན་ཐམས་ཅད་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པས་གཞན་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་བསྲུངས་པ་དེ་ལྟར་མི་རིགས་གྱུར་ཀྱང་ནི། བདག་གིར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རང་གིས་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང་། གཞན་དག་གི་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ གིར་བྱས་ནས་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་མོད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་པ་དག་ཀྱང་དགྲ་ བོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྲེལ་པའི་རྒྱུད་ནི་རྒྱུན་ཡིན་ཏེ། །ཚོགས་ནི་འདུས་པ་སྟེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན་ཏེ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་། གང་གི་ སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་འདིས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་དེ་ནི་གཞན་ལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གང་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སུའི་བདག་གིར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བདག་པོ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་པར་སླའོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ན་ཡང་། །དེ་ལྟར་བརྫུན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་གིས་བཟློག་པར་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རང་གི་སྡེ་པས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་བྱ་ཞེས་བརྩད་དུ་མེད་དོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་ བརྫུན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གི་ཡང་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

那么如此说来，未来的身体痛苦对我也没有伤害，因此为什么要保护自己免受未来的身体痛苦，为什么要为此守护戒律呢？虽然是这样，未来的身体虽然是另一个，但在未来时那时也是我自己，因此未来身体的痛苦也会伤害到我。如果这样说的话，我说'那个'等等。为什么呢？因为说'死亡者也是另一个'等等。那么如此说来，难道不应该通过守护戒律等来保护自己免受未来身体的痛苦吗？为了说明'保护也是如此，因此那时自己存在'这种理解是错误的，所以说'以什么'等等。
'那个以其自身守护'是说，因为是痛苦的因，所以自我就是痛苦，在无差别中假立而如此说明。脚是比喻，头部的痛苦也不是手。为什么在无差别中假立而说脚的痛苦由手来保护呢？那些并非是一体，因为没有整体，而且如'手等移动时一切都会移动'等已在他处否定，因为常一的我是应该否定的。
即使他人的守护如此不合理，'我所执著'是比喻，由我执等颠倒而起。如果这样痛苦也不合理的话，就会从我所执著而生的业而起。因此应该自己遮止这些，也应该根据他人的力量而执为己有后遮止，如所说的那样。
虽然如此，因为身心相续是所依，所依本身作为痛苦是不合理的，因为是想要敌人的痛苦。可爱的人们也是无敌等。如果说自身的痛苦应该由我所执著等来断除，则说'如何'等。
为了说明即使依于身心相续，实际上也没有痛苦，所以说'相续'等。关联的相续是连续，聚合是集合，如手等蕴。'等'字包含如水流等虚妄不实。因此又说'谁的无有痛苦，以此'等，那个我于他人不存在的缘故，与什么痛苦相关联。那是谁的所有？因此不可能，所以'痛苦无有主人'等容易理解。
即使是痛苦，如此虚妄的话，由什么来遮止？为什么一切痛苦，即自他的痛苦，如自部所见那样应该遮止是毋庸置疑的。自身也是虚妄的话，就不应该遮止，如果应该遮止，则一切都应遮止，如同自身一样他人的也应该遮止。如果不是，则一切也都不应该遮止。

།འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་སྡུག་ བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདིར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བདག་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་དེ་གཞན་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་སོ། །བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་ མར་གྱུར་པ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་བྱས་ནས། །ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་སྡུག་བསྔལ་མང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དེས་ན་མེ་ ཏོག་ཟླ་མཛེས་ཀྱིས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོའི་གནས་སུ་ཞུགས་པ་ན། །མངོན་པར་ཤེས་པ་བརྙེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་གནོད་པ་ལ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དཔས་བྱིན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་གནོད་པའོ། །བདག་གི་སྡུག་ བསྔལ་ཏེ།བདག་ཉིད་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་སྤངས་པར་རོ། །གདུལ་བྱ་མང་པོའི་དོན་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ས་བོན་བསྐྲུན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་ངོ་།།དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིད་ནི་བསྒོམས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་གོམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུད་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་དགའ་བས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ ཅན་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རོ་ལ་སྲེད་པ་མེད་ཅིང་འདུས་མ་བྱས་པས་རྒྱུད་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཅིག་ཏུ་སྲེད་པ་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས། རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུའི་རེ་བ་མེད། །དེ་དག་ལ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ལ་ དགའ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་ཅེས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གོམས་པ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དང་ཕའི་འབྲེལ་པ་ལས། ཁུ་བ་ཁྲག་གི་ཐིགས་པ་ལ་སྟེ། རིམ་གྱིས་ཕའི་ཁུ་བ་དང་མའི་ཁྲག་དང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཕེལ་བ་ཕལ་ཆེར་མིའི་ལུས་དེ་ལ། བདག་གོ་ཞེས་ནི་ཤེས་པ་ལྟར་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གོམས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད པར་གྱུར་ཀྱང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒྱུད་དང་མཚུངས་པ་དང་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། བདག་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གོམས་པ་མེད་པར་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོ་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཡང་དག་ མིན།།གང་གང་ཞིག་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ནི་རྫོགས་པ་ན། །དེ་གསལ་མི་རྟོག་བློ་འབྲས་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཡང་། །བདག་ཅེས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་གཟུང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ནི་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

那么如此说来，这种种痛苦的本质在此无有差别，假立为我，而且这一切都应当遮除。由于悲心希望他人远离痛苦。如果自己的痛苦和其他有情的痛苦都应当遮除，那为什么会生起呢？如果说是由于力量的缘故，思维众生的痛苦后，悲心的痛苦岂不是更多吗？'如果'等词语容易理解。因此月称说，为调伏众生而趣入菩提时，虽以神通力已知晓而住于王位，对于王的损害，即国王授施所生的损害是王的损害。自己的痛苦，即自身死亡的痛苦未除，是说虽然能行却未舍弃。为了利益众多所化众生而灭尽痛苦。'彼等痛苦灭尽'是此义，对此播下种子、令其成熟等亦是如此。
而且当时自身以痛苦性观见，如此则以其本性非是痛苦，为显示此义，故说'如是修习意'等。如是以自他平等修习而串习，具有如是相续者，以欢喜息灭他人痛苦。为显示何故菩萨不欢喜息灭自身痛苦，故说'解脱众生'等。以无味著及无为而串习其相续，正因如此，唯一贪著利他的殊胜自性，无有异熟果之期望。对彼等而言是欢喜息灭他人痛苦。
由于如此的缘故，故说'如何'等。如何对他人身体也执为我呢？故说'由串习'等。'他人'是指因父母关系，精血滴即渐次因父精母血及业力增长，大多对此人身，了知为我，因为从无始以来颠倒串习的缘故。为何无串习则不然？故说'虽成无事物'等。如是由于相续相同及虚妄性的缘故，以及常一等我应当破除的缘故，虽然是无事物，然而执我的了知唯成如幻。因此无有不经串习而如幻存在。以'亦'字表示实事物亦如所见般明显显现是由于串习的缘故。此等他人亦说：'是故真与非真，随于何处修习已，修习力圆满时，明显无分别智果。'同样于他身亦何故不执为我？'同样'是由于串习的缘故。

།དེ་ལྟར་བདག་ དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་བསམ་གཏན་བཤད་ནས།བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་བསམ་གཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡིད་ལས་གཞན་ཉིད་ནི་གཞན་དག་ཏུའང་རང་གི་ ལུས་ལ་རྨོངས་པས་ཡིད་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱས་པ་བཞག་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་མེད།རྟོགས་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལོག་པར་གོམས་པ་ལས་ཡིད་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱས་ པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་སྐྱོན་བཅས་ཤེས་ནས་ནི། །གཞན་ལ་ཡང་། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོར་ཤེས་བྱས་ནས། །བདག་འཛིན་ཡོངས་སུ་དོར་བ་དང་། །གཞན་བླང་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཇི་ལྟར་ན་གཞན་དག་བདག་ཉིད་དུ་བླང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །བདག་བསྲུང་བ་ནི་བདག་སྦེད་པར་འདོད་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་པ་དེ་བས་ཏེ། གོམས་པའི་ཕྱིར་མགོན་པོ་སྤྱན་རས་གཟིགས། །འགྲོ་ལ་ཐུགས་རྗེས་མངའ་བས་སོ། ། ཅི་ཞིག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་མཛད་ཅེ་ན། །སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རང་གི་མཚན་ཡང་སྟེ། རེ་ཞིག་སེམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཅེ་ན། འཁོར་གྱི་འཇིགས་པ་སྟེ། སྤོབས་པ་མེད་པ་དེ་ལས འཇིགས་པ་ནི་འཁོར་གྱིས་འཇིགས་པའོ།།འང་གི་སྒྲས་ནི་སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་ཡང་འཇིགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་འགྲོ་ལ་བསྲུང་སེམས་དང་། ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་ནི་གོམས་པར་བྱས། སེམས་དེ་ནི་དཀའ་བས་བྱེད་ཅིང་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དཀའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དཀའ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་མི་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར། མཛའ་བར་གོམས་པའི་མཐུ་ཡིས་ནི། །གང་གི་མིང་སྟེ། སྒྲ་ཐོས པ་འམ་འཇིགས་པ་ཡང་།དེ་ཉིད་མེད་ནའང་མི་དགར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བར་སྤྱོད་པ་འདི་མེད་པར་ཡང་བདག་དང་གཞན་བསྐྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ དམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གསང་བ་ནི་དམན་པ་དག་ལས་སྦ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདག་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་ལུས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་འཇིགས་པ་དེ་ལ་འཇིགས་གནས་ཆུང་ལ་ སྟེ།ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ། འཇིགས་པ་སྐྱེ་བའི་ལུས་དེ་ལ། །སུ་ཞིག་དགྲ་བཞིན་སྡང་མི་བྱེད། །ལུས་གང་བཀྲེས་དང་སྐོམ་སོགས་ནད། །གསོ་བའི་ཆོ་ག་བྱེད་འདོད་པས། །ཉ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་ལམ་སྒུགས་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ འཚེ་བའི་དོན་དུ་ལམ་སྒུགས་བྱེད་ཅིང་གནས་སོ།།བརྐུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཕ་གསོད་པའི་མཚམས་མེད་པའི་ལས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་ཕྲོགས་པ་མཚམས་མེད་པ་དང་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་མནར་མེད་བསྲེག་འགྱུར་ན། མནར་མེད་པའི་བུད་ ཤིང་དུ་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་གིས་གུས་པར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་བྱིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་བརྗེས་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ ནས།རང་གི་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི། བདག་ཉིད་གཞན་ལ་གཏད་བྱ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如是解说了自他平等性的内观禅定之后，为了说明以自他相换等作为精进禅定，而说'我的身体'等。除了意识之外，在其他处所也是由于对自身的迷惑，意识执为我所，如是未加遮止。
难道不是难以理解吗？由于有形与无形、能知与非能知性相违的缘故，是由于错误的串习而意识执为我所。
了知自身具有过失后，对他人也应了知是功德大海，应当修习舍弃我执和摄受他人。
若问如何摄受他人为自身？如说'如同手等'等，三个偈颂的含义容易理解。守护自我是想要隐藏自我。
由彼加持，因为串习的缘故，怙主观世音对众生具有大悲心。
若问加持何事？即是观世音这一自名号，更何况说到心呢，这是'更'字的含义。
为何加持？是因为眷属的怖畏，即是从无勇气而生的怖畏是眷属的怖畏。'又'字表示为了救护其他众生的怖畏痛苦，如《圣华严经》等所说。
因为如是对众生修习守护心和悲心。若说此心难以成就而作难，则说'不应因困难而退却'等。如是，由于亲爱串习的力量，若仅闻其名号或声音，若无彼亦生不悦。
若无此欢喜行，则无法救护自他，为显示此义，故说'若人自他'等。为成就殊胜菩提故。秘密是应当对劣者隐藏的缘故。
若问如何了知自身具过失而应当断除？如说'于此身体'等。对所怖畏处生小怖畏，即对荆棘等怖畏生起怖畏，对生怖畏的此身，谁不如同怨敌而生嗔恨？
此身因饥渴等病，欲行医治，杀害鱼等并设伏，为害他而设伏而住。'偷取'即是攫取。
杀父的无间业和盗取三宝财物近于无间罪者，将被焚烧于无间地狱，若成为无间地狱的薪柴，自身以花等供养，他人亦恭敬。
'若施予'等十二偈颂易于理解。如是以教证和理证成立交换后，为使自心坚定，随后开示说'应将自身付于他'等。

།བདག་གི་ལུས་ལ་ཅི་མཐོང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ པ་དེས་ན་སེམས་ཅན་གཙོར་བྱས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཙོར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་བདག་གི་ལུས་ལ་ཕྲོགས་ནས་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་པས་བླངས་ནས་དེ་དང་དེས་གཞན་དག་ལ་ནི་ཕན་པར་སྤྱོད་ཅིང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་གཞུང་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དམན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དམན་པ་དང་། བར་མ་དང་། མཆོག་ལ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་དེ་དམན་པ་དག་ལས། གཞན་ཉིད་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་བརྗེ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་བསྟོད་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་སླའོ།།མཐོ་བ་དང་དམའ་བ་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྟ་བ་ཕོངས་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྟ་བ་ནི་འདིར་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ རྒུད་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཉིད་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་འོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཚོ་བ་རྒུད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱི་དབང་གྱུར་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གསོ་བྱ་ཡིན་པས་ན། ཅི་ནུས་བདག་གིས་གསོ་བྱ་སྟེ། །གནོད་ཀྱང་དེ་ནི་དང་དུ་བླང་། །འོན་ཏེ་ བདག་འདི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།ངན་འགྲོ་གདུག་པ་སྟེ། སྟག་ལ་སོགས་པའི་ཁར་གནས་པ་སྟེ། ངན་འགྲོའི་གདུག་པའི་ཁར་གནས་པ་ལས་རྒྱལ་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམན་པ་དག་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཕྲག་དོག་དང་ང་རྒྱལ་ བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་མཉམ་པར་བལྟས་ནས་ནི། །དེ་ཡིས་ལྷག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འདི་ལྟར་ཅི་ཞིག་ལྟར་བྱས་ནས། །བདག་གིས་རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ནི། །གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་ཡིས་ཀྱང་ངེས་པར་བསྒྲུབ། །དེ་བཞིན་ལུས་དང་ངག་གི་རྩོད་པ་ཡང་ཡིད་སྔོན་ དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་བསྒྲགས་པས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གསལ་བར་སུས་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་གསང་བར་ བྱའོ།།འཇིག་རྟེན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ནི་གལ་ཏེ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ན་སུས་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་མེད་པ་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་གསལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་ བས་བསྒྱུར་ནས་གཞན་དག་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།རེ་ཞིག་མེད་པ་གསལ་བར་སུས་ཀྱང་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ། །བདག་གི་སྐྱོན་ཡང་སྦ་བྱ་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རོ། །བདག་ནི་མཆོད་འགྱུར་འདི་ལ་མིན། །ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོའོ། ། ངག་གི་རྩོད་པ་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་རྩོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་རྩོད་པ་ནི། འདི་ལས་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །རྩོད་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ནི། ཡིད་ཁྱོད རང་དོན་བྱེད་འདོད་པས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་དོན་བྱེད་འདོད་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་ནི། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁོ་བོས་དེ་ལྟར་གནོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

关于'于我身体所见'等词，'等'字包含了自利的声音等。由于如此的缘故，以众生为主，对于以一切众生为主的对象，眼等所见到的一切，从我的身体夺取之后，以坚定的心取之，以此等利益他人并作为所应作。
'用于他利'等文句容易理解。又如何呢？关于'下等等'，对于下等、中等、上等无分别，此处分别即是怀疑，以无怀疑之心，由自己。如何修习呢？说到'我慢'等，自己即是下等者，他者非我，如是对下等者也应随顺交换。'此是赞叹'等容易理解。
为显示高低也是相对的，故说'戒见贫乏等'。此处见即是布施等行相的正见。见与戒的衰败即是邪见和破戒。'等'字包含生计衰败等。由烦恼病所控，因此自己是应治疗者，故'随力我当治，虽害亦应受'等容易理解。
恶趣凶恶，即处于虎等口中，欲胜过并降伏处于恶趣凶恶口中者。如是对下等者，自己应思维对自己的嫉妒和我慢。
'视己与彼等，为胜作是事，我以利养敬，与他共争取。'如是身语争论也是由意先行，应当如是思维。
关于'然我'等，如何向一切众生宣说功德，即任何人都不会听闻此人的那些功德，然应当保密。
'世间亦'等文句，若我的功德不显现则任何人都不会听闻，因为无义故功德不会显现，这是语义。'不显'通过语法变化用于他处，首先应使无有为任何人所闻。我的过失也应隐藏，如何不显现即如是。'我非此受供，长久'即长时间。
语言争论说到'一切众生'等。如我争论，如是显示后，同样身体争论即'由此我'等，容易理解。争论即虚妄，说到'意汝欲自利'等，欲行自利即欲知的唯一痛苦，即是我如是作害。

།དེ་ལྟར་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གི་ དོན་ལ་སྟེ།བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ནི་རྣམ་པས་བདག་གི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་བཀའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་བདག་དང་གཞན་བརྗེ་ བའི་ཡོན་ཏན་ལས་སོ།།ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ། །མི་སླུ་བའི་བདེན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བར་བྱེད་འདོད་པའོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་བྱས་པར་གྱུར་ན་ནི། སངས་རྒྱས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕུན་སུམ་བདེ་མིན་པ། འདི་འདྲ་གནས་སྐབས་སྲིད་མི་འགྱུར། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པའོ། །འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་དང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་གྱུར་ན། ཀྱེ་ཡིད་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་དེ་མི་བྱེད། །དེ་བས་འདི་ལྟར་གཞན་དག་གི་།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །མཆོག་དང་བར་མ་ལ་བལྟས་ནས། །གཞན་གྱི་གྲགས་པ་ལྷག་བརྗོད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གྲགས་པ་ལྷག་པར་བརྗོད་པ་ཡིས། །བདག་གྲགས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱིས། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་ ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྐྱོན་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཕལ་ཆེར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གློ་བུར་བ་ཡིན་ནོ། །གློ་བུར་བའི་ཡོན་ ཏན་དེ་དག་གི་ཆ་སྟེ།ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བདག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་བསྟོད་དོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་སྐྱོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་ཅན་རང་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གང་དག་གཞན་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གནོད་བྱས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་པའོ། །གནོད་དེ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལ་ནི་འབབ་པར་གྱིས། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞོལ་བར་བྱ་ཞེ་ན། །བག་མ་སར་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།།ངོ་ཚ་ནི་འཛེམ་ཞིང་བག་འཁུམས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཉའ་གྲག་འགྱུར་ཚུལ་དུ། །ཤེད་བསྐྱེད་པར་ནི་མི་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བདག་དབང་དུ་གྱུར་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་ནས་ཤེ་ན། འོན་ཏེ་ དེ་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀྱེ་གལ་ཏེ་སེམས་ཁྱོད་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན། །ཁྱོད་ལ་ཉེས་པ་ཀུན་བསྟེན་པས། །ཁྱོད་ནི་ཚར་གཅད་བྱ་བར་ཟད། །ཅེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ། །མི་ནུས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་དུབ་པའོ། ། བསམ་པ་ཉམས་པ་ནི་བསམ་པ་ཆད་པའོ། །རེ་ཐག་ཆད་པ་ནི་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ། ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཡི་ཕུན་ཚོགས་མ་སྤྱད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་གྱུར་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་སྟེ། ། གཞན་གྱི་འདོད་པ་འཕེལ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནུས་པ་བཟང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་རེ་ཐག་ཆད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད དུ་འོང་བ་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་མི་འཇིགས་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འཛིན་པ་དོན་མེད་པར་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །ནུས་པའི་དངོས་པོ་བཟང་པོ་གཞན་དག་ལ་འཛིན་པའམ་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་ཞེ་ན། ཐ་ མར་ཐལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ལུས་ཚིག་པ་དེ་རླུང་ལ་སོགས་པས་ཐ་མར་ཐལ་བའི་མཐར་གཏུགས་ཤིང་བཅོམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཡང་སྲིད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་བསྐྱོད་བྱ་བ་ནི་སྤྱིས་སོ། །འདིར་གསོན་པོ་ལ་ཀུན་ནས་འཛིན་ པར་རིགས་སམ་ཞེ་ན།མི་གཡོ་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如是决定者，即如自利一般利他，也是自他相换。若问舍弃诤论等是否不是自利，为此说'故佛语'等。其功德是从利他功德和自他相换功德而来。'后'是指菩萨地或佛地。'此不欺诳真谛'是指欲行自他相换。若先已行此，则不会有此等非佛相应圆满安乐之境遇。是对利他之贪著。然若成就佛陀圆满安乐以及自他二利，心啊你为何不行此？故说'是故如是他人'等。彼等偈颂易解。
'观察上中已，宣说他胜誉'者，以宣说他人胜誉，使自誉成染污。为何如此？因为他们具足闻等功德。为显示彼等不平等故，说'此乃过失自性'等。凡夫功德多为断绝故是暂时的。以彼暂时功德之一分，你不应赞叹于我。凡夫是过失自性故，此是过失自性。为显示他人具有何等功德故，说'此功德如何'等。
'损害'即造作痛苦。损害即是使痛苦降临于自身。利益有情是理由。若问如何趋入？说'如新嫁娘般'等。惭愧是谨慎收敛。若问如何？'此不应如项响般，生起傲慢。'应如是行：你应以对治分而使自己降伏。若问说何言？说'然若如是观察'等。心啊，若你不如是行，由依止一切过失，你将被降伏而已。此易解。
'不能'是难以成办。烦恼是疲惫。意乐损坏是意乐断绝。绝望是无所希求，即一切能与不能之事。'彼之圆满未享'者，即殊胜圆满。'身之'者，是具心的，因不应增长他人欲望故。若问于善能事如何成绝望？说'何者'等。彼是善事。何时？'何者悦意'即缘悦意境而无畏。三摩地是执著无义，因是无义之因故是善性。
于其他善能事若不执著或贪著，于自性身亦为何不执著？说'最终成灰'等。身体焚烧后，最终被风等摧毁成灰尘，彼即不再轮回，故如是说。'他所动'是普遍的。此处对活着的是否应当执著？说'不动互相'等。

།དེ་ལྟར་ཡང་འདི་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཞེན་པའི་ངར་འཛིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ན་འཁྲུལ་འཁོར་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཀྱི་ཧུད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་སྟེ།ང་རྒྱལ་སེལ་མི་བྱེད། འོན་ཀྱང་རང་གི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་ཆད་པས་བསལ་བར་བྱའོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་ན་འཛིན་པ་དོན་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ཁ་ཏ་བྱས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་འཛིན་པ་མེད་ན་ཡང་རླུང་ལ་ སོགས་པ་འཁྲུགས་པས་ཁྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དེ་དག་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ལས་ཀྱི་རླུང་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་འདིའི་དོན་དུའོ།།སྐྱེ་བོ་གང་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་བྱེད་ན་ཡང་འདི་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་སྨོད་པས་ཁྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་བརྗེ་བ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་ དཔེར་བྱས་པ།དེ་བས་བདག་གིས་དཔེར་བྱས་པའང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་རྒྱུ། །དེ་བས་བྱིས་པའི་སྤྱོད་པས་ཆོག་།བདག་གིས་མཁས་པའི་རྗེས་བསྙེགས་ཏེ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན། སྔར་བསྟན་པའི། བག་ཡོད་གཏམ་ནི་དྲན་བྱས་ནས། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་བཟློག་པར་བྱ། །གཉིད་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། རྨུགས་པ་ནི་སེམས་བློང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཟློག་པ་སྟེ། མཁས་ པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ།།གདམས་ངག་མེད་ཅིང་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ཡོད་ན་བསྒོམ་ནུས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ གྱི་རྣམ་པ་དཔེར་བྱས་པ།དེ་བས་སྒྲིབ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། སྒྲིབ་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ལོག་པའི་ལམ་ལས་སེམས་བླན་ཏེ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞགས་པས་དྲང་ ཞིང་དྲན་པའི་ཐག་པས་ཀུན་ནས་དམ་པར་བཏགས་ལ།ཡང་དག་དམིགས་ལ་རྟག་པར་ཡང་། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བདག་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ། མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་ཞིང་དེས་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བརྒྱད་པའོ།། །།མཉམ་པར་འཇོག་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཤེས་རབ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྔོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱང ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དང་།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པའི་དོན་དུ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྒྱུར་བསྔོགས་པའི། །ཚོགས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་འདིར་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཀྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། དེའི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ནི་གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀའ་སྩལ་པའོ། །སུ་ཞིག་གིས་གསུངས་ཤེ་ན། ཐུབ་པས་སོ།

如是，为了显示执着我执是一切无意义之因，故说'为何这机关'等。'呜呼'是指众生，不能断除我慢，然应以自种子相续断绝而断除。此中，云何执着是无意义之因？说'由身体劝导'等。若说无有偏执，也会因风等紊乱而生嗔恨。说'贪著与嗔恨'等。于此，贪著与嗔恨有何作用，是业风等紊乱也，此为意趣。'如是我'是为我此身。若对众生生起贪著与嗔恨，也是对此作为。若问，说'若因诽谤而生嗔'等，易于了知。如是自他相换修习之相以为譬喻。'是故我以为譬喻'等为结语。由于如是之因，是故足以愚者行为。我当追随智者，随行其行为。若问作何事，如前所说，'忆念正知语，当遣除睡眠与昏沉'。睡眠是身心不堪能，昏沉是心迟钝，应遣除彼等，此即是随行智者。无有教授且有睡眠与昏沉则不能修习。正因如此，世尊说菩提依赖善知识。如是禅定瑜伽三种之相以为譬喻。'是故为除障'等为结语。为除烦恼障与所知障，从邪道中摄心，以如理作意之索引导，以正念之绳紧密系缚，于正所缘恒常，应无间断令自身入等持。由等持生真实智慧，由此能断诸障。菩萨行入善说中宣说禅定波罗蜜多品第八。由等持生真实智慧，故于其后当说智慧。说'宣说'等。为菩提发心功德及供养善逝等故，'宣说布施等为因'，此等一切皆为智慧波罗蜜多之义而说。何以故？因为是一切圆满之基础。又智慧即是无上菩提，说应为此而发心。'说'是为求菩提者，唯此次第，非余，为生定解故，一再宣说。谁说？佛陀说。

།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྟོགས་ནས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་ལ།བདེ་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་ལ། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལས་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ལ། གདམས་ངག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོས་ པའི་རང་བཞིན་ཅན།དེའི་རྗེས་ལ་ནི་བསམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སྦྱངས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་ནི་ས་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་མོད་ ཀྱི།དེ་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་བྱེད་དེ། འདིར་བྱམས་པའི་བྱ་བ་དང་། ས་དང་འདྲ་བའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་ནི་ས་ལ་བསྒྲིབས་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པར་ཟད་པས་མྱ་ངན་ལས འདས་པ་ཡིན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཕེན་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ལུས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་།དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། ། མི་སྡུག་ལ་སོགས་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་གཅིག་ལ་བྱ་བའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པས་དམ་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་ཅིང་གདམས་ངག་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར བྱ་ཞེ་ན།སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ། ཀུན་འབྱུང་འགོག་པར་འགྱུར་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་དང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཐོབ་པས།དེ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བདེན་པ་བཞིར་གསུངས་པས་གཙོ་བོ་ཡང་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་ཤེས་རབ་བསྔོགས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད་པ་དེ་འདིར་དེ་རྣམས་ནི་དེའི་ ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཤེས་རབ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ན་འདིར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཤད་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདིར་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་པའི་མིང་ཡིན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དངོས་པོ་རྣམས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བྱ་བར་བཤད་ལ། དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་ པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིས་དོན་དམ་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是了知菩提心的利益后，由于正确受持等的福德，于一切相续生中都将具足安乐。具足安乐的心将入于等持，从安住于禅定中将生起真如智慧。
复次，遇见佛等时，获得教诫即是闻性。其后是思性。之后于胜解行地修习即是修性。其后获得初地，通达遍一切法界时，虽能断除一切见所断烦恼，但尚未现证其果。此处圆满成就慈行及如地大愿二种功德而住。
从此以上，由修断所断尽除一切障地，以及圆满一切力、无畏等功德之相，现前证得无上正等正觉时，由尽除一切烦恼过失及习气而成涅槃。然由往昔大愿及大悲等之势力，于一切有情利益获得自在，故不入般涅槃。因为若无此，其他众生不能获得灭尽痛苦的涅槃。
因此，应以闻、思、修三种方式生起真如智慧自性之道谛及其因的智慧。即所说：'应求堪忍闻法已，尔后应当住林间，精进安住等持中，当修不净观等法。'此是就初业者一生所作次第而说。
因此，生起智慧之因即是遇见诸圣者及听闻教诫等。为何要生起呢？苦即五取蕴的自性，若其因未尽则不能灭，若灭尽集则是涅槃。获得有余依、无余依、住、不住涅槃故。
欲求此者，如是宣说四谛，其中智慧最为重要。又略说之，一切具有智慧及其支分者，皆摄于世俗谛和胜义谛二谛中。
或者说智慧是分别诸谛，如说：'诸佛所说法，正依于二谛。'故此处为说明二谛自性，说'胜义及'等。此中'彼'字虽是普遍之名，但说是指极为隐蔽、诸法不可分离的自性，即是胜义谛，是真如，而非仅是依托的真如，非唯是假立，因为是分别的对境。
其他有相及无相现量等智即名世俗，因为此能障碍证得胜义谛。

།གང་འདི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་འཕེལ་བ་དང་འབྲི་བར་བྱེད་པའི་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ པ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་གྱི།དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་སྐད་ཅིག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་འོག་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བླ་ ན་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་བཞི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ ལ་ལྟོས་དེ་ཉིད་མཐོང་།།ཞེས་འོག་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འདིར་ནི་བློའི་ཡུལ་གཙོ་བོར་བྱས་པར་སེམས་ཅན་ལ་བྱའོ། །རྣམ་གཉིས་མཐོང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པ་དྲན་པའི་ཐག་པས་བཏགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །ཐ་མལ་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣལ་ འབྱོར་པས་ཕལ་པ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་གང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་མི་གཙང་བ་བུག་རྡོལ་ཅན་དང་འདྲའོ། །མི་གཙང་བ་ནི་འདིར་བུད་མེད་དོ། །བྱ་བའི་དོན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པའི་དོན་མཚོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་ དཔྱད་མི་དགོས་པ་སྟེ།གཉི་ག་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔྱད་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ནི་བུད་མེད་ལ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་གཙང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་མི་གཙང་བར་མོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ ཕྲ་རབ་ཏུ་མཐོང་བས་སུན་འབྱིན་ཏེ།ཆ་ཤས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་བློ་དང་འདྲའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚོགས་པ་ནི་བུད་མེད་ཡིན་པས་ཆ་ཤས་ཅན་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ་ནགས་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་པས་སུན་ འབྱིན་ཏེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་རབ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་དབུ་མ་པས་སུན་འབྱིན་ཏེ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲའོ། །དབུ་མ་པའི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། གང་འདིར་ཡོད་ པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཡང་མ་བཏགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སྨྲ་སྟེ།བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཡང་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ། ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་གཞན་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་ཡང་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་འདྲའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པ་པོ་དང་། ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་། འཇལ་བ་པོ་དང་། འབྲས་བུར་གནས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐོང་བ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རིམ་པའམ་ཅིག་ཅར་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་བས་ཡང་ དག་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་སྐད་ཅིག་གམ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། རིམ་མ་མ་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲའོ། །གང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་ན།གང་ལས་ཅི་ཞིག་འབྱུང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བློའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གོང་མ་གོང་མས་རྣལ་འབྱོར་པ་སུན་འབྱིན་ནོ།

凡此增长功德与过失并使其减少的究竟瑜伽士自证现量，也是刹那刹那各异，非彼自体，此亦是胜义，因为下文说道：'如是真如非刹那'。因此，彼亦是出世间真如无上胜解的世俗，无所见即是见真如无上道谛。
了悟四谛的世俗也是道谛，因为是相对世间道等而言。如下文所说：'相对世间见真如'。彼即是世间人所说的世间。此处主要是就心的对境而言应当指有情。二种见即是世间凡夫与瑜伽士。所谓瑜伽士，即是止观双运、系以正念绳索的瑜伽士，是三摩地，具有此者即是瑜伽士。凡夫即是瑜伽士之外的人。
如是安住的世间中，瑜伽士破斥凡夫，即是不净，譬如不净的破漏瓶。不净在此指女人。所作义即是所应成办之义。所谓以喻，即是以譬喻方式表示有法之义，不须观察，因为二者皆是所许故不须观察。其中世间凡夫说女人经沐浴等而成清净时，瑜伽行者以世间不净作意方式予以破斥。
彼亦以见极微而破斥：凡是离开部分者即非不净，如心识。极微是无分，其聚集即是女人，有分者不成一事，如森林。彼又被唯识宗破斥：因有方分故，极微非无分，如瓶等。彼又被中观师破斥：凡是有者即非真如，如幻化。
中观师无所立，仅是于未加观察时愉悦而依世俗言说，如说幻化亦有因其有所作用，如同你自己承许他人未见的心识为有。复次，即便你说无心，仍如所取、能取、正知所说的所量、能量、果位，即便无有，亦如显现。
若谓瓶等事物因次第或顿时有所作用而显现故实有，因此不应如幻化。诸事物生起若是刹那或非刹那而生，非次第非非次第作用之非刹那，如空花。凡是刹那者以刹那性故刹那亦不住，从何生何？因果不同时生，如牛右角非左角之因。
无亦非真如，因为无是相对而言，事物自身未成故。如是，以智慧差别即胜慧差别，上上破斥瑜伽士。

།དེ་ཡང་གཉི་ག་འདོད་ཅིང་ཀུན་ལ་གྲགས་པའི་དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་དཔྱད་མི་དགོས་ཤིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ལྟར་སུན་འབྱིན་དུ་རུང་ངོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་དཔག་ཏུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ ཅད་དུ་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པར་སྲིད་དོ་སྙམ་ན།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་འདི་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་རྩོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དཔེ་འདིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ལ་སྣང་བའི་རྒྱུ་སླུ་བའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རང་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པས་མངོན་སུམ ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་མོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་གཙོ་ བོ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་ངེས་པ་བཅས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་མངོན་སུམ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བློ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ ཏུ་བརྫུན་པའི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སླུ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བརྫུན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་གཙང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། །མི་གཙང་ལ་སོགས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་དང་།མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཙང་སོགས་གྲགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་གཙང་བ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་ཡོད་པར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་པ་དེ་ནི་བརྫུན་ཡིན་ཏེ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་མཛད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད ལ་འདིར་འཛུད་ཅིང་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མར་མགོན་པོས་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་འདིས་དོན་དམ་པ་དང་། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གང་དུ་ཐ་དད་པའི་བློ་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་རུང་སྟེ། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ དང་འདྲའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་ཀུན་རྫོབ་ཉེས་མེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཉི་ག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློས་བརྟགས་པ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གཞན་ དུ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློས་མཐོང་བ་ནི་མིག་ཡོར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

而且，应当以双方都认可且众所周知的比喻来成立所要成立的义理，不需要观察而能破斥对方。即便如此，若说中观派也可以像世间人那样被破斥，
为此说'世间地'。色等诸法在世间是现量所见，也可以用比量等推度。因此认为在一切处都可成为诤论的根本。对于幻化等比喻，世间人和瑜伽行者之间并无相互矛盾的争论。
因此，此喻说明色等诸法仅是聚合显现，其因具有欺诳性，故为幻化。若说色等自相已由现量等量成立，怎么会不是真实呢？
为此说'色等'，等字所摄的是受、想、行、识等。其中色是指眼、耳、鼻、舌、身五根，虽然这些是由各自的识聚推度而知，但因是现量之因，故假名说为现量。
同样，境有五种：色、声、香、味、触，因为是现量所断定的，所以是现量。受等是心和心所，一切都是自己的自证现量，这才是主要的。
又因色等是现量，由确定青等所缘而与青等的认知无别，故现量是主要的。因此说'极为著名'，是'智'的异名。这也仅是世俗谛中虚妄的显现，
为此说'非量'，意即非无欺。为何色等虽极为著名却是虚妄？为此说'彼不净等'。'不净等'是指不净、无常、苦、无我，'如净等所知'是指如清净、快乐、有我般所知，如是色等虽现量所知却是虚妄欺诳。
如此，对于无有色等诸法实体，世间怙主佛世尊为何宣说为刹那等？为此说'世间'等。为了引导欲求解脱的世间人趣入真实义故。
'又'字的含义是：怙主为了令众生成熟而说诸法是刹那性的，并非是真实的。若如此，则此世俗与胜义及义理之力相违？
于何处有分别智遣除他法的境，那就是世俗谛，胜义谛则与此相异，因此刹那性也可以是真如或真实性，因为无有部分故与无我相似。
为何不成为世俗？说'瑜伽世俗无过失'。生灭二者以真实智观察时，因无自性故，无有刹那性、无我等智，否则瑜伽行者智慧所见的刹那性等仅是幻影而已。

།དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་འགྱུར་བས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་མལ་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་བཤད་དོ།།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་ཐ་མལ་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཐ་མལ་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་འགལ་བར་བྱས་པས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ འཇིག་རྟེན་ལས་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ།མི་གཙང་བའི་བུད་མེད་རྟོགས་པས་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་འགལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བུར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཐ་ མལ་པའི་འཇིག་རྟེན་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་གོང་མ་གོང་མའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ཅི་སྟེ་འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ བརྟགས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱལ་བ་ཡང་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ལ།དེས་ན་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཞིང་བརྫུན་ཡིན་པའི་རྒྱལ་བ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དབུ་མ་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ནི་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྒྱུ་མ་ཙམ་ཡིན་ཡང་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དྲི་བའོ། །ཅི་སྲིད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབུ་མ་པའི་ལན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་རིང་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་དང་འབྲེལ་ པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུན་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུན་ཙམ་ཉིད་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པའི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་མ་ནི་སྒྱུ་མ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དགོངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ནི་རྒྱུན་ཡུན་རིངས་སུ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡིན་པར་འདྲའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདྲ་ན་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བསད་སོགས་ཞེས་སྨོས་པས། དེའི་རྫས་དབྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན་སྡིག་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སེམས་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གཉི་གའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྒྱུ་མའི་སེམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དང་འདྲ་ན་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་སྲིད་ན་དེ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སེམས་མེད་ཅེ་ན། སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་མཐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྒྱུ་མ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་སྒྱུ་མ་ལ་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ གནས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，瑜伽师的世俗谛也会成为胜义谛，所以没有与刹那等相违的过失。那么为什么说是见到真实呢？'依世间'的意思是相对于普通世间人而言，说瑜伽师见到真实。否则，如果普通人相对于瑜伽师的世间而成为见到真实，那么当时普通世间人所产生的矛盾就会与瑜伽师的世间相违。
就像通过了知不净女人而了知不净等时会产生矛盾一样，但实际并非如此。因此，这是相对世间人而言的见到真实。所以瑜伽师的世间能够破斥普通世间。由于是相对见到真实而言，通过更高层次的殊胜性，瑜伽师也会被破斥，这是确定的。
如果在此瑜伽师和世间人二者都认为一切如幻，那么佛陀也将等同于幻化，这样的话，对如幻且虚妄的佛陀作供养等，如何能生福德呢？对此中观师说'如幻'等。就像即使佛陀存在，供养等如何能生福德？即使他存在，这只是缘而已，同样，即使只是幻化，也同样能生福德，这是其义。'若'等是他人的问题。'乃至'等是中观师的回答。
即使如此，由于众生长时存在，所以是真实存在的说法，对此说'仅仅相续长久'等。相续长久是指无始时来相续的刹那相续，这并非真实存在，因为只说是相续而已。也意指住世相续的刹那也是如幻。因此，幻化即使相续长久住世，其虚妄性是相同的。
如果这样相同，则说'杀害幻化人等'，夺取其财物等为何不成为罪过呢？因此说'因为无心'。幻化的心是福德和非福德二者的因，而幻化人并无幻化心。因此，如果你说的幻化人与此相同，那么只有在能生福德和非福德时才是如此。为什么幻化人无心呢？说'咒语等'，等字也包括瑜伽力等也没有产生心的能力。
虽然如来所化现的幻化具有心，但这是不可思议的。如此则众生与幻化不同，因为具有心。因此说'种种'。因为幻化的任何一个缘起事物都不能产生一切事物的果。所以幻化也是由种种缘产生，因此安住于种种形态。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་གསུངས་ལ། དེ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་འཁོར་བར་འདོད་པས། དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཁོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བརྒལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་དེའི་ལན་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཁོར་བ་ ཡིན་གྱི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་རྒྱུན་བཅད་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དོན་དམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བག་ཆགས་མ་ ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དང་དེར་འབྱུང་བར་སྟོན་ཅིང་། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེར་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ནི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ ལམ་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི།རྐྱེན་མ་སྤངས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདིར་སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ་གང་འདི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སྒྱུ་མ་དེ་དམིགས་པ་མེད་ན་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མི་ འཐད་ལ།འཁྲུལ་པར་གནས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་དབུ་མ་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་མེད་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་འདི་སྐད་དུ། གང་ཚེ་འཁྲུལ་པའང་མེད་ན་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེའི་ལན་ནི་གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཁྱེད་ཀྱི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་བཤད་པའི་སྒྱུ་མ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་དང་འདྲ་བར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་དེ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་དམིགས། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མེད་པ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་ཡང་དམིགས་པར་བྱར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཙམ་པ་ དག་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན་མོད་ཅེས་ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་འམ་གཞན་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཡང་ཡང་དག་པར་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་རུང་ན། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་གིས་གང་ལ་དམིགས་ཏེ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སུས་ ཀྱང་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་།།དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ཞིག་གསུངས་ཤེ་ན། སེམས་བྱེད་པ་པོས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་གཉིས་པ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་འདིར་ལུང་ཡིན་ལ། རིགས་པ་ནི་རལ་གྲིའི་ སོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་རལ་གྲིའི་སོ་རང་གིས་རང་ལ་མི་གཅོད་པ་དང་འདྲ་བར། ཡིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་རང་གིས་རང་ལ་དམིགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རང་ལ་རང་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། རལ་གྲི་གཞན་གྱིས་མི་ཆོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་ཤེས་པ་མེད་དོ། །རང་རིག་པ་མེད་ན་རིག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

在《般若波罗蜜多》中说，从胜义谛而言一切法都是涅槃，而这些在世俗谛中被认为是轮回，如此则佛陀也应成为轮回中的存在，因此以'假若'等偈颂提出质疑。
在此，对此的回答是以'诸缘'等偈颂来说明。凡夫虽然胜义谛中是涅槃的自性，但因习气相续未断而在世俗谛中是轮回。世尊已断除了称为习气的诸缘相续，因此即使在世俗谛中也不会生起。'也'字的含义是'更何况胜义谛'之意。
或者，因为佛世尊已断除一切习气，在各个世界中示现，展现神通和变化等种种殊胜相，圆满一切众生的愿望，这并非轮回，而是由往昔愿力的推动而生起，并非由未断除的缘而生起，因此不会有矛盾。
对此，唯识宗说：'如果没有以瓶子和毛毯等为特征的幻相作为所缘，则幻相的迷乱也不合理，也不能说是由处于迷乱中的心识来了知，因为按照你们中观派的说法，迷乱即是无心的缘故。因此说'若时迷乱亦无有'等。'
对此的回答是'何时'等，你们所说的以瓶子和毛毯等为特征的幻相也是不存在的，如果承认其存在，就会如同实在论者的主张。因此，幻相既然不存在，如何能成为所缘？因此，按照唯识宗的观点，不存在的幻相如何能成为所缘？我们中观派认为无相的迷乱是可以作为所缘的。
如果唯识宗说'心本身就是幻相'，即便如此，如果幻相或其他特殊对境真实存在则可以如此，但离生的心本身若是幻相，那时谁能缘何物而见到呢？谁也不会见到任何东西。
这也是以'世间的怙主'等来说明。说了什么呢？说作为能知的心不能见到异于自身的第二个心。这是此处的教证，而理证则是以'剑刃'等来说明。任何事物都不能自己切割自己，如同剑刃不能自割一样，心识也是如此，不能自己缘自己，因为自作用于自身是相违的。
因此，不被缘取的心如何能存在？如同剑不能被其他剑所割一样，一个心识不能被另一个心识所知，因为没有自证就不可能有认知。

།འདིར་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་དོགས་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་གསལ་བའི་ཕྱིར། བདག གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཡིད་ནི་རང་ཉིད་རང་ལ་རིག་པར་རུང་ངོ་། །དཔེར་ན་མར་མེ་རང་ལ་རང་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱང་རང་ལ་རང་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མར་མེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་དུ་རུང་གི། མར་མེ་ནི་བདག་ཉིད་བུམ་པ་ལྟར་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་རྒྱུར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་གསོག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རང་བཞིན་གཞན་དང་ཕྲད་ནས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་སས་སྔོན་པོ་དེ་དང་ཕྲད་ན་དེ་སྔོན་པོར་འགྱུར་བར་རུང་གི་།སྔོན་པོ་ ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རང་ལ་སྔོན་པོར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ནི་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྣང་བ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་འགའ་ནི་སྣང་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྣང་བ་བདག་ཉིད་སྣང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །སྔོན་པོ་ཉིད་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་ ན་ནི་དེ་ཤེལ་དང་འདྲ་བར་བདག་ཉིད་སྔོན་པོར་བྱེད་ཀྱི།སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་སྔོན་པོར་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་མར་མེ་རང་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ལ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་མི་རུང་ བས་སྣང་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རང་ལ་རང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མར་མེ་ནི་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་འགའ་ཞིག་བརྗོད་དུ་རུང་གི་ཤེས་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པས་དེ་ལ་རང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པ་རྒྱུ་གང་གིས་ཤེས་ནས་རྗོད་པར་བྱེད།ཡང་བློ་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་ ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བས་གསལ་བའམ་མི་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བློ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་གསལ་ལམ་མི་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གཟིགས་མི་གཟིགས་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་ བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་བས་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུའི་ཚུལ་སྤྱོད་དང་འདྲ་བར་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་མེད་བརྫུན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ན་རྒོལ་བ་རྩོད་པ་ལ་བརྩོན་པས་བརྒལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ ཏེ།གཞན་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ནི་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སེམས་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་སྐྱེས་བུས་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་དུ་རུང་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། གཞན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་བྱི་བའི་དུག་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲི་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཡང་དབྱར་གྱི་ཚེ་བྱི་བ་དུག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ན་སྦྲུལ་གྱི་མཆེ་བས་ ཟིན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་སྦྲུལ་ནི་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དང་ལུས་ལ་གནོད་པའི་འགྱུར་བ་མཐོང་བས་བྱི་བའི་དུག་མེད་བཞིན་དུ་དེའི་དུག་གིས་ཟིན་པའི་དྲན་པ་འབྱུང་མོད་ཀྱི།སྦྲུལ་གྱི་དུག་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为了明了此处由迷乱力所生的其他疑惑，故说'我'等。即便如此，心亦应能自知自身，如同灯能自明自照一般，心也应能自现于自身。对此，为显示比喻不成立，故说'灯'等。被暗所障的瓶等物是可被照明的，而灯自身并非如瓶般被暗所障，故不需要照明，说'某物之自性为何，即成为彼自性之因'此语不合理，是虚妄。
其理如是：非彼自性者遇其他自性而转变为彼自性是合理的，如水晶遇与其相异的青色物而变成青色是可能的，但青色本身不依他而令自成青。如是，瓶等他物依灯等而显现，而灯等某些物不依他光而自身显现，此说合理。若青色非青，则如水晶般令自成青，而安住于青性者不应令成青。
若灯既不自明亦不被他明，则一切显现之相续将断绝，然此不应理，故说因不依他光而自明自照。如是，若说心亦因离能取所取故自明自照者，为此故说'灯'等。灯被知为能照明，故可以假立方式偶尔如是说，但于识则无离彼之能知者，故于彼说自明时，以何因知而说？再者，心即使被他心通者亦不能如实见，故任何人皆不能如实见，不应说明或不明。
心虽是不可言说，仅以假立而说有，此非真实。故说'明或不明'等。'任何人'等即是连佛陀亦未见，如说：'迦叶，心为一切佛所未见、不见、将不见'等。因此，如同石女儿之行为般，无论如何说明或不明等，皆是无义虚妄。
如是遮破自证时，精于论辩者之诘难即是'若'等。他人之识清净随觉是忆念之因。若如是，则问：他心所随觉之义，补特伽罗如何能忆念？说'由他等关联'，即因果性相一一相续等之意。对此，应问'如何忆念鼠毒'，即夏季老鼠带毒，了知彼等存在时，被蛇牙咬后未见蛇而见身体受损之变化，虽无鼠毒而生起被其毒所害之忆念，然蛇毒实为异物。

།དེ་བཞིན་དུ་རྨའམ་ལུས་ཀྱི་ནད་གཞན་ལས། བྱི་བའི་དུག་གི་ཤེས་ པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་དང་འདྲ་བར་རང་རིག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དྲན་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཉིད་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་དང་ལྡན་པར་སྣང་བའི་ རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་མེད་པར་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་རྐྱེན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་ པ་མེད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །ཐོས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །ཇི་ ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་དབུ་མ་པས་ཀྱང་བཀག་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་དུ་ཚད་མས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་གཞན་དུ་མི་རུང་སྟེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཏི་མུག་ཡིན་པས་དེ་ བཟློག་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ལས་སྒྱུ་མ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དཔེར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་རྟོག་པས་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་སེམས་ལས་ཇི་ལྟར་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་གཞན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མཚན་མིན་ཞེས་པ་སེམས་ལས་སྒྱུ་མ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་ཡང་དག་པར་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་མེད་དུ་ཟིན་ན་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མི་བདེན་ཞིང་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར་སེམས་གཞན་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་། ལྟ་བ་པོར་སྣང་བ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདིར་སེམས་ཙམ་པ་ན་རེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བར་ འགྱུར་ལ།དེ་ལ་མ་བརྟེན་ན་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོག་པས་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་འཁོར་བ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞན་དབང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་ན་འདི་ནི་གྲོགས་མེད་པ་ཆ་ཤས་དང་ བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སེམས་གཅིག་པུ་གཟུང་བ་དང་བྲལ་བར་གནས་པ་དེའི་ཚེ་འཛིན་པ་པོ་ཡང་མེད་ལ། དེ་གཉི་ག་དང་བྲལ་ན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དེས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་དབུ་མ་པ་ལ་དྲིས་པ་ནི། སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས བཤད་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པས་ཀྱང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་སྤྲུལ་པ་ལ་སྒྱུ་མ་དེ་བྱེད་པ་དེ་ཨུ0f37ཉིད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་ཤེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མི་ལྡོག་གོ།

同样地，就像从伤口或其他身体疾病中，如同不知道老鼠的毒一样，说明无有如同忆念般的自我认知，而是生起识的忆念。虽然也说自身不生起，但是当眼识等生起时，似乎具有色等其他缘的显现自性，若说如此。
为了说明这是不合理的，故说'其他缘'等。譬如没有成就的眼药，也不能见到瓶子等，同样仅仅具有缘的情况下不可能成为认知。如果这样，则无有自我认知就会导致也看不见瓶子等的过失。
因此说'如是'等。所谓见，在此是由现量决定的。闻是从声音而生。知是由比量。如同见等任何所有，在此中观派虽然未遮止，但在其他处由量成为真实性是不合理的。为什么呢？在此了解见等为真实性是痛苦之因的无明，所以要遮止它。
如果幻相既非异于心，也非不异于心，则如何能成为比喻？因此说'从心'等。如果幻相是实有，则怎么会不异于心呢？如同瓶子等一样是异体。如果说'非相'，即幻相不异于心，则不成为真实的事物，即是不存在。
若无心，幻相如何能见？因此说'如何'等。如同幻相虽然不真实且不存在却能显现一样，心虽然无有他性，但在世俗中显现为所见境和能见者有何过失？
此处唯识宗说，如果依于事物则以此成为轮回，如果不依于彼则轮回如同虚空，作如是思维，因此说'依于事物'等。胜义中无有事物的轮回如何能具有生起的作用？不能。
虽然轮回无实，但有所谓非真实的遍计，即依他起性存在。因此说'朋友'等。如果认为轮回不存在而非心的行相，则此非无伴、离分别。若如是，有何过失？
说'何时'等。如果唯心离所取而住，彼时也无能取者，若离此二者，则一切众生皆将成为如来。如是，你所说的唯心有何功德可得？因为仅仅是假立即是烦恼，故不能从烦恼中解脱。
如是其他人问中观派说'幻相'等。通过你所说的如幻之智，贪欲等烦恼如何能够遮止？因为当幻化师变化幻术女人时，彼自身也会生起贪欲，因此即使了知如是，烦恼也不会遮止。

།དེ་ལྟར་བརྒལ་བའི་ལ ཨན་གདབ་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྱུ་མ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་དེ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་མ་སྤངས་པ་ལས་སྒྱུ་མའི་བུད་མེད་དེ་མཐོང་བའི་ དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོམ་པ་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ས་བོན་ནི་བག་ཆགས་སོ། །དེ་བསྒོམ་ པས་ནི་བསྒོམ་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེ་ནི་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པའི་ས་བོན་སྤོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅུང་ཟད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གོ། །མེད་དོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པའི་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་དམ་པར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པས། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་ན་ནི་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ན་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། མདུན་ན་དམིགས་པ་མེད་ པའི་དོན་གྱིས་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་གནས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་ཚུལ་འདི་ལྟར་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཤད་ནས། ལྷག་མ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པའམ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའོ། །བློ་ནི་སེམས་སོ། །རབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བས་བལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ནི་ འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྐྱེན་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ།སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཡང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པ་མི་མངའ་ཡང་རེ་བ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་མེད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་བྱ་བ་དེ་བྱེད་ཅེས་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར།མཁའ་ལྡིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དུག་སྔགས་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུས་མཆོད་སྡོང་གི་ཀ་བ་བསྒྲུབས་ཏེ་བཙུགས་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་དུག་གིས་ཟིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་ཡོད་ལ། དེའི་ གྲུབ་པ་པོ་དེ་མེད་ནས་ཡུན་རིང་པོར་ལོན་ན་ཡང་མཆོད་སྡོང་དུ་བཙུགས་པའི་ཤིང་གིས་དུག་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པས་སྙིང་པོར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་བཞིན་སྤྱོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེས། རྒྱལ་ བའི་མཆོད་སྡོང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་བའི་སྐུ་སྤྲུལ་པར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་བཅས་པ་འདས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་རྣམས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་པའི་ཤུགས་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་འགྱུར་གྱི།ཉན་ཐོས་ལྟར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་ནི་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་ འབྲས་བུ་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདྲ་ཞེས་རྟོག་ན་དེའི་ཕྱིར། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ་ན་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཅི་ལྟ་བར་འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔར་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་དེ་ལས་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་ བཤད་ལ།ད་ལྟར་ནི་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཁྱད་པར་རོ།

如是为了说明以对治的方式断除烦恼的次第，故说'彼作'等。幻术的作者即是彼作者。'彼'即是指未断除女人等烦恼生起的种子，从而于见到幻化女人时生起烦恼，这是由于空性习气修习微弱的缘故。
那么如何断除烦恼呢？为此说'空性'等。此处空性即是真实智慧。其种子即是习气。由修习而生起极为熟练的修习，它能断除并消除事物习气即色等分别的种子。'少许无'即是无事物。
若问如何断除空性修习的习气呢？为此说'何时'等。胜义中空性并非存在，无事物不依赖于事物的遮遣，若无所依即事物，则无所依时，'心'即是识，由于前无所缘的意义，如何安住呢？即不安住。如是应当以此方式断除通达无事物习气的种子，此为语义。
如是说明有余涅槃后，为显示无余涅槃，故说'何时'等。无所缘即是无境或无取。心即是意。'极'即是涅槃。
如是则应如何见到佛身显现呢？为此说'如意'等。所化即是为众生利益的缘及愿力二因，只要彼二者存在，则随缘显现圆满所欲，虽无分别，犹如如意宝等般满足所愿。
如何虽无心却能作彼事？为此说'金翅鸟'等。譬如金翅鸟咒成就者建立供柱，彼能除遣被蛇等毒所害众生之力，即使其成就者逝世多时，所立木柱仍能除毒。
如是以随顺菩提行之行为要义，如法行持一切，圆满菩提行者，成为佛之供柱即佛之化身后，即使菩萨有心已逝，仍以所化及愿力二种力，成办一切众生利益，不如声闻般入般涅槃。
即使涅槃，犹如如意宝般作众生利益，此为'亦'字之义。因此说'无心'等。供养佛陀之福德，于果上相似。
若问如何相似？为此说'若于'等。如佛住世时供养一般，此处亦复如是，此为语义。前说如幻心能生福德，今说虽无彼心，此为此处之差别。

།བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདིར་མཚུངས་པ་དེ་ཡང་ལུང་གི་ཚད་མ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་བམ་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ན་ཐེག་པ་དམན་པ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་བཟོད་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཡང་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་མི་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཤིང་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི།སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ཡོད་པ་བཀག་ཅིང་མེད་པར་ལྟ་བར་མི་ཤེས་པ་དེས་འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པ་ཡོད་དེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པེ་ལ་ ཁྱེད་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལུང་ཡང་དག་པ་ལས་འདི་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ནི་མི་འགྱུར་བར་གསུངས་ལ། དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་ཞིག་ལ་སྨྲ་བ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ས་བཅུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་། དུས་དང་། དམིགས་ པ་དང་།བསམ་པ་དང་། འབྱོར་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཚོགས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་སྟེ། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང་དེ་སྟོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་མི་འགྲུབ་པར་གཞན་སྨྲ་ནའོ། །ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པས་དྲིས་པའོ།།གང་ཕྱིར་འདིར་ནི་གཉི་གའང་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་པའི་སྟེ། གཉི་ག་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དང་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་མི་འགྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་སྟེ། དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ མེད་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ།དེ་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །འདིར་གཞན་ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གང་ལ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་གིས་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འཇོག་ ན།ཡིད་ཆེས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ལ་ནི་ཡིད་ཆེས་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་གཞན་པ་གཉི་ག་འདོད་པ་དེ་ལ་བདེན་པར་ཁས་ ལེན་ན་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གཉི་ག་འདོད་པ་ཡོད་པས་བདེན་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཉིད་བདེན་མོད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ཡང་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་ པའི་ཕྱིར་དོར་དགོས་སོ།།གཞན་གྱི་ལུང་གཞན་དག་ཀྱང་དོར་དགོས་སོ། །རང་གི་སྡེ་པ་དང་། གཞན་འགའ་ཞིག་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྩ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་རྩ་བ་གཞི་གང་ལ་ཡོད་པ་དགེ་སློང་ཉིད་ དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བས་གནས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་དང་རྩོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དགེ་སློང་ཉིད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཀྱི། སེམས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོའི་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་ངའོ་ཞེས་ཀྱང་ང་ རྒྱལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཡང་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དཀའ་བས་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

此福德果报相等之理，也是由教证量而成立，故无论世俗谛或胜义谛，皆如同供养佛陀住世一般具有果报。
如是解说证悟真实性之次第时，小乘者因不能容忍大乘而作诤论，即所谓'真谛'等之所说。见到苦等谛时，通达补特伽罗无我之智慧，不造作趋向轮回之业，故能获得涅槃解脱。
而以见空性遮遣有而不知无见，有何果报可成就？认为一切皆无之见解，其中有大差别而你们未知晓。
因此说'是故'等，因为正确的教典中说未见如是空性则不能成就菩提，故而说见空性是大义。
所谓'然而'等是对他人所说，所谓'大乘'等即是乘也是大，故为大乘。为获得十地及果位故为乘。
因为果、时、所缘、意乐、圆满、精进、资粮皆为大故称为大，即闻等自性智慧及宣说彼之论典十地经等。若他人说此不成立时。
'你们的教典如何成立'是大乘者所问。
'因为此处二者皆成'是声闻者所说，意为二者皆是佛说故。
'首先你们此不成立'是大乘语，即首先无大乘则不能成佛，无此则你们的教典不能成立。
此处又以'以何因'等说明：以何因对你们的教典认为是佛所说而生信解，对大乘教典也应当如是生信。
若说因为二者皆许故信受你们的教典，而非因为是佛说，若承许非佛说而二者皆许为真实，则吠陀等某些也有二者皆许故应成真实。
若说虽然佛说为真实，但因大乘有诤论故不承许，则你们的教典也因与外道有诤论故应当舍弃。
其他教典也应舍弃，因为与自部及某些他人有诤论故。
复次，佛教之根本即是比丘，比丘戒之根本所依即是比丘性。
此亦难以安住，因为与外道有诤论故。
且不说比丘性，有所缘之心即有执著者，乃至有蕴执时皆会生起我慢，复有业及生，如是涅槃亦难以安住。

།བདེན་པ་མཐོང་བས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་བསྒོམས་པར་དེ་མི་འབྱུང་སྟེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པ་དང་བཅས་པར་སྣང་ངོ་། །དཔེར་ན་འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་ཞིང་ རྨོངས་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་རེ་ཞིག་སྲེད་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་ན་དེ་དེ་རྣམས་ལ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ངེས་པར་གཟུང་ཞིང་དཔྱད་པས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ལ། ཅི་ཞིག་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ཤེ་ན། ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ གཞན་དག་ན་རེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སྲེད་པ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ནི་འདིར་ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ སྨྲ་ཞེས་འདི་ལྟར་དགོངས་ཏེ།གཏི་མུག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའི་སེམས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ སྲེད་པ་ལ་བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ།།དེ་ཡང་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྲེད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་རྣམས་འབྲས་བུ་ངེས་པར་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་དེར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། སྲིད་པའམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དེར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དེའི་དངོས་པོའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་ཡང་ཡིན་ལ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བཀག་པ་ བསྐྱེད་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནམ་ཞིག་ཐོབ་པ་ན་སྲིད་པ་ལ་ཐར་པར་འདུ་ཤེས་པས་འགའ་ཞིག་གིས་འདུ་ཤེས་བཀག་སྟེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ སེམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་སྔ་མའི་འཕན་ཤུགས་ཟད་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ནི་མི་ཁོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ། འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཉམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།

由于见到真谛而断除烦恼，所以不是以苦行而住。为此说'烦恼'等。即使在断除烦恼之后，若不修空性则不会生起，因为具有所缘的心会显现有害。例如圣者目犍连被身体痛苦所逼迫，显现有愚痴业的力量。虽然如此，暂且贪爱若成为有的根本，则他们没有这些。对此需要确定把握并以观察而确定。若问需要确定什么，则说'多少'等。在此，有人说带烦恼和无记的贪爱，以及欲界的不善，这里是就引生后有而言，其中带喜贪的是有烦恼的，那么为何说'虽无烦恼'？如此思维：愚痴也是大烦恼故是有烦恼的，其习气也是在具有所缘的非愚痴的无知心中存在。同样，非烦恼性的贪爱有非烦恼性的习气。那也是受。这也应当观察，虽非烦恼性但遇到俱有因后能生起烦恼性，以'也'字表示。因此说'此贪'等。
若说诸因不必定生果，为此说'所缘'等。'安立于任何'是指，若心有所缘，则必定于有或无漏界中。若问这是为什么，则说'空性'等。由于离空性证悟的心为事物习气所缚，故不得解脱，将再次投生。这又如何呢？为此说'想'等。想是执持青等相的心的想。无此者为无想，既是无想又因生起遮止身心散乱的等持而为等至，故为无想等至。这是得到第四禅大果时，由于将有视为解脱，有人遮止想而入定。
其心为颠倒习气所缚，故虽遮止想，但在前力尽时，从彼身根生起。生于无想天的异熟果是无暇处。因此应当修空性。若说你的教证不具佛说特征，为此说'何者'等。为何不承认是佛语，应当承认。'大多'是指虽不完全相同。

།ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་མི་མཐུན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ན། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཁྱེད་ཀྱི་མདོ་ཚིག་འགའ་ཞིག་ མི་མཐུན་པ་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ན།ཁྱེད་ཀྱི་མདོ་ཡང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་དོན་ཡོད་ལ། དེ་ལྟར་མཉམ་པའི་ཚིག་གིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གསུང་རབ་ཟབ་མོ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོལ་བར་གདགས་སུ་རུང་བ་ནི་སྲིད་ཀྱིས། དེ་མེད་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནི་མི་ འགྱུར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆགས་དང་འཇིག་པ་གཉིས་དེ་ལྟར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་།ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འགེབས་ཤིང་སྒྲིབ་པའི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་མུན་པ་དང་འདྲ་བས་མུན་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྤང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་ལ་ འཇིགས་པས་ཁོ་བོ་མི་བསྒོམ་མོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ཟེར་བ་དེ་ཅི་ལས་འཇིགས་པའི་གཞི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་རྟོག་ན། དེའི་ཕྱིར་སོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།བུ་ག་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ཁ་སྟེ་བདུན་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བའི་ལམ་སྟེ་དགུའོ། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་ནི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བད་སའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ བདག་དང་སྲོག་ལས་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་།གྲངས་ཅན་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཅེས་འདོགས་པས་དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལས་དེའི་འདོད་པ་ལས། སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་། མུན་པ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་རང་བཞིན་རྟག་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ལས་ཆེན་པོ།དེ་ལས་ང་རྒྱལ། དེ་ལས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་ལྔ་འབྱུང་ལ། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བས། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གལ་ཏེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཡང་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་ཅིང་ཐོས་པར་འགྱུར་ན། རྟག་ཏུ་མི་ཐོས་པས་ཤེས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདིར་གཞན་དག་ན་རེ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་མི་གནས་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རྒྱུ་གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་མིང་དུ་བཏགས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པར་ཅི་ཞིག་དེས་ཤེས་པར་མ་གྱུར་པས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དེ་ནི་གོ་སླའོ།།སྒྲའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ན་གཟུགས་དང་ཉེ་བས་གཟུགས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་གང་གིས་ཅི་སྟེ་ཐོས་པར་ཡང་མ་གྱུར། སྒྲ་དྲུང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།དེས་ན་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དེས་ན་ཤེས་བྱ་དྲུང་ན་མེད་ཅིང་རྒྱང་རིང་ན་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

又如果有人认为空性等某些方面不相符合，所以不是佛所说的。为此说'假使'等。如果认为大乘和你们的经典文句有些不相符合是不应该的。你们的经典中也有正确相应的教证等处宣说与大空性相同的道理，如此以相同的文句，为何一切大乘不是佛陀所说，实际就是佛陀所说。'大迦叶'这句话是表明未通达甚深经典本身的过失。
再者，即使未通达空性也可以称为解脱，但是没有空性是不能成佛的。为什么呢？说'贪与'等。贪与灭二者如此不住的涅槃的获得，这是通达空性的果。'如此'等，那是总结。
贪欲等烦恼障和，应知应了解的一切所覆盖遮蔽的无明，如同黑暗故称为黑暗，断除这二者的对治就是空性。虽然如此，若说'我因为害怕无我这种形相而不修'，为此说'痛苦'等。为了显示如此说法毫无畏惧的根据，故说'我'等。如果认为什么都没有，为此说'孔与'等。
'九孔'是指眼、耳、鼻、口七个，大小便道二个共九个。六识是指眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。如此首先破斥了胜论师等认为有我、命、补特伽罗的观点，数论派也将意识称为我，认为那也是具有意识的士夫的自性，根据他们的观点，三德（勇、尘、暗）平衡状态下，
与常住的自性混合后产生大，从彼生我慢，从彼生声等五唯，声等的认识也如同影像般显现于士夫，他们如此说。因此说'假使声的'等。假使声等的认识即心是常住的士夫，声也应当常时都能执取听闻，但因为不是常时都能听闻，所以这个认识是无常的。
对此有人说声等不是常住，所以不是任何时候都能听闻。为此说'由何'等。如果是那样的话，由什么因称为认识并安立名称，在没有所知对境的情况下，什么都不能了知，怎么会是认识呢？这是不合理的。正因为如此，说'假使'等，这是容易理解的。
声的认识本身在声不现前时，由于色近在故成为色识，因此存在，如此说的话。如果是这样，当成为色识时，为什么也不能以任何因听闻呢？因为声不在近处的缘故。
于是说声的认识是存在的。不是不存在，因为是彼的本性的缘故。由此因而确定所知远离时认识也必定不存在。

།གཞན་ཡང་གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲའི་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པས་གཅིག་ཡིན་ལ། གང་གི་གཟུགས་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ཐོས་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། འོན་ཏེ་གཟུགས་འཛིན་པའི་དུས་ན་སྒྲ་མེད་པས་མ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་བྱ་མེད་པའི་ཤེས་པའང་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས ཤེས་པ་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་སྒྲ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་འཛིན་པར་ནུས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་གཉིས་གཅིག་ན་ནི་དབང་པོ་ལྔར་བརྟག་པ་ཡང་དོན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་ལས་སྐྱེས་བུ་འབྱུང་བར་བརྟག་པ་ ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པ་ཆ་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རང་བཞིན་ཞེས་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་ཡང་རྟོག་པ་ཉིད། གཅིག་པུ་ཡིན་ན་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་སྒྲ་ འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཐོང་བར་གྲུབ་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་གཅིག་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དུ་མར་གདགས་སུ་རུང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ཞེས་བྱ་ལ་ཕ་ལ་ལྟོས་ནས་བུ་ཞེས་བྱ་བས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ བར་ཡོད་མོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་ཕ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙིང་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་ནི་བདེ་བའོ། །རྡུལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མུན་པ་ནི་གཏི་མུག་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་པུ་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་བརྟགས་ཀྱི།འགྲོ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་ན་སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་ཡང་མ་ཡིན་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཉེ་བར་མི་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སྒྲ་འཛིན་ པའི་ཤེས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལྡན་པར་ཡང་མ་མཐོང་ཞིང་མི་སྣང་ངོ་།།དེ་བས་ན་སྒྲའི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གར་མཁན་དང་འདྲ་བར་ཚུལ་གཞན་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གར་མཁན་ གཟུགས་གཞན་གྱིས་འཇིགས་སྡེར་སྟོན་ལ་གཞན་གྱིས་ནི་སྲིད་སྒྲུབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ།དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་གར་མཁན་དང་འདྲ་བར་རྟག་ཅིང་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ན། དེའི་གཅིག་པ་ཉིད་འདི་ནི་སྔོན་ཆད་ མེད་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་པ་དང་གཞན་གཅིག་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་གཅིག་པ་བཀག་པ་ན་རང་བཞིན་གཞན་ཡིན་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་བདག་དེའི་རང་གི་རང་བཞིན་ནམ། ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་དྲིས་པའོ། ། གལ་ཏེ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གྲོལ་བ་དང་མ་གྲོལ་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་སེམས་དང་བཅས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། སེམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ གཉིས་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་གྲངས་ཅན་གྱིས་དེ་ཤེས་པ་དང་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དབུ་མ་པས་གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དང་རང་བཞིན་གཉིས་ སེམས་དང་སེམས་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་ཅིང་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་རི་བོང་གི་ར་ལྟར་མེད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འདྲ་བའི་རྐྱེན་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

此外说'又复何时'等。如果声音的认知和色法的认知二者以补特伽罗的形式是一体，那么当认知色法时为何不能听到声音？若说因为在执取色法时没有声音所以没有听到，那么就会成为没有所知的认知也不存在，因此认知就不会成为常有。
再者，能执取声音的本性的认知，怎么能够执取色法？如果这二者是一体，那么观察五根也就没有意义了。
又因为从自性中产生补特伽罗的观点也不合理，所以说'父与'等。在勇识、尘性和暗性平等的状态中所假立的自性等的生起说法也只是分别念而已，即使是单一的也不合理。因此，未见到执取声音的自性所承许的本体而成立是不合理的。
所以说'执声'等。凡是执取声音的认知本体，怎么能成为执取色法？绝不可能。这也是因为一体与多体相违的缘故。
即使是单一，也可以安立为多体，就像一个补特伽罗对儿子而言称为父亲，对父亲而言称为儿子，具有多体性，认知也如是存在。对此说'父与'等。为什么呢？说'勇识'等。勇识是快乐，尘性是痛苦，暗性是愚痴。由于勇识等是单一坚固的缘故，仅仅观察为变异，众生并非从此产生，因此实际上勇识等既非父亲也非儿子。由于如是的缘故，所以不是真实的。
同样，当声音不存在时，也未见到且不显现执取声音的认知具有色法认知的本性。因此，那个声音的认知是不存在的。
若说那个声音的认知如同舞者一样以其他方式显现为色法的认知，譬如舞者以一种形象表演恐怖鬼，以另一种形象表演悉达多，这也是如此。若如是，则此认知如同舞者一样不是常恒不变的。
如果认为彼即是其他本性，则此一体性先前是不存在的，因为他性与一体性是相互矛盾的。如是否定一体性时，其他本性是虚妄的，如是不存在。所说'如是则其自性或本体是什么，请说'是在询问。
若说其自性即是认知性，那么就会导致一切补特伽罗成为一体，解脱者与未解脱者的补特伽罗都将成为一体的过失。
又有心的补特伽罗与无心的自性二者也将成为一体。
又数论师说彼认知与自性是同等存在，因此承许为一体。对此中观师说'何时'等。当补特伽罗与自性二者无有心与无心的差别，远离次第与非次第作用，如兔角般不存在而颠倒时，彼时何有相似因？什么都没有。

།དེ་བས་ན་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།འདི་དག་གིས་ནི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དང་རིས་མཐུན་པ་དག་ཀྱང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཚད་མས་བཀག་པ་དང་། སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་ གཞན་དག་ན་རེ་བདག་དེར་སྔར་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔ་མའི་མི་ཤེས་པ་དེ་འཇིག་ཅིང་མེད་པས་མི་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྟག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ བས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་བདག་འདི་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་སེམས་དང་ཕྲད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཅི་ཡང་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བྱ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཤེས་པ་མེད་ཅིང་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བས་དེ་ལ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་ བཏགས་པས་བདག་ཏུ་བྱས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟེགས་ཟན་པ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་དེ་ལྟར་བདག་མེད་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། ལས་བྱས་ ནས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་འཇིག་པའི་རྗེས་ལ།སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ལས་དེ་ནི་གཞན་པ་དེའི་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དེ་གང་གི་ཡིན་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་ འབྲས་བུ་གང་གི་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཡུ་བུ་ཅག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་དང་ཕྱི་མའི་གཞི་ཐ་དད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཞི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལས་འདིར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཕལ་ཆེར་ནི་ཕྱི་མར་འབྱུང་ལ། བྱ་བ་དང་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལ་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་ཅིང་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདིར་བདག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་པས་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་ཁ་ ཟས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་ན་ནད་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྣང་།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བདག་དེ་དང་འདྲ་མོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་གྱི།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པས་མི་བྱེད་པས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་བཅས་ཤིང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ པོ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོར་གསུངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་པ་ལ་དགོངས་ནས་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་ པ་དེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་ང་རྒྱལ་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞིར་མི་རུང་བས་བདག་མ་ཡིན་ལ་འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་བདག་ཡིན་པར་ འདོད་ན་ད་ལྟར་གྱི་ཡང་བྱུང་མ་ཐག་འཇིག་པ་ཡིན་པས་གཞིར་མི་རུང་སྟེ།སེམས་དེ་མེད་ལ། དེ་མེད་པས་བདག་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ལུས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་བསྡུས་པ་ལ་སྤྱིར་བདག་ཅེས་བྱ་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།དཔེར་ན་འདི་ན་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལ་ཆ་ཤས་སུ་ཕྱེ་ཞིང་ཕྱོགས་ཆར་རྣམ་པར་བསལ་ན་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་བཙལ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，也不是一个，这是语尾词。通过这些也明显说明了因等共相和同类。如是，首先以量遮遣我是有心，若说是无心性的话。因此'无心也'等，又有人说虽然我先前是无心，但是与我自身的功德即所谓智慧相遇后也会成为有知者。若如是，则前面的无知灭去而无，应成无常。若说是常故而无，则此时此我虽然与有知的心相遇又能如何，什么也没做，这是语尾词。如是不应有无作用者，无知且无作用如同虚空，对此增益为我而作为我也不应理。
若说等，数论派也如是说，如是若无我，则不应理由善不善业而有可意和不可意果报的关联，因为造业后前一刹那心灭后，生起另一刹那心，而彼业非属于彼他者，若感受其果报则成太过之过。彼业属于谁已灭，果报属于谁而说？因此说'我们二者'等。有此世他世基础差别者即称为基础差别，此处所造业果大多在后世出现，对于彼等作用和果报，彼我因为是常故无作用且离作用。
因此，此处说我是作者和受者等之说是错误的故是无义，因为不具正理。其他人说，若单一有情相续具有不适饮食等因，则现见此生有病等果报，来世也与彼我相似。因此说'具因'等。即使此生诸有情因为是有作用的有情故是刹那，刹那者不以次第和非次第而作故无，因此说具因者现见具果报是不可能的。若说佛世尊说有作者和受用者，因此说'相续'等，彼是观待刹那心相续住于前后关联而说业不失坏。
如是虽然，若说过去等心是我慢所依故是我性，因此说'过去'等。其中首先过去未来心因为无故不应为所依故非我，若许现在心是我，则现在也因为生已即灭故不应为所依，彼心无，彼无故我也无。若许总的身心心所聚合称为我，因此说'如何'等。譬如此处分析木材蕴为部分并观察方分时无有部分性事物，如是虽说蕴为我，但若观察寻求则因非真实故无有。

།དེ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ ཞལ་སྔ་ནས།རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ང་རྒྱལ་བསལ་བ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་ངོ་། །འོ་ན་ཁྱེད་འདོད་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགོས་པའི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པས་སམ། བདག་གིས་བྱས་པས་བདག་ཉིད་དུ་ནི་རབ་བརྟགས་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གིས་སེམས་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་ བརྟགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་ན་རེ་སེམས་ཅན་མེད་ན་དགོས་པ་ཉིད་སུའི་དོན་དུ་བྱ་སྟེ་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་མེད་ན་དགོས་པ་དེ་སུའི་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། སུའི་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བདེན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་ཁས་བླངས་པའོ། །དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། །བདག་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདོད་པའམ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ལ་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་རྨོངས་པ་འདི་ནི་དགག་ཅིང་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་རྨོངས་པ་ལས་ནི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་ལ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་ནི་བཟློག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ སྨྲས་པ་དང་།གཞན་དག་ན་རེ་སེམས་ཅན་ཙམ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཁྱེད་ཀྱི་རྨོངས་པ་དེས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བའི་རྨོངས་པ་ཡང་རྨོངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བཟློག་པར་མི་ནུས་ལ། དེ་མི་ནུས་པས་ན་ཐར་ པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་ཞིང་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྔ་མའི་ཚུལ་དེ་ལས་ཀྱང་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཁྱེད་སྨྲ་ ན།དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པ་བསྒོམས་ཏེ། སེལ་བས་དེ་མཆོག་ཡིན་མོད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སེམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་མེད་པར་སུན་ཕྱུང་བ་ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་བདག་ ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ལུས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའོ། །ཆ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆ་རེ་ནི་སོར་མོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དེ་ལྟར་གནས་པར་གྱུར་པ་ ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གདགས་པའི་ལུས་དེ་ཡན་ལག་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་བདག་ཉིད་གང་ན་གནས།དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ནི་གཅིག་པུའམ་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཤས་སུ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཕྱི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ དབྱིབས་སུ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྡོང་དུམ་གྱི་ཤིང་ལ་འདྲ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མིའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།སྡོང་དུམ་ལ་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཐག་རིང་པོ་ནས་སྐྱེས་བུའི་བློ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གམ་དུ་ཉེ་ བ་འམ།དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་ལུས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་མི་འདྲའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་རྐྱེན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྡོང་དུམ་གྱི་ཤིང་རྒྱང་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པས་མིག་དང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ལག་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

此外，如圣者龙树所言，在《宝鬘论》中以'无我'等言论破除我慢。因此，若详加观察寻求，则唯见非真实性。
若问：'如此则无法成就你们所愿的利益众生之事？'为此说'若是'等言。为了所需之义利，为了息灭痛苦。
'承许'是指由欲望或自我所作。'以我执而观想为自性者'是指由无明而执著妄计为众生者，对此生起悲悯，此为语义。
其他人说：'若无众生，则为谁的利益而行事？这是不合理的。'为此说'众生'等言。若无众生，此利益是谁的利益？实则谁的也不是。
'虽然真实'是指虽然如此而承许。'为利'是指为自他之利。'我执'是指为了欲望或利益众生而行。
此行为虽因执著而成痛苦，但为息灭诸苦而起的此迷惑不应遮止与违逆。
此外，从常见、我见等迷惑中生起我慢，彼为增长痛苦之因，故应遮止。
如是说已，其他人说：'你们仅执著众生的迷惑也不能遮止我慢，因为行为的迷惑也是迷惑，故不能遮止痛苦之因，既然不能遮止，则无解脱。'
为此说'欲求菩提者应对如幻生悲悯，唯应修习无我智慧，故无我修习最为殊胜。'
或者，若你们说从前述方式也不能遮止痛苦之因，如是则应修习无我而遣除，此为最胜。
当以有心无心之理破除而显示无我时，若说：'由具有支分特征之身与心相连故有我。'
为此说'身'等言，亦说明身随念。'一切'是指支分等。'分'是指手等。'支分'是指手指等。
若支分与小支分如是安住，则如此非支分所依之身离开支分独自何处安住？
同样，身既不可观为独一，亦不可观为微尘般的部分，因此说'如是内外'等言。
因此，如同由形状差别等形状聚合的差别，而对木桩生起人的认知一样。
若说：'对木桩从远处短暂生起人的认知，而对手等近处或长时也生起身的认知，故不相同。'
为此说'乃至因缘'等言。木桩远处等因缘聚合即是因缘聚合，此处对手等亦复如是。

།གླེགས་བམ་ལ་ལས་ཇི་སྲིད་ལུས་ལ་སོགས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྲིད་དུ་གཏི་མུག་གི་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལུས་ལ་སྐྱེས་བུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལྟར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་འདིར་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་སུ་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་སྣང་ངོ་།།ཕྱོགས་སྔ་མ་ནི་སྡོང་དུམ་དང་ལུས་དེ་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལུས་མེད་པར་བཀག་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྐང་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་བསྒྲེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོར་མོ་དེ་ཡང་ཚིགས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པས་དེ་མེད་པའི་སོར་མོ་གཞན་ག་ལ་ཡོད། ཚིགས་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་དེ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཆ་ཤས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ན། དེ་ལས་ གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་ན་གང་ཞིག་ཡོད། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དེ་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་པས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་གང་གིས་དེ་ལྟར་གཞིགས་པ་དེས་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་ གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སུ་ཞིག་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་བྱེད་དེ།ཆགས་པའི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཤད་ནས། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་ སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་རམ།དོན་དམ་པར་ངེས་པར་ཡོད་ན་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་ཅིང་སེལ་བར་མི་བྱེད། དེ་མི་བྱེད་པ་ལས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་ཡོད་ ན་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ན་གོས་དང་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།བདེ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལས་ན་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་ལམ་རྒ་བ་དང་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་མངའ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་མེད་ན་དེའི་ཚོར་བ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བར་བཞག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །ཚོར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ སྟེ།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་འདོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཕྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་ འདིའི་རིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ཕྲ་བ་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགོག་པར་མི་ནུས་པས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་ དགའ་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཙམ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་མི་གནོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་མཐུན་པ་དགའ་བའི་རྐྱེན་བྱུང་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་ འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ན་བདེ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། གཉིས་པོ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྐྱེན་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པས་ ཚོར་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་དང་དེར་བཤད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དེ།མྱ་ངན་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

有些经典中说'乃至身等'，这应当另外解释：只要有无明缘的聚合，即使身体中没有补特伽罗，也会显现如补特伽罗。同样，只要有缘的聚合，由于迷惑，手等也会显现为身体。
前者是说树桩和身体二者同样是无实，没有差别。如此否定身体的存在后，为了说明与之相同的脚等的类推，所以说'同样'等。手指也是关节的聚合，除此之外哪里还有其他手指？关节若分析其部分，除此之外还有什么？部分若分析为极微，除此之外还有什么？
若将极微再分为六方位部分，还有什么存在？方位部分也是无分的，与虚空相同。由于如此分析的缘故，极微也是不存在的。如此，对于所谓的色蕴，谁会贪著执着呢？没有贪著的对象。
如此首先解释了身念住后，为了解释受念住，故说'假若'等。假若苦受真实或胜义中确实存在，为何不能遮止、消除与之相违的喜悦等？由于不能遮止，所以苦受并非真实存在。
同样，如果乐受真实存在，当被忧愁等苦所逼迫时，衣服卧具等成为乐因，为何还会希求乐受？因此乐受也非真实存在。
若说由于乐受或苦受或老死等的力量所压制而不能感受，那么，若无能感受乐苦的自性，其受性如何成立？不能安立为受。
感受有三种：乐受、苦受和不苦不乐受。虽然承认这些，但若说对于具有喜悦的人们存在微细的苦受自性，如此则此苦的道理并非真实存在。
那微细的苦也不能被其他的极大喜悦所遮止一点点乐受，所以是不存在的。又有说，乐受仅仅是欢喜的状态，因此对于仅仅的欢喜，由于苦的微细性而不损害乐受，苦也因为微细而不能被感受。
假若遇到与苦相违的喜悦缘时苦不会生起，同样，当遇到忧愁等缘时乐也不生起。由于这二者互相观待，所以乐苦不生起。
如此，由于缘互相交杂，受也是不存在的，仅仅是对分别的执著，如是如是所说的道理是正确的。忧喜等仅仅是分别，因为在真实中因果也无相遇的缘故。

།དེ་ལྟར་ན་མ་གྲུབ་ཅིང་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ ཉིད་འདིའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་གོམས་པར་བྱ་སྟེ།ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདི་གཞོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་བ་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅི་ལྟར་ན་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་ཏེ།དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཟས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོས་པ་ལས་བསམ་པ། དེ་ལས་བསྒོམ་པ། དེ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སེང་གེས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེ་བསད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ལོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་མེད་བཞིན་དུ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ རྟག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཡིན་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དབང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པས་ན་དོན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གཉིས་ བར་མཚམས་དང་བཅས་པའི་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་འདི་དག་འདུས་ཕྲད་པ་མེད་ན་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ཡང་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སུན་ཕྱུང་བའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ནི་བར་མཚམས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ་ཞེ་ན་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་པུ་ཡིན་པ་ལ་གཞན་དང་འདུ་ཞིང་ཕྲད་པའི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ནང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འཇུག་པ་ཡང་ མེད་དེ།གལ་ཏེ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ཡོད་ན་ལྟ་འཇུག་ཏུ་རུང་ན། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདྲེ་བར་འདུ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པས་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་འདུ་བ་དང་ ཕྲད་པར་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་རིགས་པ་དང་འཐད་པས་སྒྲུབ་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གཉིས་འདུས་པ་དང་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཉིས་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མཐོང་ན། ཡོད་པའི་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པར་གྱིས་ཤིག་ ཅེས་སུན་དབྱུང་བ་སྟེ།བསྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་འདུ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ལུས་མེད་ཅིང་རང་རིག་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་འདུ་བར་མི་འཐད་དོ། །རྐྱེན་ཚོགས་པར་ཡང་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་སྟེ།སྔར་ཕྱོགས་ཆ་དྲུག་གིས་དཔྱད་ནས་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་སོ། །རེག་པས་ན་རེག་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་། དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པའམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ།།དེ་ཡང་འདུས་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེད་ན་གོ་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་གང་ལས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།

如此，虽然是未成立且无分别，但由于从无始以来极为执著的力量，显现为如幻般领受快乐等。因此，对所分别的执著是虚妄的，所以这种观察就是它的对治，因此应当修习并熟练以受念住为体性的修法，为了摧毁这种颠倒执著的烦恼，应当作意观察执著的自性，这是其中的含义。
如何是对治呢？为此说'分别'等。如是'分别'即是对真实性观察而执著喜爱为相的分别，它成为对非真实性分别执著的对治，由此所生的分别禅定。这是无漏食，具有通达真实性为相，谁具有此相即成为瑜伽师。从闻生思，从思生修，从修生真实性智慧。
如幻狮子杀幻象并非真实。同样，以真实性观察摧毁虽无真实的邪分别。即便如此，世尊说真实性分别执著是触缘所生之受。
为此说'根境'等。根即眼等，其所缘境即是境，色等。彼二者有间隔则成为未混合的微尘。如是，此等根境无和合则无触，无触故何有受。如是所说，实际上虽然微尘并不存在，但为了破斥对方的观点而承许微尘。
其他人说它是以无间隔方式存在，这是不合理的。因为单一者不能安立与他者和合接触的名言。同样，微尘内部也无微尘进入。若有进入空间的机会则可进入，因无此故。因此彼等是平等相同，正因如此亦无混合和合，故无分。
无分者以任何方式都不能以理证和正理成立和合与接触。因此，互相二者和合与无分二者不能成立为一，若见有如是，请示现有之喻因，这是破斥，意为不能示现。
同样，若是识的自性也不应有和合的名言，因为无色身且许为自证，于彼不应有和合。缘聚合仅是假立而已，因无实法故不成立，如前以六方观察等同虚空。'如是'等是总结。
触即是触，是境、根、识的和合，或由此所生的心所法。此亦无和合则无所有。如是若无，所谓受从何因生起，即不生。

།ཉོན་མོངས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པས་ནོར་ལ་སོགས་པ་དེ་ལའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་མེད་པའོ། །གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ཐར་པའི་དོན་དུ་ཡང་དཀའ་བ་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཟད་པའི་མཐའ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས། །སྲིད་པ་ཅི་སྟེ་འཇོམས་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པས་སེད་པའི་སྲེད་པ་བསལ་བ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདི་དག་གིས་ནི་གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པ་ཡང་སུན་ཕྱུང་བ་ན་དེ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། རྫས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་རེག་པར་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ ཚུལ་གྱིས་རྫས་སམ་ཕྲད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྫས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བའམ་རེག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་མཐོང་བའམ་རེག་པ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །འདི་ ནི་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་དཔེར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་དང་།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཚད་མས་གཞིག་ཅིང་ བཅོམ་ན།མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་སྣང་ངོ་། །སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་དང་ཚོར་བ་དུས་གཅིག་བྱུང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དེས་ཚོར་བ་མི་མཐོང་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྱི་ནས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྔར་ཚོར་བ་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་མྱོང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ནི་དྲན་པ་ཡིན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་མཐོང་བའམ་རེག་པ་མེད་ཀྱི། གཟུང་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཙམ་དུ་གནས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ འགགས་པ་ན་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་དུ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རེ་ཞིག་སེམས་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གིས་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རང་གིས་བདག་ཉིད་ལ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཞན་གྱིས་སོ། །ཚོར་བ་པོ་ནི་བདག་དང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་མེད་པའི་ཚོགས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་འདིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚོགས་འདི་ ལའོ།།འདི་ལ་སུ་ཡིས་གནོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་པོ་རང་བཞིན་མེད་པས་ཚོར་བ་འདིས་སུ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཤད་ནས། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཤད་ པའི་ཕྱིར་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་དབང་བྱེད་ཅིང་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །འདིར་འདི་ ནི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པ་དང་།གནོད་པར་བྱར་རུང་བས་གཟུགས་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་བསྡུ་སྟེ། དེར་ཡང་མི་གནས་སོ། །བར་ནའང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡང་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ གང་གི་ཕྱིར་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་མེད་ལ།ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་ནའང་མེད་པའོ།

烦恼是由于贪求与乐相遇、与苦分离的渴爱而执著于财物等。'为何'是指无乐。'损害'是指也无苦。如此则为了解脱而修苦行也成为无义，因为有这样的分别，所以说'因为'等。由受的缘故生起渴爱，若非如此存在，则灭尽即是解脱，诸法本性即是涅槃，然而因为是损害之因，'为何不断除轮回？'这是说明通过执著断除渴爱即是解脱。
以上也破斥了食米外道等，他们这样说：'实物有两种：可见和可触。根境相遇所生的认识称为现量。'以观察方式，实物或相遇都是不存在的。再者，色等实物如同瓶子等虽然可见可触，但也是不存在的。'也'字表示世俗谛中承认，胜义谛中见触皆无。
这是以梦幻为喻的福德和非福德相应的心，具有如此自性的心，如梦如幻，其自性非常住，即使在世俗谛中被量破坏，也非无。如此也与心同时显现。说'与心'等，心与受同时生起是俱生，故彼心不见受，即不能体验之意。后生之心虽然能经验刚灭的受，但那是忆念而非体验。
色等俱生也无见触，仅住于所取之因，刹那灭时如鼠毒般能忆念，然而色等暂时显现为异于心，受等则不然，故如是说。因此说'自己对自己'等，自己不能体验自己，因为相违。'他'是指其他心。受者是我和补特伽罗等。'此无我蕴'是指如上所说方式无自性的蕴。
'此中谁害'是指损害和能害者无自性，此受将害谁？即不能损害。如是解说受念住后，为说心念住而说'心'等。因为对色等增上作用并能生起自识，故称根，即眼、耳、鼻、舌、身、意根，于彼等亦不住。此中常住坚固及可受损害故为色，即青等。等字摄集声、香、味、触、法，于彼亦不住。'中间亦非'是指根境二者之间也无。又因为'内'即身内亦无，身外亦无。

།གཞན་ནའང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཞན་ལ་མི་གནས་པ་ནི་རུང་ན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ན་ དབང་པོ་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྨྲར་ཅི་ལྟར་རུང་།ཡིད་དང་སེམས་གཉིས་བློའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལུས་གང་ལ་གང་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདྲེས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངོ་། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་གཞི་མེད་པར་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་ལར་སེམས་འདྲེས་ཏེ་ཡང་གནས་ལ། ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་མེད་དེ། ཅིག་ཅར་འཇིག་ཅིང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆ་ཤས་དང་བཅས་ན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལྷན་ཅིག་སྲང་གི་མདའ་ལྟར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་དེ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ནི་ཤེས་ཤིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།ཡང་དེའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བློ་རང་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་ངེས་པར་བརྟགས་ན་རང་རིག་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉི་ག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་སམ་ཕྱི་མའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ན། ལོགས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་གཞན་པར་བརྟགས་པས་མྱ་ངན་ལས་ག་ལ་འདའ། གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི། དེ་བས་མྱ་ངན་ འདས་པ་མེད།།ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་གཞན་ཡིན་པར་འགྲུབ་ན། གཞན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ཡང་དོན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བའི་ལན་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཞན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་འམ་གཞན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་འམ་ཕྱི་མའི་ཚུལ་དུ་སེམས་ཡོད་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །སེམས་སྨོས་པ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་པ་ལས་དགར་བའོ། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཞན་གྱི་སེམས་སུ་ བརྟགས་པ་དེ་ནི་འདིར་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།རབ་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྨོས་པ་ནི་སེམས་དེ་ཡང་རྫུན་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཞན་སུ་ཞིག་ཡིན་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་རང་གི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་རྣམ་པར་མ་བཤིག་པའི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་རྣམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། དེ་ཉིད་ཚོལ་བ་ ཐོག་མར་ནི།།ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། །དོན་རྣམས་རྟོགས་ཤིང་ཆགས་མེད་ནས། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་དབེན་པའོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་བརྟགས་པའི་གོང་དུ་དེ་ཡོད་ན་ཕྱིས་བརྟགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་བསལ་བར་ནུས་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དག་ནས་ཀྱང་། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཚེ་རང་ངམ་གཞན་པའི་ཀུན་རྫོབ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ རྟོག་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།

另外，'不在他处'是指不存在于身体内外之外的其他处所。不住于其他境和根，虽然可以，但意根就是心识本身，那么怎么能说'不住于根'等呢？如果说意和心二者都是智的本性，那么意也应成为念住，对此（回答说）：因此，如前所说其差别，所以说'于何身中何者不存在'等。
'不混杂'是指与身体。'非分离'是指不是离开身体而无处所独立存在。如果说心因为无色故，在某处与心混杂而住，又与身体分离，因此说'于何处'等。
'何处有'是指色等所知因为是刹那性的缘故无有部分，因为同时灭去不存在，即使有部分也因为无实体的缘故，前刹那的心识是不存在的。即使所知和能知如秤杆同时存在，因为一者不是另一者的因，所以实际上二者都不是不存在。因此说'如是'等。
这是在解说法念住，如是以所说的方式，一切法不能了知也不能成立为有生。又说胜义中有智的自性，但若详细观察，因为自证不成立，所以那也是不存在的，因此二谛实际上都是不存在的。
或者，如果世俗是由其他因或是由后者的力量而成为世俗，因为是独立成立的缘故，众生就不会成就涅槃，因为通过观察其他世俗怎么能证得涅槃呢？某些经典中说：'因此无有涅槃'。
这也是说，如果成立世俗是他性，因为被造作为他性，众生也不会成为涅槃，这就是其含义。为了解答他人的诘难而说'此是'等。
'他心分别'是指他者的或他性的，即在他相续中或后者方式中认为有心的世俗。提到'心'是为了区别于语法学家们的分别。那种被观察为他方之心在此不应执取，因为此品是以修行为核心的缘故。说'分别'是为了显示那心仅仅是虚妄的。因此说'由自'等。
如是问何者是他性时，因此说'彼即'等。凡是在自己的世俗中不存在的，在其后通过观察必定确定为不存在，而在之前未经观察时作为悦意的相而存在。如说：'最初求真实，当说一切有，了知诸义已，无著而离执，其后即空寂。'
如果在未观察之前它存在，那么后来通过观察也不能遮除，如其他论中所说：'此中无所遮'等。因此说'彼无'等。当时自性或他性的世俗都是不存在的。虽然它是无分别的，但是被分别观察为因果。

།དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པས་བརྟགས་པས་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ནི་རྟོག་པ་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ནི་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཅི་ལྟར་ རྣམ་པར་དཔྱད་ཅེ་ན།ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། དབུ་མ་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པས་སྒྱུ་མ་དང་འདྲའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲགས་པར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔྱོད་པར་བྱེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དགོས་པའི་ དོན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔྱད་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་བརྟག་པ་ན་བརྟག་པའི་གནས་མེད་ལ། གནས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་མི་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་དོ།།ཡང་རྟོག་པ་པོ་དང་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཉིས་པོ་འདི་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་བདེན་པར་ཡོད་པའམ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དཀའ་བས་གནས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ནི་རྟོག་དང་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་།གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་གང་བཤད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་ཡུལ་དག་ཕ་དང་བུའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕ་དང་བུ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ན་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་དོན་ གཉིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་པོ་དང་།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ན། དེ་གཉིས་མེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་དག་གི་ཚིག་གོ། །མྱུ་གུ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཏེ། མྱུ་གུ་ ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པས་མྱུ་གུ་ཤེས་ནས་ས་བོན་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་བྱར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་དེ། རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་ས་བོན་ཡོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ནུས་པ་ལས་དགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། པདྨའི་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་སུ་ཞིག་གིས་བྱས་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔ་མའི་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་འཇིག་རྟེན་ སྣ་ཚོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །རྒྱུའི་དབྱེ་བ་ལས་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་རྟོག་ན། ཐམས་ཅད་རྒྱུའི་མཐུ་ལས་ འབྱུང་།།ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པའི་མཐུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

如此，由分别念所分别的这两者是互相依赖的，没有所分别就没有分别念，没有分别念也就没有所分别。
如此，怎样观察呢？'如所共许'等所说，依于辩论双方所共许的法与有法色等，中观者说'由于有故非真实，如幻'等一切共许的观察都已说明。
观察者不也是所观察吗？因此说'当时'等。我们为了目的而承许观察，当观察所观察的真实性等时，无有观察处，由无处故不生不起，观察也是自性不生，说此不生即是涅槃。
又说分别者与所分别这二者是真实存在或不存在，这本身就是极其矛盾而痛苦的。
为何如此难安住呢？故说'若'等。分别者是能知，所分别是所知。如此，若无能知所知，何有能知？这是明显说明'分别与所分别二者互相依赖'的意思。
即使互相依赖，能知与境是否如父子般存在呢？因此说'父'等。如此，父子二者由于互相观待而实际上不存在、不成立，同样，能知与所知二者也是以能生所生的方式互相观待，因此应知二者也同样不存在。
'芽'等是他人之语。'异于芽'等是回答。若由异于芽的认识了知芽后推知有种子，则于所知如何有能知性？因无自证故无彼知，此是其义。
如此，如何由认识推知有种子呢？因此说'暂且'等。'暂且'之词是观待比量等。'一切'是指无遮遣因缘和合如是显现的功能，此是意趣。
因此说'莲花'等。如此说时，无因论者说：'莲花茎等是谁所作？'因此说'因的差别'等。由前因的差别即是由业所生的种种世间差别所致，并非无因，因为无因则无地域时间等差别故不应理。
若认为由因的差别生果的差别可以，那么因如何能生果呢？'一切从因力生起'，即是说从一因至一因相续中有生果功能力者能生起。

།འདིར་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་རྒྱུ་དེ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཅན་དང་ གནས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པས།དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རེ་ཞིག་དབང་ཕྱུག་གང་ཡིན་སྨྲོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། དབང་ཕྱུག་ཉིད་གང་ཡིན་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་དྲི་ བའོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ན་རེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ནི་ཟད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་དེ་ཡིན་དུ་ནི་ཆུག་ན། དེ་རྣམས་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་ཅེས་ མིང་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ན།མིང་ཙམ་ལས་མེད་དུ་ཟིན་ན་ངལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་དེ་ཙམ་དུབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད། འོན་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གིས་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ལྷ་མ་ཡིན་ཏེ།ལིང་ག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགོམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། མི་གཙང་བ་དང་འདྲེས་པས་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ནི་འདི་ལྟར་གཅིག་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་དང་། བློ་གྲོས་ བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་།ལྷ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན། ལིང་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་འགོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་གཙང་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་དབང་ཕྱུག་ནམ་མཁའ་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེ་ཡང་བྱ་བ་དང་འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བས་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ནོ། ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔར། །སོ་དང་སྐྲ་སེན་བདག་མ་ཡིན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་བྱེད པ་ཉིད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་དུ་ཡོད་དེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེས་ན་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་འབྱིན་ཅིང་སྐྱེད་པར་འདོད། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འབྱིན་པར་འདོད་ན། དེ་ནི་རྟག་ཅིང་བརྟན་པར་ཁྱེད་ སྨྲ་བས་དབང་ཕྱུག་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ས་ལ་སོགས་པ་གང་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འདོད་དོ།།གལ་ཏེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤྲུལ་ཏོ་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དབང་ཕྱུག་དེས་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་སྤྲུལ་ཞིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་སྨྲོས་ཤིང་། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཁྱེད་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཐོག་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན། འབྲས་བུ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟོས་ནས་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྱིན་པ་ནི་དེ་དངོས་པོ་ གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་རྟག་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད།དེ་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་སུ་རུང་ན། ཐམས་ཅད་འདིས་ བྱས་པར་ཁྱེད་འདོད་པ་དང་།ལྟོས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ།

在此，自在天因论者们说道：'假设有这个因，那么正是由自在天的意识先行，造作了一切有情和处所等。'如此妄执。因此说'众生的因'等。'且说自在天是什么'，是说如果自在天是众生的因，那么且说自在天究竟是什么。
如果他们说是诸大种，那就罢了。因为我们也承认它们以前前生后后果的方式作为众生的因，所以就让它是吧。你们只是给它们贴上自在天的名称而已。如果仅仅是名称，何必如此劳累呢？你为何如此疲惫烦恼？
而且，这些地等是多样的，以生灭而无常，无心识的缘故不是天，如同男根等相似。同样，凡是可践踏的，以及不净性，与不净相杂的地等，不是自在天。你认为它是一性、常住、具有善慧、天性，因此认为男根等也是不可践踏而清净的缘故。
如果你认为自在天是虚空，那也因为离开作业和欲行而非自在天。具有供奉日月等性质的我也不是那个自在天，因为之前已经以'牙齿、毛发、指甲非我'等遮遣了。
如果认为那个自在天是不可思议的，那么它的作用也是不可思议的，还能说什么呢？那不可思议怎么能成为言说的对象？如果是这样，那么它究竟产生和生起什么事物呢？
如果认为产生所谓的我，那么你们说它是常住坚固的，所以与自在天不同。也不产生地等，因为自在天本身就是它的自性。识也不生起，因为它不从识生，且是无始的缘故。所知也因为是无始的自性因，所以不承认从它生起。
如果说变现苦乐，由于苦乐是从善不善业产生的缘故，而且那个业也是无始时的缘故，所以不合理。如此，请说那个自在天究竟变现和产生什么事物？
又有其他人说：'识等并非无始，而是自在天才是无始。'因此说'因的'等。你们如果承认因自在天是无始的，果也应成无始。即便如此也不常作，说是观待而作。
因此说'它'等。产生若不观待其他事物，为何不恒常一切时中作？如果说观待未作的事物而不常作，因此说'未作'等。如果有未作的事物可以观待，但你们承认一切都是它所作，承认有所观待是不合理的。

།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཚོགས་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་དེ་མི་བྱེད་ཅིང་བྱ་བ་བཤོལ་བར་ཡང་མི་ནུས་ལ་དེ་མེད་པ་སྟེ། ཚོགས་པ་དེ་མེད་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱེད་པ་མེད་དེ། ཚོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ནས་དབང་ཕྱུག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་དབང་ཕྱུག་དེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ཀྱི་རང དབང་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་མི་མཐུན་ནོ།།འོན་ཏེ་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་ཡང་འདོད་པ་ཉིད་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར། དབང་ཕྱུག་དེ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ། །དེས་ ན་རང་དགར་དབང་བྱེད་པ་ག་ལ་ཡིན།གང་ཡང་གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་འདུ་བ་དང་ཆ་ཤས་སུ་དབྱེ་བ་དག་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་། ཕྱོགས་ཆ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་ནས།འདི་མན་ཆད་གྲངས་ཅན་དག་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཉམ་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མེད། དེ་དག་ལ་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་ལ། འགྱུར་བ་ལས་མི་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དབུ་མ་པས་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུ་ལ་རང་བཞིན་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་དེ་དག་རེ་རེ ཞིང་ཡང་སྙིང་སྟོབས་དང་།རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་ལ། དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་ཏེ། བདེ་བ་མྱོང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བའི་ ཕྱིར།ཡོན་ཏན་མ་གྲུབ་ཅིང་མེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་དག་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཐག་རིང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གྲངས་ཅན་དག་གོས་ལ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་ཡང་དེའི་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་མེད་པ་དང་སེམས་ཡོད་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་པས་དེ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འོན་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་གོས་ལ་ སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་རྒྱུ་ཡིན་ལ།དེའི་འབྲས་བུ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་དེ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་དཔྱད་མ་ཟིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མ་གྲུབ་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གྲངས་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ཀྱང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་ པོ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མ་མཐོང་ངོ་།།གཞན་དུ་ན་གོས་ལ་སོགས་པ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པར་ན་གོས་ལ་སོགས་པ་དེ་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ངེས་ པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།བདེ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ནམ་ཡང་རྙེད་ཅིང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

如果想要依赖某个东西的话，那个时候集合才是因，而不是自在天。如果有集合的话，那自在天就不会做也不能推迟行为，如果没有集合，自在天就不会做，因为是从集合中产生的。如果说有了集合后自在天不情愿也要做，那么这样的话自在天就会变成受他人控制，这与你认为他是自主的说法不相符。
如果说是依赖意愿而做的话，因此说'意愿'等词，意愿也会依赖意愿本身。自在天怎么可能在一切方面都是作者呢？根本不是。因此怎么会是随意掌控的呢？
还有迦那陀等人主张恒常的极微，认为聚合和分解部分能产生果报，这也被'方分也无分'这个论点所分析驳斥了。
这样驳斥了自在天为因等说法之后，从这里开始，数论派认为所谓的胜性是因，因此说'胜性'等词。'平等存在'是指大等不变，这些称为胜性，从变化而不平等时称为流转。对此中观派认为，一个胜性具有三种自性是不合理的，因此所谓的胜性是不存在的。
同样，功德也是不存在的，因为三种功德每一个都具有勇德、尘德和暗德三种。这三种被认为分别具有快乐、痛苦和愚痴的本质，它们是相互矛盾的，因为在经历快乐的时候就不会经历痛苦。
功德既然不成立且不存在，那么从它产生的声音等其他东西的存在就更加遥远了，因为不能经受其他量的检验。这样的话，数论派认为从衣服等产生的快乐也是它的变化，这一切都不被认可所以不合理。
因此说'无心'等词，无心和有心是相互矛盾的，所以这是不可能的。如果说快乐等是因的自性或本质，衣服等事物就是因的自性所以是因，它的果是衣服等，所以它有快乐等，否则就不会从它产生，对此说'诸事物不是已经考察过了吗'，意思是说已经被念住观察而不成立。
数论派你如果认为事物的因就是快乐等，这是不对的，因为从经历快乐等的体验中也没有看到毛织物等事物的产生。否则的话，从衣服等产生快乐等的变化，但实际上衣服等不存在且不成立，所以快乐等也是不存在的。
如果说快乐等是常住所以一定存在，因此说'快乐等'等词，快乐等并非常住。任何时候都不会获得和认知到。

།གལ་ཏེ་རྟག་པར་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་དེ་གསལ་བའི་ཚེ་ན་བདེ་བར་སྣང་གི་།ནུས་པའི་ ཚུལ་དུ་མི་གསལ་བའི་ཚེ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན། དེ་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཛིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་ན།གལ་ཏེ་རགས་པ་ཡིན་ན་ཕྲ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་བདེ་བ་དེས་རགས་པ་སྤངས་ནས་ཕྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས། དེ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་གནས་ཀྱི་གཞི་ བདེ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྱི་དེའི་གཞི་རྟག་པས་ཐ་དད་དོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པར་ན་བདེ་བ་ལས་ རགས་པ་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པས།བདེ་བ་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དག་ན་རེ་བདེ་བ་རགས་པའི་ཟླ་ལ་མི་འཇིགས་ཏེ། ཞིག་ཅིང་མི་རྟག་ན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱོད་ འདོད་པ་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་།།ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་རགས་པར་ཡོད་དགོས་ལ། དེ་ནི་གསལ་བར་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཁྱེད་རགས་པའི་ཚུལ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གསལ་བར་མི་འདོད་ཀྱང་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བ་ལས་མི་སྐྱེའི་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རགས་པར་ གནས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གསལ་བར་རྒྱུ་ལ་གནས་ན་ནི་རྒྱུ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་གསལ་བར་གནས་པས་དེ་ཟ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གསལ་བར་གནས་ན་ནི་རས་ཀྱི་རིན་གང་ཡིན་པ་དེས་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ ཉོས་ལ་གོས་སུ་བགོ་བར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།གལ་ཏེ་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ལས་རས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྨོངས་པས་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་མ་རྨོངས་པ་ལ་ཡང་རྨོངས་པ་དེ་གནས་ཤིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མེད་ན་རས་བལ་ གྱི་ས་བོན་གོས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གྱོན་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མ་མཐོང་། དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུས་འཇིག་རྟེན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་།འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་དོན་གྱི་ཚད་མས་གསལ་བར་ མཐོང་བ་དང་།འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་ལ་ཡོད་པ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གསལ་བར་མཐོང་བ་གང་ཞིག་ཡོད། དེ་མེད་ན་ཚད་མ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ པར་འགྱུར་བར་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་གཞལ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་ཚད་མ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞིང་བརྫུན་ན་ནི་དེས་གཞལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ།།གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། གྲངས་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྨྲ་བར་ཡང་དག་པར་འཐད་ཅིང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འདོད་ པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཙལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་དཔྱད་པར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་འཛིན་པར་མི་ནུས་ཀྱི། དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་འཛིན་པ་དེ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་བརྫུན་པར་ཤེས་པར་ འགྱུར་རོ།

虽然常有，但是当它明显时显现为乐，而当以功能方式不明显时则不是，如是说。因此说'乐'等。若说由自证现量有乐等，则为何不取乐等？若说因为微细故不取，若是粗大，又怎能成为微细，因为粗大与微细二者是相互矛盾的。
虽然如此，乐舍弃粗大而成为微细，因此是粗大和微细的不同状态，而所依基础的乐并无差别。因此说'粗大'等。若认为状态是无常而其基础常住故有差别，因此说'由此'等。实际上乐与粗大并非相异，故乐是无常性极为明显。
又有人说乐不随粗大对方灭，若灭而无常则成为无，从无不生。因此说'无'等。你所许不应理。承许有则必须粗大而有，这是明显的，从彼生起故，你说以粗大方式无，虽不许明显，但从无与不明显不生，从有生故即住于粗大。
若果明显住于因中，则因食等中果不明显而住，食之则成食不净。又若因中果明显而住，则以布的价格买棉花种子而穿着。若说虽从棉花种子有布，但世人愚痴故未见，则于了知真实而不愚痴者亦不存在愚痴，若无则为何不穿棉花种子为衣？又若真实智慧于世人亦有。
若因果存在故是所见，则世人亦见真实，为何不见？如是乐等因果为何世人不见？若说世人不具量故未见因中之果。因此说'世间明显'等。如是则声等以义量明显所见，以'及'字表示比量和教量所有亦非真实而成为无。
若胜义中声等观察诸事物是空性，则何有明显可见？彼无则量亦非量，因此说'量'等。空性是量所量，否则如何能知？若彼等量非量而虚妄，则所量空性等一切成虚妄，因此诸事物空性不应理。
某些典籍中说：'你不应理'，数论你说空性非如实应理，诸佛许世俗中一切有是应理。因为未经寻求观察诸所观察事物而执著彼无性不能，从了知执取彼自性空性，由此知诸事物虚妄。

།དེ་བས་ན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེའི་མེད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །གྲངས་ཅན་ལ་དཔེ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་ བསྡུ་བ་སྨྲས་པ་ནི།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་ན་བུ་སྐྱེས་པ་རྨིས་ལ་རྨི་ལམ་ན་དེ་ཤི་བ་རྨི་ལ་དེའི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་དེས་བུ་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་ཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་ འགོག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་ཡོད་ན་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ནས། གཞུང་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྐྱེན་རྣམས་སོ་སོ་འམ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྣམས་ལའམ། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རང་སྣང་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ རྣམས་དང་།བདག་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའང་། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཡང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གནས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་སྡོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དེ། མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་སྒྱུ་མ་ཉིད་དང་འདི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན། རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་ པ་ཁོ་ནར་བརྟགས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་དོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་སྒྱུ་མས་བྱས་པ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པས་གཉི་ ག་ཡང་ལོག་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་གཞན་གང་ཞིག་དང་ཉེ་བ་ན་ངེས་པར་མཐོང་ཞིང་སྣང་ལ། དེ་མེད་ན་ནི་མི་མཐོང་བས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲའོ།།དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ནི་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དང་ཉེ་བ་ན་སྣང་གི་།དེ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། གཞན་དག་ལ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་དང་ཉེ་བ་ལས་ཡིན་གྱི། དེ་མེད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ཤིང་རག་ལས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་བཅོས་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན། དེ་བདེན་ཞིང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣ་ཆ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པར་གྱུར་པའི རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དེའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་དངོས་པོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན།ཡང་དག་པར་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་འདིར་སྐད་ཅིག་མར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་དུས་སུ་འགའ་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། སྐད་ཅིག་མར་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོག་པ་དེའི་ཕྱིར། མེད་ པའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚེ་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་དེ་དུས་ནམ་ཞིག་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

因此，所观察的诸事物并非虚妄，所以它们的无实性是极其明显的虚妄。因为无是依赖于有而存在的，所以事物不成立则其无也不成立。
为了对数论派举例说明而作总结说道：'因此'等等。譬如在梦中梦见生了儿子，又梦见他死了，说他不存在只是分别而已，这种分别念头产生了儿子存在的想法，随后又否定、遮止了这种想法。
同样，如果有所谓的实有事物的观念，那么说它不存在的分别念也会生起，而这也是虚妄的。这样驳斥了无因论和不相应因论之后，为了总结论述而说'如是'等等。
'诸缘各别或和合'是说，对于自在天、胜性等常住之物，或种子等无常显现之物，以及和合，即所谓取因等无常之物，以及我、种子等常住与无常等诸法，对于所见与未见的因缘四相，都不安住其中。
'从他处'是说也不从诸缘以外而来。即便如此，若说仍然存在，故说'无住'，即一刹那也不停留。正因为如此也无去，因为是无实故。
那么此与幻术有何差别呢？愚者所执著并增益为真实的色等诸法又有什么呢？根本不存在。色等是由因所生。幻术所作与此有何差别？因此说'幻术'等等，由于它们都无来去，所以二者都是虚妄，这是其义。
如此，若说缘起是真实的，为此说'若某'等等。某事物与某物接近时必定可见可现，而彼不在时则不可见，故其非实有，如同影像。
影像也是依靠镜子等物接近时才显现，无彼则不然。同样，其他诸法也是依靠自因接近而有，无彼则不然，故说'影像'等等。凡是依赖因缘而生的都如同造作，如何能是真实究竟？
如此，若说因是存在的，为此说'事物'等等。若说金等事物变成耳环等所作之因是存在的，则说'百分'等等。因为无实故成为无分，如此无实且不可改变的状态，成为什么事物而说是事物呢？如此状态除了无实之外还能成为什么事物？
实际上因为无因果，所以对此主张刹那有的论者们这样说：'虽然在无实时确实不会成为任何事物，但是刹那性是存在的。'对于这种想法，故说'无时'等等。在无实之时即是无实性，彼事物何时会生起呢？永远也不会生起。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་མ་སྐྱེས་པ་དང་ནི་བྲལ་ཞིང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་ཅིང་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འགའ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ན་ཁས་ལེན་པར་ བྱེད་པ་དག་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྫས་གཅིག་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ དངོས་པོ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ན་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེད་པར་མ་གྲུབ་ན་འགག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་དམིགས་ཤིང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དེ་བས་ན་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། མི་དང་། ལྷ་སྟེ་འགྲོ་བ་ལྔ་འམ་དྲུག་གོ། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཤིང་ལ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པས་གཤེགས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ན་སྲ་བའི་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མི་རྙེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཉིད་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མྱ་ངན་འདས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་རྙེད་པ་ལ་ སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་བརྒྱད་དང་།སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྫུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་རྙེད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་འམ། སྨད་པ་ལ་ སོགས་པས་བརྙས་པར་གྱུར་པ་དང་།གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་མི་དགའ་བ་དང་། གྲགས་པ་ལ་སོགས་པས་དགའ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པ་ནི་འདོད་པའོ། །འོ་ན་ མི་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲེད་པ་དགོས་སོ་ཞེ་ན།གསོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་འདི་ན་བྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་རྣམས་ལ་སྲེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཉེན་འདུན་དང་མཛའ་བཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སྲེད་དོ་ཞེ་ན་གཉེན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཉེན་ནི་ཉེ་དུ་རྣམས་སོ། །བཤེས་ནི་མཛའ་བོ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པར་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པས། བདག་དང་འདྲ་བ་ཡིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་འདི་བདག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་དོན་དུ་བྱས་པས་དེས་འདི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བརྟགས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སེམས་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཐབ་ པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་སོ།།སྤྲོ་བ་ནི་དགའ་སྟོན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་སོ། །ཤིན་ཏུ་མི་བདེར་འཚོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །རྡེག་པ་ནི་གཞན་ལ་འཁུ་ཞིང་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངན་འགྲོ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྟུང་ནས་སླར་བདེ་འགྲོར་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པ་ན་འཁོར་བ་དང་།གཡང་ས་མང་པོ་སྟེ། གྲང་བ་དང་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག་དང་། དེའི་ཉེ་འཁོར་བ་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་ཀྱང་དབྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྐྱེ་བ་ནས་སྲིད་ པ་དེར་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为什么呢？说到'事物'等，诸事物无生性，无实体且离无生而不成差别，由于诸事物非无且不离，诸事物存在且有生起的机会是不可能的。如是暂且任何都不成为事物，如此则为了承许者们而说'自性'等。
凡是事物者即不会成为无事物。为什么呢？因为在一个实体中若有事物和无事物的自性转变，则一个事物中有事物和无事物两种相违法性，因为是相违的缘故。
'如是'等是总结。若生起不成立则灭亦不存在。如是一切种类中恒常的事物亦不可得且不存在。
因此，一切众生皆是无生无灭自性。'诸趣'即地狱、畜生、饿鬼、人、天等五趣或六趣。'如芭蕉无实'是说如同用剑等劈开芭蕉观察时找不到任何坚实的心实，此等法性亦如是。
因此说'涅槃'等。为了显示获得等世间八法和贪爱等一切皆是虚妄，故说'如是'等。如是有何可得？同样，以赞叹等恭敬或以诽谤等轻蔑，以不名誉等不悦或以名誉等欢喜又有何可得？
此世间八法是从贪爱而生，因此说'贪爱'等。贪爱即是欲望。若问是否需要对不死等的贪爱，故说'以活命'等。若又贪爱此处将生起的诸身，因此说'谁能'等。
如是若又贪求与亲友等相会，故说'何亲'等。亲即是亲属。友即是朋友。彼等一切实际上是未生的缘故，如虚空般无实体，故'与我相似'是说此论与我同等意义，故应如是了知如幻。
如是若又说乐与苦的心是存在的，因此说'自身'等。由斗争争论等因。欢喜是由庆典等因。'极不安乐而活'是说由忧愁等极为困苦。打击是对他人怀恨且作害等。
恶趣是堕入地狱等后又生于善趣天界的方式中轮回，众多险处即十六寒热地狱及其近边地狱，以及畜生、饿鬼亦分类极多，从生起乃至有中，此非真实性即是如幻。

།དེར་ཡང་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དག་སྟེ། ཚ་བ་དང་། གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྱི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པས་གནས་པ་དང་། སྲེད་མིན་ཞེས་པ་སྲེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འདི་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི།སྲེད་པ་མེད་ན་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གཡང་ས་མང་པོ་ཡོད་པའི་སྲིད་པ་དེར་ཡང་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེར་ཡང་ཚེ་ཐུང་ཞིང་ནད་མང་བ་དང་། ཡང་དེར་ཡང་གསོན་ཞིང་འཚོ་བ་དང་། ནད་མེད་པའི་ དོན་དང་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པ་འདྲེས་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་མྱུར་དུ་དུས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེར་ཡང་སྔོན་ནས་གོམས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བཟློག་ཅིང་དབེན་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་དུས་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེར་ཡང་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ལ་བརྩོན་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་བདུད་དམ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་བདུད་ཀྱིས་ལམ་ལོག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་འམ། ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ་འདི་འདྲ་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་ འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བས་འཚོ་བས།ཐུབ་པར་དཀའ་བས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེས་སླར་དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་འཁོར་བ་ལས་ འབྱུང་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པ་དང་།དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སེམས་ཤིང་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བས་འདོད་ཆགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཆུ་བོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ེ་མའོ་ཞེས་པ་ནི་ ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས། དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོ་བཟློག་དཀའ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འགྲོ་བ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པར། །འཁོར་བའི་འཁོར་ལོས་ འཁོར་གྱུར་པ།།མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུར་ནི། །ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་སུ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཀྱང་རང་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པར་མི་མཐོང་གི་།གཞན་དུ་ན་རང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གནས་ པ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྔ་མོ་ཚེར་མ་ཟ་ཞིང་འཚོ་ཡང་བདེ་བར་གནས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བར་རློམ་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །བསོད་ནམས་སྤྲིན་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། ། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་གནས་པས་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དགུ་པའོ།། །།བསྔོ་བའི་དབང་དུ་མཛད ནས།བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སྤྱད་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བ་དང་སྒྲིབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་གནས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བློ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་གང་ཡིན་པས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་བསྔོ་བ་དང་བཅས་པ།རྣམ་པར་བསམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་བརྩམས་ནས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དེ་ལྟར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། ། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའོ། །ཉམས་པ་ནི་འཇིག་པའོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུའོ།

在此处也有相互对立的事物，如冷热等，以及其他众生也因相互不和而存在。所谓'无爱'即是无有贪爱，在此轮回中，非真实性不会消失，唯有无爱时才会消失。
如是在具有众多险处的轮回中，有些众生变得羸弱无力，在此又有短寿多病，在此又有生存和活命，以及无病的目的和事业，因与愚者混杂而无果，迅速消逝时光。
在此又要遮止从前串习的散乱而寻求寂静处，何时有机会修习禅定，极难获得。
在此虽然精进投入这些事业，但欲界魔王或遍行魔会引导入邪道，或生起怀疑，以这样的方式无法证悟真实义而受苦而活，故说'难忍'。
如是被魔加持而造作大恶，一再投生恶趣，因此再次获得暇满极为困难，从轮回中解脱也极难获得。
在此又佛陀出世以及思维正法、修习禅定也极难获得，贪欲之流极难遮止。
'呜呼'表示稀有。
'苦流'是指由烦恼生业，由业生苦，由苦又生烦恼之流难以遮止。
如说：'轮回无始中后际，轮回之轮而流转，如同旋火轮一般，互为因果而轮转。'
'此'是指谁呢？即是如此极为痛苦却不见自己处于痛苦中，反而认为自己极为安乐。
如是处于痛苦中吗？譬如骆驼食荆棘而活，也认为安乐，如是一切仅是执著安乐而已，此外别无他物。
'福德云'即福德蕴。
住于所缘执著而行于所缘。'等'是摄略。
此为《入菩萨行论》善说中宣说般若波罗蜜多品第九。
就回向而言，'我于菩提行'等，菩提即是功德与过失一切增长与遮障究竟的真实智慧，即一切智智。其行即是菩提行，菩提心功德等十种内容，趣入地和波罗蜜多，如前所说带有回向，'所思维'即是开始而未圆满，如是回向之义。
'欢喜'即是悦意。'退失'即是毁坏。'相续不断'即是恒常。

།དེ་ལྟར་སྤྱིར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ནས་འགྲོ་བ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན དམྱལ་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་དགེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷ་ཡི་ལུས་ཐོབ་ནས། །ལྷ་མོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དལ་གྱིས་འབབ་གནས་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡན་ཆད་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དམྱལ་བ་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་ཚ་བ་དང་། ཆུ་བུར་ཅན ལ་སོགས་པ་གྲང་བ་དག་གོ།།འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་སྟོན་པའི་ས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བ་ཅན་དེ་ལ་བདེ་དགས་དགའ་བར་ཤོག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྤྲིན་ཆེན་ལས་ཏེ།གང་ལ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་བོ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཆུ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །རལ་གྲི་ལོ་མའི་ནགས་ཚལ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྤུ་གྲིའི་སོ་འཕེལ་བའི་དམྱལ་བའི་ལམ་མོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཤལ་མ་ལིའི་སྡོང་པོ་དག། །ཅེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མས་རྡོ་རྗེའི་ཚེར་མ་ཁ་ཐུར་དུ་ བལྟས་ཤིང་རྣོ་བ་ཅན་གྱི་རིའི་ཤིང་ནི་ཤལ་མ་ལིའི་སྡོང་པོའོ།།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དགའ་བའི་ཚལ་དེར། དཔག་བསམ་ཤིང་དུ་འཁྲུངས་པར་ཤོག་། མཐིང་རིལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་དེ་དག་ནི་སྐད་སྙན་འབྱིན་པ་སྟེ། སྐད་སྙན་སྒྲོགས་པས་མཛེས་འགྱུར་ཤོག་།ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་ སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་པདྨ་སྟེ།ཆུ་སྐྱེས་དྲི་བསུང་ཆེ་ལྡན་གང་ལ་ཡོད་པའི་མཚོ་དེ་དག་གིས། དམྱལ་བའི་ས་ཕྱོགས་དག་ནི་ཉམས་དགར་ཤོག་།སོལ་ཕུང་ནི་མེ་མ་མུར་གྱི་དམྱལ་བའི་ལམ་མོ། །ས་བསྲེགས་ནི་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་དམྱལ་བའིའོ། །བསྡུས་འཇོམས་རི་བོ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་བསྡུས་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ན་ལུག་ལྟ་བུའི་རི་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་།།མདག་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་ནི་གཤིན་རྗེའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་ཕབ་པའོ། །བསྐལ་པ་ཟད་པའི་ད་ལྟར་ཡང་མཚོན་གྱིས་འཐབ་པ་དམྱལ་བ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །ཆུ་ བོ་རབ་མེད་ནི་དམྱལ་བའི་ལམ་མོ།།ལྷ་མོ་རྣམས་ནི་ལྷའི་བུད་མེད་དག་གོ། །དལ་གྱིས་འབབ་པ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆུ་བོ་གངྒཱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཀུན་ནས་མུན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ སྨག་ཏུ་གྱུར་པའོ།།དེ་ཀོ་སུའི་མཐུ་སྙམ་སྟེ། །གྱེན་དུ་བལྟས་ན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་འབར་བ་བཞུགས་མཐོང་ནས། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྡིག་དང་བྲལ་ནས་ཏེ། སྡིག་པ་སྤངས་པར་གྱུར་ནས། བདག་ནི་དགེ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བར་ཤོག་།ཅེས་བཤད་ཟིན་པ་དང་སྦྱར་རོ། །མེ་ཏོག་ཆར་པ་སྤོས་ཆུ་དང་འདྲེས་འབབ་པ་ཡིས། །དམྱལ་བའི་མེ་མདག་ཆིལ་ཆིལ་གསོད་པ་མཐོང་གྱུར་ནས། །ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ན། གློ་བུར་བདེ་བས་ཚིམ་པ་འདི་ཅི་སྙམ་ན། སེམས ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་ན་པདྨ་སྟེ།སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་མཐོང་བར་ཤོག་།དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨའི་རིགས་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲོགས་པོ་དག་འཇིགས་པ་བོར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྡུག་ བསྔལ་ནི་ཕོངས་པའོ།།བརྩེ་བ་ཡང་བདག་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །གང་ལ་དབུའི་ཟུར་ཕུད་མངའ་བ་དེ་ནི་གཞོན་ནུ་ཟུར་ཕུད་ཅན་ནོ། །ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ནི་ཞབས་སོ། །ཐུགས་རྗེས་བརླན་པའི་སྤྱན་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་ཐུགས་རྗེས་བརླན་སྤྱན་ནོ། །དབུ་ལ་མེ་ཏོག་དུ་མའི་ ཚོགས་ཀྱིས་ཆར་ཕབ་པ་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཁང་བརྩེགས་ཡིད་འོང་ལྷ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བསྟོད་དབྱངས་སྒྲོགས་ལྡན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་འཇམ་པའི་དབྱངས་དེ་འདྲ་མཐོང་ནས། གྲོགས་དག་འཇིགས་པ་ བོར་ལ་ཚུར་ཤེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ལ།ད་ནི་སེམས་དམྱལ་ཀུ་ཅོ་འདོན་པར་ཤོག་།དམྱལ་བའི་འགྲོ་བའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། །དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如是为了普遍利益众生，以三个偈颂宣说回向功德之后，为了从分类众生的角度宣说，故说'在世间界中，地狱等'等。应当与'以我功德力，获得天人身，愿与天女众，共住缓流处'相连。地狱是指炽热地狱如等活等，以及寒冷地狱如疱胀等。
圣佛世尊无量光佛的出生等真实示现之处，因为恒时具足安乐的缘故称为极乐，愿在彼极乐中欢喜安乐。从菩萨大云中，以从彼处流出的无边大海之水流聚集。'剑叶林'是指利刃增长地狱道。其中'铁刺树'是指业力幻化的金刚尖向下的锐利山树即铁刺树。
愿在帝释欢喜园中，化生为如意树。彼等青鸟等鸟发出悦耳之声，愿以美妙声音而庄严。因为极其遥远故为莲花，愿以具有莲花芬芳的诸池，使地狱处变得悦意。煤堆是指烧炭地狱道。烧地是指炽热等地狱。'压碎诸山'中，压碎是指在大地狱中如羊一般的大山等。
火炭等雨是由阎罗使者等降下。显示劫末时分以兵器相斗即是随顺地狱的缘故。无渡河是指地狱道。天女是指天界女子。缓流是指天界恒河，愿住于彼处等是对地狱众生的观想。
对于'为何'等，'普遍黑暗'是指遍处昏暗。思维这是谁的力量，向上观看时，见到虚空中金刚手发光安住，以极欢喜之力远离罪业，即断除罪业后，愿以我功德力与彼金刚手同行，如前所说相连。
'以花雨香水混合而降，见到熄灭地狱火炭之声'如是观想时，突然满足安乐想到这是什么，愿地狱众生见到手持莲花即观世音自在。如是显示金刚与莲花部后，为显示如来部故，说'诸友舍畏惧'等。
痛苦是指贫乏。慈悲也是对我生起。具有顶髻者即童子顶髻。足莲即足。具有悲湿眼者即悲湿眼。头上降下诸多花朵者即如是称呼。
具足千天女悦意楼阁赞颂之声，见到如是相貌庄严的文殊师利后，说'诸友舍畏惧来此'等，愿地狱众生发出欢呼。地狱众生的结语是'如是我'等。

།དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་ནི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།འདི་མན་ཆད་བདག་གི་བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱོར་རོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི། སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་གི་།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། ། མིའི་འགྲོ་བ་ནི། ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་མཐོང་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པ་དང་། བཅས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །སྐྲག་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །ལྷའི་འགྲོ་བ་ནི། །མི་དལ་ཀུན་ལས་ཐར་པ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཛོད་བཞིན་དུ་འམ། འཕགས་པ་ནོར་བཟངས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆད་པ་མེད་པར་ཤོག་།ནམ་མཁའ་མ་ལུས་པའི་མཛོད་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་མཛོད་དོ། །དེས་གང དང་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དང་དེ་ནམ་མཁའ་ལས་བླངས་ནས་སྦྱིན་པར་མཛད་དོ།།རྩོད་པ་མེད་ཅིང་ཅ་ཅོ་མེད་པ་ནི་རྩོད་པ་མེད་པའོ། །རང་དབང་དུ་སྤྱོད་ཅིང་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པར་ཤོག་།གཟི་བརྗིད་ཆུང་བ་ནི་གཟི་མདངས་ཆུང་བའོ། །ང་རྒྱལ་ དག་ཀྱང་བཅོམ་པར་ཤོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་འདི་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།བདག་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བདག་གི་གཙོ་བོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དེ་མ་ལུས་པར་ སྤངས་ནས་ནིའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །དེ་ལྟར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བས་གཞན་དག་གི་མངོན་པར་མཐོང་བའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཡང་དག་པར་དགོངས་པའི་དོན་དང་།ཆོས་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དོན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་དག་གིས་དེ་ལྟར་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་དང་ནི་སངས་རྒྱས་སྲས། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཆོས་སྙན་ སྒྲོགས་པས་གང་བ་ཡིས་སོ།།གསེག་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བཻ་ཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱའི་ཁང་པའོ། །འཇམ་པ་ནི་མཉེན་པ་སྟེ། ཀ་ཙ་ལིན་དའི་གོས་ལྟར་ རེག་ན་འཇམ་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་ཡིས། །འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་དག་།ཀུན་ནས་ལེགས་པར་ས་སྟེངས་དག། །བརྒྱན་པར་མཛད་པས་བཞུགས་གྱུར་ཅིག་།ལུས་ཅན་ཀུན་གྱིས་བྱ་དང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ སླའོ།།ཡང་མི་རྣམས་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བའི་དོན་དུ། ལྷ་ཡང་དུས་སུ་ཆར་འབེབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། །ཀློག་པ་དང་ཁ་ཏོན་གྱིས་ རྒྱས་ཤིང་།དར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དང་། དགེ་འདུན་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དགེ་འདུན་དོན་ཡང་འགྲུབ་པར་ཤོག་།འགྲུབ་པར་འདོད་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་ནི་རྟོགས་སླའོ། །གང་གཙོ་བོར་ གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ལན་མང་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་སླའོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་གཟུང་བར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

畜生道中，说'畜生们互相'等，这以下与'以我此福德'等后面将要解释的相连。饿鬼道中，说'如同北俱卢洲人'等，'圣观世音自在'等容易理解。人道中，说'愿盲者得见'等，是有益且无过失。'恐惧者'等五偈颂容易理解。天道中，说'解脱一切不闲暇'等，愿如同一切虚空藏或圣财贤一般受用无尽。虚空无尽藏所拥有者即是菩萨虚空藏。他从虚空中取出所需之物而布施。无争论和喧嚣即是无争论。愿具有自在受用和行动者得自在。威德小即光彩小。'愿摧毁我慢'即愿不生我慢之意。如何呢？以我福德令诸众生如是，虽有此等果报，也将成为等流果和异熟果。为显示增上果和士用果在他相续中，故说'以我此福德'等。以我福德，以我主要力量断除一切罪业即无余断除。'菩萨'等偈颂容易理解。如是以地狱等诸道差别为利益他人现见而回向后，为佛陀和菩萨真实意趣及正法受用，以佛供养如是回向。如何成为如意树呢？以佛及佛子悦意法音充满。'砾石等'等声即摄取荆棘等。琉璃性即琉璃宝殿。柔软即细软，如迦旃邻陀衣触感柔软。'众多菩萨眷属大众，善饰地面而安住'。'一切有情鸟'等容易理解。又因人为主要，为现法乐故，以'天亦适时降雨'等三偈颂回向，容易理解。以读诵广大兴盛者即称为如是。愿僧伽和合、僧伽平等、僧伽事业成就。'欲成就比丘'等五偈颂容易理解。因为是主要的缘故，为使一切众生以佛供养为先而获得佛果，以'愿诸众生多次'偈颂回向，容易理解。为摄受缘觉和声闻，故说'如是'等。

།དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས། ད་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་སླའོ། ། གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པས། གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྔར་བསྟན་ནས། བསྟན་པ་གནས་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྨན་གཅིག་པུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྔོ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་བསོད་ནམས་འདི་ཡིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་རྫོགས་ནས། དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཅན་གྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ། གང་གི་དྲིན་གྱིས་དགེ་བློ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བའི་བློ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འབྱུང་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་འཇུག་གི་།ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་དགེ་བ་ཡིས། །འགྲོ་བ་འདུལ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་གྱུར་དགའ་བར་ཤོག་།དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་རྣ་བས་གསོལ་བཏབ་ནས། །བདག་གིས་འདི་ཡི་ལེགས་སྦྱར་བྱས་པ་ལ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་འཁྲུལ་ཡོད་ན་ནི། །ཡོན་ཏན་དམ་པའི་བློ་ཅན་གྱིས་བཟོད་མཛོད། །[(]ཤ་[,]ཤོ་[)]ལོ་ཀ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་ནི། །དགུ བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཞེས།།གྲངས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལེགས་བགྲངས་ནས། །དགེ་བའི་ལྷ་ཡིས་བྱས་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་པའོ།

如是为了成就他人利益而作回向后，现在为了成就自利，以'我亦'等六颂作回向，易于理解。
圆满利他是以圆满自利为先导，因为是主要的缘故，首先宣说为利他而回向后，为了教法住世，以'众生痛苦唯一药'等作回向，皆与'以此我之诸福德'相连。
为利他善作回向圆满后，具增上信者对善知识，以'承谁恩德生善心'等作礼敬。不仅有善心即菩提心，且能生起增长。
以菩萨行善妙造，愿诸众生具调伏，菩提心得欢喜。
祈请吉祥具德耳，我于此作善妙造，若有智者察错误，具胜德智者祈容忍。
偈颂数目一千九百七十五，善加计数后，是善天所作。
入菩萨行善说中宣说回向品第十。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤྲཱི་ཀུ་མཱ་ར་དང་། ཞུ་ ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།

印度堪布室利库玛拉与大校译师德慧（贤慧）译校润定。
